سوءاستفاده از زنان و کودکان برای دریافت کمک؛ تجارت میلیونی به ‌نام بی‌جاشده‌گان داخلی در بادغیس

محمدحسین نیک‌خواه

شهر قلعه‌ نو، مرکز ولایت بادغیس در غرب کشور پذیرای هزاران خانواده‌ی بی‌جا‌شده است. بی‌جاشده‌گان در بادغیس به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ کسانی که به دلیل جنگ و ناامنی از مناطق‌شان کوچیده‌‌اند و افرادی که خشک‌سالی سبب آواره‌گی‌شان شده است.

فعالان مدنی بادغیس روایت‌های شنیدنی از حضور بی‌جاشده‌گان داخلی در شهر قلعه ‌نو دارند. برخی افراد برای گرفتن کمک از نهادهای کمک‌رسان خارجی، زنان را کرایه کرده به خیمه‌های مهاجران می‌آورند و آنان را اعضای خانواده خود معرفی می‌کنند.

تصور فعالان مدنی در بادغیس این است که گرفتن پول از نهادهای کمک‌رسان خارجی به بهانه بی‌جاشده‌گان برای برخی افراد در بادغیس به شغلی پر‌درآمد بدل شده است.

با وصف کمک میلیون‌ها دالر برای رسیده‌گی به وضعیت آواره‌گان داخلی در بادغیس، تغییر چشم‌گیری در وضعیت آنان رونما نشده و از دید فعالان مدنی بخش بزرگی از کمک‌ها به جیب افراد سودجو رفته است.

ریاست امور مهاجران در بادغیس وجود برخی مشکلات در این خصوص را تایید می‌کند، اما بر افزایش نظارت حکومت برای پیش‌گیری از حیف‌ومیل کمک‌های بشردوستانه تأکید دارد.

اعضای شورای ولایتی بادغیس نیز وضعیت بی‌جاشده‌گان را نگران‌کننده می‌دانند و نگرانی آن‌ها هم‌زمان با آغاز فصل سرما و بارش برف ‌و باران افزایش یافته است.

تجارت سودجویان به ‌نام بی‌جا‌شده‌گان

در سال ۱۳۹۷ خورشیدی در پی وقوع خشک‌سالی کم‌پیشینه در بادغیس هزاران خانواده به دلیل نبود آب و غذا در مناطق اصلی‌شان مجبور شدند به اطراف شهر قلعه ‌نو، مرکز ولایت بادغیس، پناه آوردند.

آمار دقیقی از بی‌جا‌شده‌گان داخلی از آن زمان موجود نیست، اما براساس یافته‌های چند نهاد کمک‌رسان شمار بی‌جاشده‌گان بیش‌تر از ۲۵ هزار خانواده بود.

شمار زیادی از خانواده‌های بی‌جاشده که به دلیل خشک‌سالی آواره شده بودند، پس از بارش باران در زمستان گذشته و بهار سال روان خورشیدی دوباره راهی مناطق اصلی خود شدند. در این میان برخی خانواده‌ها در اطراف شهر قلعه‌ نو ماندند و عده‌ای دیگر به حومه شهر هرات آمدند.

فعالان مدنی در ولایت بادغیس روایت‌های شنیدنی از حضور بی‌جاشده‌گان در شهر قلعه ‌نو دارند. جنیدالله اشکانی، از فعالان مدنی بادغیس، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که با وصف میلیون‌ها دالر کمک نهادهای مددرسان برای بی‌جاشده‌گان داخلی، در وضعیت آنان تغییر چندانی رونما نشده است. آقای اشکانی می‌افزاید که بخش بزرگی از کمک‌های خارجی به جیب چند فرد سودجو رفته و کسب درآمد به نام بی‌جاشده‌‌گان داخلی در بادغیس به تجارتی پرسود مبدل شده است. 

اشکانی می‌گوید: «در برخی موارد افراد سودجو زنان و کودکان را کرایه می‌کنند و آنان را به خیمه‌های مهاجران می‌آورند، هنگام آمدن هیأت‌های بررسی‌کننده زنانی را که کرایه کرده‌اند عضو خانواده خود معرفی و به ‌نام آنان کمک دریافت می‌کنند.»

به همین گونه برخی دیگر روزها را به‌ نام بی‌جاشده‌ی داخلی در خیمه‌ها سپری می‌کنند و شب‌ها به خانه‌ می‌روند. وجود مهاجران خیالی نگرانی فعالان مدنی بادغیس را به همراه داشته و این مسأله سبب شده که کمک‌های بشردوستانه به نیازمندان واقعی نرسد و از سوی افراد فرصت‌طلب حیف‌ومیل شود.

