زنی برخاسته از خاستگاه حقانی

آسیه حمزه‌ای

اشاره: هیات مذاکره‌کننده صلح ۲۱ عضو دارد. آن‌ها مسوولیت سنگینی در زمینه جنگ و صلح افغانستان بر‌عهده گرفته‌اند. آشنایی مردم با آن‌ها بسیار مهم است. از این رو، روزنامه ۸صبح در نظر دارد تا هر‌یک از اعضای هیأت مذاکره‌کننده صلح را با تهیه شناس‌نامه آن‌ها به مردم معرفی کند. این کار به نوبت و در شماره‌های مختلف انجام خواهد شد.

در میز مذاکرات چه کسانی برای منافع افغانستان چانه می‌زنند؟

می‌گوید: دهه ۷۰ بود و دوران حاکمیت طالبان، نمی‌شد که دست روی دست بگذاریم و کاری نکنیم. به کمک چند زن فعال دیگر دو مکتب را به ‌گونه‌ی مشترک در کابل ساختیم و آموزش به دختران را در صنوف اول، دوم و سوم به شکل محتاطانه آغاز کردیم، اما طالبان فهمیدند و یک روز صبح آمده دروازه‌های هر دو مکتب را به روی دختران بستند و گفتند تعلیم دختران مجاز نیست.

این بخشی از روایت‌های شریفه زرمتی، عضو هیات مذاکره‌کننده حکومت در دوحه است که از دوران طالبان و مخالفت جدی این گروه با تعلیم دختران، روایت می‌کند.

«او زنی برخاسته از یک ولایت شرقی است، خاستگاه بنیان‌گذار شبکه حقانی، ولایت پکتیا.»

سال ۱۳۴۷ خورشیدی است که شریفه متولد می‌شود. زندگی او به دلیل وظیفه دولتی پدرش در بخش زراعت، در سفرهای متعدد ولایتی می‌گذرد؛ دوران کودکی‌اش در قندهار و دوران مکتب در هلمند ولسوالی گرشک.

برگ دیگری از مهاجرت داخلی برای شریفه و خانواده‌اش با رفتن به هرات ورق می‌خورد. ۱۳۵۷ است و دوران حکومت نورمحمد تره‌کی، زند‌گی در این ولایت خیلی دیر نمی‌پاید و با آغاز جنگ در هرات در سال ۱۳۵۸ خانواده زرمتی دوباره به هلمند باز می‌گردند.

پایان دوران مکتب نقطه عطف شریفه برای آغاز فعالیت‌های اجتماعی او است، در جامعه سنتی و مردسالار هلمند معلمی را آغاز کرده و سپس عزم رفتن به کابل را برای شروع تحصیلات عالی و ورود به دانشگاه می‌کند. هر چند او برخاسته از ولایتی است که سنت قبیله به زن، مجال بودن و فعالیت کردن را نمی‌دهد، اما پدر شریفه درس خواندن و پیش‌رفت فرزندانش را دوست دارد و حمایت‌شان می‌کند.

دانشگاه تعلیم و تربیه کابل و آغاز دوره‌ی لیسانس در رشته زبان پشتو از دانشکده ادبیات؛ شریفه در کابل هم در کنار درس، معلمی را ادامه می‌دهد. آخرین تجربه او در معارف روزهای پایانی معلمی‌اش در لیسه سوریا است و دوره بعدی کاری او در همکاری با وزارت اطلاعات و فرهنگ کلید می‌خورد.

اواخر ۱۹۹۶ میلادی است، طالبان با تصرف کابل بیرق‌های سفید خود را در پایتخت برافراشته‌اند. آغاز حاکمیت طالبان مصادف با زمانی است که زرمتی رضاکارانه در جمعیت هلال احمر کار می‌کند. فضا هر روز محدود و محدودتر می‌گردد و قیود وضع شده توسط اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان شرایط را برای فعالیت زنان با چالش جدی مواجه کرده است.

افزون بر این، دروازه برای تعلیم،‌ پیش‌رفت، کارهای انکشافی و فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی به روی زنان افغان بسته شده است.

