هیأت بررسی کشتار کارجویان افغان: از ایران در دادگاه جهانی لاهه و سازمان ملل شکایت می‌کنیم

محمدحسین نیک‌خواه

با گذشت سه هفته از رویداد به رودخانه انداختن کارجویان افغان توسط مرزبانان ایرانی، اعضای هیأت محلی هرات و هیأت حکومت مرکزی می‌گویند یافته‌های آنان نشان می‌دهد که مرزبانان ایرانی مرتکب جنایت شده و در قتل کارجویان افغان دست داشته‌اند.

شماری از اعضای مجلس نماینده‌گان که عضویت هیأت مرکزی را دارند، بر پی‌گیری جدی رویداد پافشاری کرده و هشدار می‌دهند که اگر قضیه از سوی حکومت افغانستان دنبال نشود، آنان به دادگاه بین‌المللی «لاهه هالند» و سازمان ملل ‌متحد شکایت می‌کنند. آگاهان امور حقوقی باور دارند که این رویداد نمونه‌ای آشکار از جنایت بشری است و باید بررسی شود.

اعضای هیأت‌های بررسی‌کننده رویداد می‌افزایند که مقام‌های ایرانی حاضر نشدند در سطح مقام‌های بلندرتبه با حکومت افغانستان مذاکره کنند و تنها در سطح «کمیسارهای مرزی» هیأت ایرانی و هیأت افغانستان، در مرز مشترک باهم دیدار کرده‌اند.

به تازه‌گی رییس‌ جمهور غنی و سرپرست وزارت خارجه، از طریق «ویدیو کنفرانس» با خانواده‌های قربانیان صحبت کرده و به آن‌ها اطمینان داده‌اند که حکومت و دستگاه دپیلماسی افغانستان، قتل کارجویان افغان را پی‌گیری ‌می‌کنند.

مرزبانان ایرانی عامل کشتار هستند

حدود سه هفته پیش، ۵۷ کارجوی افغان که از مرز مشترک با ایران در منطقه‌ی «دهانه‌ی ذوالفقار» وارد ایران شده بودند، نیمه‌های شنبه‌شب، دوازدهم ثور، از سوی مرزبانان ایرانی به رودخانه انداخته شدند.

ایران پس از رسانه‌ای شدن این رویداد، با نشر بیانیه‌‌ای، دخیل بودن نیروهای مرزی کشورش در کشتار کارجویان افغان را رد کرد، اما حکومت افغانستان دو هیأت جداگانه، یکی در سطح محلی هرات و دیگری در سطح حکومت مرکزی را، برای بررسی آن تشکیل کرد.

برخی اعضای هیأت بررسی‌کننده محلی هرات، می‌گویند یافته‌های آنان از محل غرق شدن کارجویان و برخی شواهد دیگر نشان می‌دهد که عامل کشتار کارجویان، نیروهای مرزی ایران هستند.

وکیل‌احمد کروخی، مسوول کمیته‌ی امنیتی شورای ولایتی هرات و عضو کمیته‌ی بررسی‌‌کننده محلی، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید یافته‌ها و شواهد موجود ثابت می‌کند که مرزبانان ایرانی، پس از بازداشت کارجویان افغان، آنان را به رودخانه انداخته‌اند.

به گفته‌ی او، تمام اسناد، مدارک‌ و شواهدی که نشان‌گر دست‌داشتن نیروهای مرزی ایران در کشتار کارجویان است، از سوی هیأت محلی، در اختیار هیأت مرکزی قرار گرفته و بازمانده‌گان قربانیان، خواهان پی‌گیری جدی قضیه از سوی حکومت افغانستان هستند.

برخی اعضای مجلس نماینده‌گان کشور، که عضو هیأت بررسی‌کننده حکومت مرکزی‌اند، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گویند که مرزبانان ایرانی مرتکب جنایت بزرگی شده‌اند و حکومت ایران، باید در این مورد به ملت و دولت افغانستان پاسخ بدهد.

با این‌همه، مقام‌های محلی هرات از ابراز نظر در مورد یافته‌های‌شان در پیوند به این رویداد خودداری کرده و تأکید دارند که هیأت حکومت مرکزی بررسی‌هایش را با مردم شریک می‌کند. حمید طهماسی، سرمفتش شورای امنیت افغانستان و رییس هیأت بررسی‌کننده نیز حاضر نشد در مورد یافته‌‌های هیأت چیزی بگوید.

از ایران به دادگاه جهانی لاهه شکایت می‌کنیم

اعضای هیأت بررسی‌کننده محلی هرات، از نیمه‌کاره ماندن بررسی هیأت‌های حقیقت‌یابی که پیش از این برای بررسی موارد گوناگون در کشور تشکیل شده است، شاکی‌اند و پافشاری می‌کنند که نتایج مشخص یافته‌های هیأت مرکزی باید با مردم شریک شود.