نگرانی شورای ولایتی

اعضای شورای ولایتی بادغیس نیز باور دارند که بی‌جاشده‌گان داخلی با مشکلات گوناگون دست به گریبان هستند. بهاءالدین قادسی، عضو شورای ولایتی بادغیس، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که با آغاز فصل سرما نگرانی جدی در مورد وضعیت بد بی‌جاشده‌گان وجود دارد.

قادسی تأکید دارد شمار مهاجرانی که به دلیل جنگ به شهر قلعه ‌نو پناه آورده‌اند، نسبت به مهاجران خشک‌سالی افزایش یافته است. این نماینده مردم در شورای ولایتی تصریح می‌کند که نهادهای مسوول باید برای رسیده‌گی به وضعیت مهاجران اقدام کنند. بی‌جاشده‌گان در مناطق «خارستان، سنجیتک، جرخشک، باغ لر و شمال دریا» در اطراف شهر قلعه ‌نو هستند.

از سوی دیگر فعالان مدنی در بادغیس حضور بی‌جاشده‌گان را سبب به میان آمدن مشکلات زیادی در مرکز این ولایت می‌دانند. جنیدالله اشکانی، فعال مدنی در بادغیس، می‌گوید که مردم قلعه‌ نو با مشکل کم‌بود آب آشامیدنی روبه‌رو هستند و حضور مهاجران بر این مشکل افزوده است.

اشکانی می‌افزاید که مهاجران در خیابان‌های شهر قلعه ‌نو تکدی‌گری می‌کنند و حضور آنان برخی مشکلات اجتماعی را به بار آورده است.

مشکل مهاجران تنها به شهر قلعه ‌نو محدود نمی‌شود، طی چند سال اخیر تعداد زیادی از بی‌جاشده‌‌ها از ولسوالی‌های مختلف بادغیس به منطقه «شیدایی» در شرق هرات حضور یافته‌ و شمار اندکی از آنان به مناطق اصلی خود رفته‌اند.

در تحقیقی که چندی پیش از سوی کلید گروپ با نام «سونامی خاموش بی‌جاشده‌گان داخلی در هرات» انجام شد، بی‌جاشده‌گان داخلی مسوول ۳۰ درصد ناامنی‌ها در این شهر عنوان شدند. سوءاستفاده و سربازگیری مخالفان دولت از بی‌جاشده‌گان، از دیگر نگرانی‌های مردم در این خصوص است.

اقدامات ریاست مهاجرین بادغیس

مسوولان ریاست مهاجرین و بی‌جاشده‌گان در ولایت بادغیس برخی از مشکلات مطرح شده از سوی فعالان مدنی در پیوند به بی‌جاشده‌گان را تایید می‌کنند.

عبدالظاهر بادغیسی، رییس امور مهاجرین بادغیس، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که براساس آمار ثبت شده سال ۱۳۹۷ خورشیدی بیش‌تر از ۲۰هزار خانواده مهاجر به دلیل خشک‌سالی به شهر قلعه‌ نو آمدند که از این میان ۱۸هزار و ۵۰۰ خانواده دوباره به مناطق اصلی خود رفتند.

آقای بادغیسی، می‌افزاید هم‌اکنون حدود یک‌ونیم هزار خانواده بی‌جاشده‌ به دلیل خشک‌سالی خانه‌های‌شان ‌را رها کرده‌ و در حومه شهر قلعه ‌نو ساکن هستند. به گفته او حدود یک‌ونیم هزار بی‌جاشده‌ی‌ دیگر نیز به دلیل ناامنی مناطق خود را ترک کرده‌اند.

رییس مهاجرین بادغیس می‌افزاید که با آغاز فصل سرما برنامه کمک به بی‌جاشده‌گان از سوی نهادهای کمک‌رسان خارجی و حکومت آغاز شده و قرار است برای افراد نیازمند کمک‌های زمستانی، مواد سوخت و تجهیزات گرم‌کننده توزیع شود.

عبدالظاهر بادغیسی تایید می‌کند که برخی افراد از کمک‌های بشردوستانه برای بی‌جاشده‌گان سوءاستفاده کرده و کسانی که مهاجر نیستند کمک‌ها را دریافت می‌کنند، اما ریاست مهاجرین تلاش دارد از این کار پیش‌گیری کند.

این مقام محلی هم‌چنان می‌پذیرد که عده‌ای با سوءاستفاده از زنان و کودکان آن‌ها را به کمپ‌های مهاجرین انتقال داده و به نام بی‌جاشده‌گان کمک دریافت می‌کنند. بزرگ‌ترین نگرانی مقام‌های محلی بادغیس وقوع دوباره خشک‌سالی و هجوم گسترده مردم از ولسوالی‌ها به شهر قلعه ‌نو است.

با این همه تجارت و سودجویی با نام بی‌جاشده‌گان نگرانی ساکنان بادغیس را به دنبال دارد و احساس می‌شود نهادهای مسوول باید در زمینه توزیع کمک‌ها دقت بیش‌تری به خرج دهند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن