فعالیت اداره پست هرات با معاش و تشکیل کم

محمدحسین نیک‌خواه

پست، از راه‌های ارتباطی قدیمی است و در گذشته‌های دور افراد برای ایجاد ارتباط میان یک‌دیگر از آن استفاده می‌کردند. در افغانستان برای نخستین بار در زمان امیر شیرعلی خان، خدمات پستی ایجاد شد.

سال ۱۸۷۴ میلادی افزون بر کابل، در ولایت‌های بزرگ به شمول هرات پسته‌خانه‌ها به فعالیت آغاز کرد و بسته‌های پستی و نامه‌های شخصی و رسمی از ولایتی به ولایت دیگر انتقال می‌یافت.

افغانستان سال‌ها می‌شود که عضو اتحادیه جهانی پست است. از طریق این اتحادیه، ساکنان کشور می‌توانند نامه و بسته‌های پستی را به ۱۹۲ کشور جهان ارسال و دریافت کنند.

کارمندان مدیریت پست ریاست مخابرات هرات، خاطرات زیادی از کار در بخش پست‌رسانی دارند و با معاش اندک برای مردم خدمت می‌کنند. کارمندان قدیمی ریاست مخابرات هرات سال‌ها نامه‌های توأم با غم و شادی مردم را به مقصد رسانده‌اند.

تشکیل مدیریت پست هرات با افزایش جمعیت، به جای آن‌که زیاد شود، سال ۱۳۷۱ خورشیدی کاهش یافت و در حال حاضر هفت پست‌رسان و ۱۱ کارمند اداری در این بخش فعالیت دارند.

 

خدمات پست از دیروز تا امروز

خدمات پست از سال‌های دور تا کنون یکی از راه‌های ارتباطی قدیمی بود و در کشورهای گوناگون جهان سابقه‌ی طولانی دارد. در افغانستان سال ۱۸۷۴ میلادی برای نخستین بار در زمان امیر شیرعلی خان، خدمات پست‌رسانی در کابل و شهرهای بزرگ به شمول هرات ایجاد شد.

آن زمان در نبود وسایل نقلیه‌ی امروزی نامه و بسته‌های پستی به وسیله حیواناتی مانند اسب و شتر از مبدأ به مقصد رسانده می‌شد.

بعدها با ورود موتر و همه‌گانی شدن استفاده از آن خدمات پستی در کابل با کارگرفتن از موتر انجام می‌شد. با آمدن هواپیما خدمات پست متحول شد و بسته‌های پستی طی مدت اندکی به مقصد می‌رسید.

غلام‌سعید حارث، مدیر پست ریاست مخابرات و تکنولوژی معلوماتی هرات در گفت‌وگو با روزنامه‌ی ۸صبح می‌گوید کارمندان اداره‌ی پست تلاش دارند خدمات خوبی برای مردم عادی و نهادهای دولتی ارایه کنند.

به گفته‌ی آقای حارث خدمات پستی شامل دو بخش پست سریع و عادی می‌شود که بخش پست سریع نامه و بسته‌های پستی را طی سه روز به مقصد می‌رساند.

در اداره‌ی پست هرات ارسال و دریافت نامه و بسته‌های پستی از هرات به تمامی ولایت‌های افغانستان و ۱۹۲ کشور عضو اتحادیه‌ی جهانی پست انجام می‌شود.

مدیر پست هرات خاطره‌ای از محمدقاسم مسرور، هنرمند فقید هراتی نقل می‌کند که سال‌ها به عنوان پست‌رسان در اداره پست هرات کار کرده بود.

باری فردی نامه‌ای را از ایران برای برادرش به هرات می‌فرستد، نامه با گذشت سه ماه به مقصد می‌رسد و قاسم مسرور آن را به گیرنده تحویل می‌دهد. فرد گیرنده با دریافت نامه خشم‌گین شده و با عصبانیت می‌گوید: «برادرم سه ماه می‌شود فوت کرده، نامه‌ی او را از آن دنیا برایم آورده‌ای!»

سپس نامه را باز و متوجه می‌شود برادرش چند روز قبل از مرگ نامه را نوشته و ارسال کرده، اما با گذشت سه ماه از مرگش نامه به دست او رسیده است.

 

بابای مخابرات هرات

در ریاست مخابرات هرات با مردی آشنا شدم که به دلیل سابقه‌ی کار طولانی در این اداره همکارانش به او «بابای مخابرات هرات» می‌گویند.

سیدمعروف الطاف، ۳۹ سال سابقه‌ی کار در ریاست مخابرات هرات دارد و اولین کسی است که ارتباط تلفنی میان شهرهای هرات و مشهد ایران و هرات و عشق‌آباد ترکمنستان را برقرار کرد.