عبدالستار حسینی، عضو مجلس نماینده‌گان و عضو هیأت بررسی‌کننده حکومت مرکزی، با اشاره به چندین مورد قتل شهروندان افغانستان که قبلاً از سوی مرزبانان ایرانی صورت گرفته است، از حکومت و دستگاه دیپلماسی افغانستان می‌خواهد که این رویداد را به صورت همه‌جانبه دنبال کند.

وی می‌افزاید که اگر حکومت و دستگاه دیپلماسی افغانستان مسأله‌ی کشتار کارجویان افغان را به گونه‌ی همه‌جانبه دنبال نکنند، او با همکاری اعضای مجلس نماینده‌گان و خانواده‌های قربانیان، از ایران در دادگاه بین‌المللی «لاهه‌ی هالند» و سازمان ملل ‌متحد شکایت می‌کند.

این عضو هیأت بررسی‌کننده حکومت مرکزی که سابقه‌ی فعالیت به عنوان مسوول استخبارات نیروهای مرزی در زون غرب کشور را دارد، تأکید می‌کند که در گذشته موارد مشابه کشتار شهروندان افغان به دست نظامیان ایرانی از سوی حکومت ایران کتمان شد و حکومت افغانستان هم آن را دنبال نکرد.

آگاهان امور حقوقی باور دارند رویدادی که در مرز ایران و افغانستان رخ داد، نمونه‌ای آشکار از نسل‌کُشی و جنایت بشری است و افغانستان حق دارد از ایران، به دادگاه جهانی لاهه، شکایت کند.

احمدرفیع نادری، رییس انجمن مستقل وکلای مدافع در زون غرب، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که بر اساس معاهدات بین‌المللی در امور مهاجران، ایران حق کشتار کارجویان افغان را نداشت و باید در این مورد بازخواست شود.

بر اساس معلومات هیأت بررسی‌کننده حکومت مرکزی، مقام‌های ایرانی با کارشکنی در روند بررسی‌ها، حاضر نشدند با اعضای هیأت‌های افغان دیدار کنند و تنها یک دیدار دو جانبه، در سطح کمیسارهای مرزی دو کشور انجام شده و در آن، طرف ایرانی در عوض پذیرفتن کشتار کارجویان، نامه‌ای اعتراضی مبنی بر ورود غیرقانونی شهروندان افغان به خاکش را، به کمیسار افغانستان سپرده است.

وعده‌ی رییس‌ جمهور به بازمانده‌گان قربانیان

رییس‌ جمهور غنی، روز شنبه، بیست‌وهفتم ثور، از طریق «ویدیو کنفرانس» در حضور اعضای هیأت‌های محلی هرات و حکومت مرکزی، با خانواده‌های قربانیان رویداد جان‌باختن کارجویان افغان در مرز ایران، صحبت کرد.

در بخشی از متن صحبت‌های رییس‌ جمهور در این نشست، که از سوی حکومت افغانستان نشر شد آمده است: «این غم و اندوه مشترک ما است و برای همیشه در خاطره ملت خواهد ماند و در حافظه‌ی تاریخی جای خواهد داشت.»

رییس‌ جمهور در این نشست افزوده است که ابعاد گوناگون این موضوع مطابق اصول بین‌المللی از سوی حکومت و وزارت خارجه افغانستان دنبال می‌شود.

محمدقاسم، مردی که عبدالباری، خواهرزاده‌اش، در رودخانه غرق شده است، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح از حکومت افغانستان و شخص رییس جمهور غنی می‌خواهد که برای دل‌خوشی وابسته‌گان قربانیان، مسأله را دنبال کند و عاملان آن‌ را به کیفر برساند.

وکیل‌احمد کروخی، عضو هیأت محلی هرات می‌گوید که اعضای هیأت محلی زمانی که یافته‌های‌شان را با هیأت مرکزی شریک ساخته‌اند، از اعضای هیأت مرکزی خواستند تا قضیه را به گونه‌ی جدی در سطح حکومت مرکزی دنبال کند.

پیش از این، موارد دیگری از قتل شهروندان افغانستان از سوی نیروهای مرزی ایران رخ داده است. سال ۱۳۹۲ خورشیدی، وابسته‌گان ۱۳ شهروندان افغان که ادعا داشتند نظامیان ایرانی ۱۳ نفر را کُشته و اجسادشان را در شهر «تایباد» در نزدیکی مرز افغانستان دفن کرده‌اند، در مقابل کنسولگری ایران در هرات تظاهرات کردند.

به رودخانه انداختن ۵۷ کارجوی افغان و جان‌باختن ۲۳ تن از آنان، واکنش‌های گسترده جهانی را در پی داشت، اما وزارت خارجه، پولیس و کنسولگری ایران در هرات، دخیل بودن نیروهای مرزی این کشور در کشتار کارجویان افغان را رد می‌کنند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن