روایتی از خط نخست نبرد در هرات

نیروهای طالبان از نیمه‌های چهارشنبه‌شب، حملات گسترده‌ای را از چندین موقعیت در اطراف شهر هرات و روستاهای ولسوالی گذره آغاز کردند‎. از شدت نبردها مشخص بود که هدف آن تصرف هرات و یا دست‌کم شکستن یکی از خط‌های کمربند امنیتی شهر است.

صبح روز پنج‌شنبه، درگیری به منطقه پل مالان هرات رسید و هم‌زمان نبردهای شدید در منطقه سیاوشان گذره، شهرک اندیشه در عقب شهرک صنعتی هرات و مناطق گوناگون ولسوالی گذره ادامه داشت. در حالی که نبردها در منطقه پل مالان جریان داشت، برای بازدید از خط نخست نبرد راهی این منطقه شدم.
با گروهی از نیروهای مردمی و برخی خبرنگاران، به منطقه «پشتون‌پل» رفتیم و قرار بود از مسیر ارتباطی میان پشتون‌پل و پل مالان، به خط نخست نبرد برویم. در منطقه پشتون‌پل نیروهای ارتش و نیروهای حرکت مقاومت مردمی با جنگ‌افزار و چند تانک هاموی مستقر بودند.

چند دقیقه‌ای منتظر ماندیم تا هماهنگی لازم برای عبور از جاده منتهی به پل مالان انجام شود؛ اما خبر رسید که این مسیر زیر تهدید شدید امنیتی و در تیرس طالبان قرار دارد. باید از یک راه فرعی که از میان چند روستا می‌‌گذشت، خود را به خط نخست نبرد می‌رساندیم.

با عبور از راه‌های فرعی روستایی به جاده اصلی درب قندهار – پل مالان رسدیم و از این میسر راهی خط نخست نبرد شدیم. تا رسیدن به قرارگاه موقت نیروهای وابسته به محمداسماعیل خان و نیروهای حکومتی، چند کمربند امنیتی را گذراندیم.

در قرارگاه موقت نیروهای امنیتی، تعداد زیادی از نیروهای پولیس، ارتش، امنیت ملی، نیروهای وابسته به محمداسماعیل خان، محافظان کامران علی‌زایی و نیروهای مردمی با جنگ‌افزارهای سبک و سنگین حضور داشتند.
برخی از نیروهای مسلح دست به ماشه در حال بررسی اوضاع بودند و برخی هم در سایه یک ساختمان نیمه‌کاره خسته‌گی خود را رفع می‌کردند. نزدیک یکی از سربازان رفتم و از او پرسیدم وضعیت جنگ چگونه است؟

سرباز از آشفته‌گی خط نخست نبرد شاکی بود و به نیروهای اطراف خود اشاره کرد و گفت: «این‌ها را نگاه کن، پولیس، اردو، امنیت ملی و نیروهای مردمی همه منتظر هستند و هیچ‌کدام پیش‌روی نمی‌کنند. طالبان در چندمتری ما هستند و می‌توانیم آن‌ها را عقب برانیم.»

اندکی جلوتر رفتم و مشاهده کردم گروهی از مردان مسلح دور یک‌دیگر حلقه زده‌اند. روی یک چوکی ساده و کوچک محمداسماعیل خان نشسته بود. یک جنگ‌افزار «شیشی‌کوف» روسی هم روی زانوهایش قرار داشت و یک «پرتله/سینه‌گی» گلوله هم به سینه‌اش بسته بود.

از میان فرماندهان نیروهای حرکت مقاومت مردمی، یکی دو نفرشان و برخی محافظان مسلح اسماعیل خان را می‌شناختم. قوماندان معروف، یکی از فرماندهان محمداسماعیل خان، با او در حال صحبت بود و وضعیت جنگ را شرح می‌داد.
نزیک خط نخست نبرد، صدای پراکنده شلیک گلوله به گوش می‌رسید. با همراهی و راهنمایی یکی از فرماندهان نیروهای حرکت مقاومت مردمی، از قرارگاه موقت به سوی خط نخست نبرد حرکت کردیم. وضعیت آشفته‌ و رد پای هیولای جنگ بر در و دیوار هویدا بود.

چند موتر شخصی، یک ریکشای مسافربری، چند موترسایکل و یک گاری کوچک آیسکریم‌ که معلوم بود از کودکی فقیر و دست‌فروش است، در محل نبرد باقی مانده بود. یک تانک هاموی کاملاً در آتش سوخته بود و چند جسد هم روی زمین افتاده بود.

مردی که ما را همراهی می‌کرد، محل حضور طالبان را از دور نشان داد. پل مالان به دو قسمت تقسیم شده بود، نیمی از پل در اختیار نیروهای حکومتی و نصف دیگرش در اختیار طالبان بود. در جنگل کوچک و علف‌زارهای اطراف پل هم درگیری پراکنده جریان داشت.

وقتی از خط نخست نبرد به قرارگاه موقت بازگشتیم، محمداسماعیل خان با افرادش به سوی جنگ پل مالان و خط نخست جنگ حرکت کرد. از چهره‌اش مشخص بود که ناراحت و غمگین است. چند لحظه گذشت و خبر شدم که یکی از محافظان او در نبرد با طالبان کشته شده است.

با رفتن اسماعیل خان به خط نخست نبرد، شلیک‌های پراکنده گلوله به صدای رگ‌بار جنگ‌افزارهای سبک و سنگین بدل شد. جنگ شدت گرفت و نیروهای مسلح مستقر در قرارگاه از ما خواستند که محل را هرچه زودتر ترک کنیم.

در مسیر بازگشت به شهر هرات، افرادی به چشم می‌خوردند که جنگ مجبورشان کرده بود خانه‌های‌شان را رها کنند و آواره شوند. برخی افراد هم در دو سوی خط نخست نبرد گیر مانده بودند و نمی‌توانستند به روستاهای خود بروند.

افرادی هم برای ساعت‌تیری و تماشای جنگ کنار جاده صف بسته بودند و با شلیک‌های هوایی نیروهای مردمی پراکنده می‌شدند. کمی آن‌سوتر از خط نخست نبرد، در منطقه درب قندهار شهر هرات زنده‌گی به حالت عادی جریان داشت و صدای شلیک گلوله به گوش نمی‌رسید.

صبح روز جمعه دامنه جنگ به منطقه پشتون‌پل، یکی از دروازه‌های مهم شهر هرات، رسید و تصاویر حضور طالبان در این محل بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت. به روایت منابع مردمی و ویدیوهایی که در شبکه‌های اجتماعی نشر شد، طالبان مدت کوتاهی در پشتون‌پل حضور داشتند.

با رسیدن نیروهای تازه‌تفس از هرات، طالبان از منطقه پشتون‌پل عقب زده شدند، اما ترس از سقوط شهر و رسیدن دامنه جنگ به مرکز هرات، هنوز در دل هراتیان فروکش نکرده و مردم نگران رسیدن دامنه نبردها به شهر و افتادن به کام هیولای جنگ هستند.

دکمه بازگشت به بالا