آقای الطاف دانش‌آموخته‌ی مکتب مخابرات کابل است و در بخش‌های گوناگون ریاست مخابرات طی سالیان گذشته فعالیت کرده است.

او خاطره‌ای را از دوران تحصیل برایم قصه کرد که یک بانوی آموزگار آلمانی سال‌ها پیش گفته بود در آینده تلفن‌های موبایل بی‌سیم، کامپیوتر و تلویزیون به میان می‌آید و صنعت ارتباطات متحول می‌شود، اما یکی از صنفی‌های سیدمعروف به آموزگار آلمانی گفته بود: «تو کافر هستی، با این گپ‌ها می‌خواهی ما را کافر کنی.»

تا همین چند سال پیش برای تماس به خارج از کشور مردم مجبور بودند ساعت‌ها در صف‌های طولانی ریاست مخابرات انتظار بکشند و در نهایت پنج دقیقه می‌توانستند به ایران یا ترکمنستان تلفنی صحبت کنند.

بعدها مشترکان تلفن‌های سیم‌دار از خانه به مخابرات تماس می‌گرفتند و کارمند فنی بخش مخابره بین‌المللی تماس آ‌ن‌ها را به ایران یا ترکمنستان وصل می‌کرد.

سیدمعروف می‌گوید سال‌های گذشته در نبود وسایل مدرن ارتباطی امروزی مردم از طریق فرستادن نامه یا تماس‌های محدود ریاست مخابرات در ارتباط بودند و حالا با آمدن تلفن‌های موبایل و فن‌آوری‌های جدید ارتباطی سهولت‌های زیاد ایجاد شده است.

سیدمعروف الطاف، در کنار سابقه‌ی کار در مدیریت پست هرات از کار در بخش‌های دیگر مخابرات از جمله «مدیریت مخابره بین‌المللی» خاطرات زیادی دارد و به باورش تلفن وسیله‌ای است که مردم با آن خبرهای خوب و بد را به هم‌دیگر اطلاع می‌دهند، اما او آرزو دارد همیشه‌ خبرهای خوش از طریق این وسیله رسانده شود.

 

بسته‌های پستی چگونه ارسال می‌شود؟

روز کاری پست‌رسان‌ها با آغاز وقت اداری شروع می‌شود و آن‌ها ابتدا نامه و بسته‌های پستی را که باید به مقصد برسانند دریافت و در کتاب مخصوص معلوماتی مانند نشانی و شماره تماس فرستنده و گیرنده را درج می‌کنند.

پس از پایان درج معلومات، مسیرهای گوناگون درون‌شهری بین پست‌رسان‌ها تقسیم می‌شود و هر پست‌رسان یک مسیر را برای خودش انتخاب می‌کند.

نامه و بسته‌های پستی با استفاده از موترسایکل از اداره پست به مقصد فرستاده شده و مامور انتقال با رساندن بسته به مقصد، امضای شخص گیرنده را در کتاب مخصوص ثبت و بسته را برایش تحویل می‌دهد.

ماه‌گل حافظی، کارمند اداره‌ی پست هرات ۳۵ سال سابقه‌ی کار در ریاست مخابرات دارد و هفت سال در بخش پست سریع فعالیت کرده است.

به گفته‌ی خانم حافظی بسته‌های ارسالی با در نظر داشت وزن بهای انتقال‌شان محاسبه می‌شود و سپس لاک و مهر شده و از هرات به مقصد فرستاده می‌شود.

خیلی کم پیش می‌آید که بسته‌ای پستی اشتباهی فرستاده شود، در این صورت شخص گیرنده بسته را دوباره به اداره پست می‌فرستد و از آن‌جا به مقصد اصلی ارسال می‌شود.

کم‌بود تشکیل یکی از مشکلات عمده‌ی مدیریت پست هرات است و کارمندان این بخش با وجود افزایش جمعیت طی سال‌های گذشته به‌جای افزایش کاهش یافته است. معاش ماهانه هر پست‌رسان نزدیک شش هزار افغانی است و کارمندان اداره‌ی پست هرات از اندک بودن معاش‌شان شکایت دارند.

همین اکنون ریاست مخابرات هرات هفت پست‌رسان و ۱۱ کارمند اداری دارد که بسته‌های پستی را دریافت و ارسال می‌کنند.

قدیم‌ها در نبود انترنت وسایل ارتباطی مدرن دریافت و ارسال نامه از طریق پست با ماه‌ها انتظار برای دریافت آن یکی از دل‌خوشی‌های بزرگ مردم بود، ولی حالا ارسال و دریافت نامه‌های کاغذی کاهش یافته و پیام‌ و نامه از طریق موبایل فرستاده می‌شود.

دکمه بازگشت به بالا