در میان ترتیب این گزارش به زرمتی زنگ می‌زنم و از وضعیت زنان در روزهای سیاه حاکمیت طالبان می‌پرسم. می‌گوید: «زنان در آن زمان بدون محرم از خانه نمی‌توانستند خارج شوند، اما زمانی ‌که من به ‌گونه‌ی رسمی در جمعیت هلال احمر به عنوان رضاکار وظیفه داشتم، با استفاده از یک موتر از خانه به دفتر و از دفتر به خانه می‌رفتم و با مشکل خاصی مواجه نمی‌شدم؛ چراکه هلال احمر یک ارگان رسمی و نهاد خیریه بود و مشکل‌ساز نمی‌شد. این برای من فرصتی بود تا محتاطانه بتوانم ضمن کار در هلال احمر، به فعالیت‌هایم در راستای زنان و تعلیم دختران بپردازم.»

سال ۲۰۰۱ میلادی است، هم‌زمان با سقوط طالبان، شریفه گام مهمی در عرصه اطلاع‌رسانی و دنیای رسانه می‌گذارد؛ این مقدمه‌ای است برای کارهای بزرگ‌ترش در مسیر حقوق زنان و پاگذاشتن در دنیای سیاست. او فعالیت در دنیای رسانه را با رادیو و تلویزیون ملی افغانستان شروع می‌کند، هم‌زمان با تقویت فعالیت‌های مدنی، عضویت اتحادیه جامعه مدنی افغانستان علیه فساد اداری(A.F.C.A.C)  و بورد مشورتی فدراسیون جامعه مدنی کشور را کسب می‌کند.

زرمتی در سال‌های خبرنگاری خود فعالیت‌های جدی در مسیر تامین عدالت برای زنان قربانی تجاوز جنسی دارد که اظهاراتش در موضوع تجاوز به زنی به نام لعل‌بی‌بی در کندوز یکی از نمونه‌های بارز آن است.

انتخابات دور پانزدهم پارلمان است و شریفه از پکتیا خود را نامزد می‌کند. با حمایت بزرگان قومی پکتیا به مجلس راه پیدا کرده و معاون کمیسیون مخابرات و مواصلات می‌شود.

او که یکی از طرف‌داران حقوق اسلامی زنان است، در پارلمان تاکید بر مذاکره با طالبان و پایان دادن بر جنگ، ناامنی و رسیدن به صلح دارد. سال ۲۰۰۷ میلادی است و جرگه منطقه‌ای میان پاکستان و افغانستان در کابل برگزار می‌شود. حامد کرزی و نخست‌وزیر وقت پاکستان این جرگه را رهبری می‌کنند. شریفه در راستای برگزاری این جرگه، ابراز خرسندی می‌کند و تاکید بر این دارد که طالبان دشمن خارجی نبوده و برادران ناراضی ما هستند. باید مذاکره برای حل منازعات و رسیدن به صلح صورت گیرد.

با پایان ماموریت زرمتی در پارلمان، مدتی به حیث سخنگوی وزارت امور زنان فعالیت می‌کند و پس از آن عضو کمیسیون مستقل انتخابات می‌شود.

سال ۲۰۱۴ و انتخابات پر‌‌افت‌و‌خیز ریاست جمهوری افغانستان است و زرمتی یکی از اعضای کمیسیون مستقل انتخابات.

با تشکیل حکومت وحدت ملی، شریفه زرمتی به عنوان مشاور رییس جمهور در بخش حقوق بشر معرفی می‌شود.

سال ۲۰۲۰ است و مذاکرات دوحه قطر، حالا شریفه زرمتی به عنوان عضو هیات مذاکره‌کننده حکومت مجال این را یافته است تا روبه‌روی طالبان از صلح و آشتی سخن بگوید و دفاع تمام‌قد از زنان سراسر افغانستان داشته باشد.

وقتی از شریفه زرمتی در مورد آخرین وضعیت مذاکرات می‌پرسم، می‌گوید: «امید داریم مسایل اختلافی پایان یابد، اما نمی‌توانم بگویم که در ایده طالبان تغییر کامل آمده است، هیچ‌گاه، زیرا ما شاهد هستیم که جنگ هر روز در کشور شدت می‌یابد، افغان‌کشی زیادتر شده است، خون ریخته می‌شود، کوچه به کوچه و خانه به خانه غم نازل شده است و مردم افغانستان از ناامنی کنونی به ستوه آمده‌اند.»

به گفته‌ی او کمیته حقوق بشر، زنان و قربانیان جنگ به رهبری حبیبه سرابی تلاش‌های جدی را برای چانه‌زنی در رابطه با تامین عدالت، حقوق زنان و قربانیان جنگ به خرج می‌دهد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن