۸۵۰۰ کشته و زخمی در یک سال؛ طالبان عامل ۵۳ درصد تلفات غیرنظامیان بوده‌اند

عبدالاحمد حسینی

یافته‌های تحقیق کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۰ میلادی برای غیرنظامیان سالی خونین، پرچالش و پرتلفات بوده است. این کمیسیون دلیل افزایش تلفات غیرنظامیان را پابند نبودن طرف‌های درگیر جنگ به قواعد و اصول حقوق بین‌المللی بشردوستانه و استفاده این طرف‌ها از شیوه‌های جنگی تلفات‌زا دانسته است. طبق یافته‌های این کمیسیون، در سال گذشته میلادی هشت هزار و ۵۰۰ تن در کشور کشته و زخمی‌ شده‌اند که از این میان دو هزار و ۹۵۸ غیرنظامی جان باخته و پنج هزار و ۵۴۲ تن دیگر زخمی شده‌اند. با این حال کمیسیون مستقل حقوق تصریح کرده است که میزان تلفات غیرنظامیان در سال گذشته میلادی نسبت به سال ۲۰۱۹ ۲۱ درصد کاهش داشته است. براساس آمارهای این کمیسیون در سال ۲۰۱۹ میلادی ده هزار و ۷۷۲ تن کشته و زخمی شده بودند که از این میان دو هزار و ۸۱۷ تن کشته و هفت هزار و ۹۵۵ تن دیگر زخمی شده بودند. با این حال کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته است که طالبان عامل ۵۳ درصد تلفات غیرنظامیان بوده‌اند. این در حالی است که نیروهای امنیتی و حامیان آن‌ها تنها عامل ۱۵ درصد تلفات غیرنظامیان خوانده شده‌اند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر روز چهارشنبه، هشتم دلو، گزارش سالانه خود از تلفات غیرنظامیان در سال ۲۰۲۰ میلادی را همه‌گانی کرد. طبق یافته‌های این کمیسیون، این سال نیز همانند سال‌های گذشته برای غیرنظامیان سالی خونین و پر‌تلفات بوده است. آمارهای ثبت‌ شده‌ تلفات غیرنظامیان در کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که به طور میانگین در هر شبانه‌روز ۸ تن در کشور جان باخته و ۱۵ تن دیگر زخمی شده‌اند. هم‌چنان آمار ثبت شده در نزد این کمیسیون نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۰ میلادی هشت هزار و ۵۰۰ تن کشته و زخمی شده‌اند که از این میان دو هزار و ۹۵۸ تن کشته و پنج هزار و ۵۴۲ تن دیگر زخمی شده‌اند. با این حال آمارهای کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که از میان هشت هزار و ۵۰۰ کشته و زخمی، پنج هزار و ۵۳۹ تن آن را مردان، ۸۴۷ تن آن را زنان و دو هزار و ۱۹ تن آنان را کودکان تشکیل می‌دهند. این کمیسیون افزود که جنسیت ۹۵ تن از کشته‌گان و زخمیان تشخیص و تثبیت نشده است.

تفکیک تلفات ملکی بر اساس نوع حوادث

از سوی دیگر این کمیسیون بیان کرده است که تلفات زنان در مقایسه با سال ۲۰۱۹ میلادی ۱۳ درصد کاهش داشته است. طبق آمارهای ثبت شده در کمیسیون مستقل حقوق بشر، در سال ۲۰۲۰ میلادی ۸۴۷ زن قربانی شده‌ که از این میان ۳۳۰ تن کشته و ۵۱۷ تن دیگر زخمی شده‌اند. این در حالی است که در سال ۲۰۱۹ میلادی مجموع تلفات زنان به ۹۷۴ تن افزایش یافته بوده است. از این میان ۲۸۲ کشته و ۶۹۲ تن دیگر زخمی شده بوده‌اند.

هم‌چنان آمارهای رسیده به کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که تلفات کودکان در سال ۲۰۲۰ میلادی نسبت به سال ۲۰۱۹ میلادی ۲۵ درصد کاهش داشته است. طبق معلومات این کمیسیون در سال ۲۰۲۰ میلادی مجموع تلفات کودکان به دو هزار و ۱۹ تن می‌رسد که از این میان ۵۶۵ تن کشته و یک هزار و ۴۵۴ تن دیگر زخمی شده‌اند. این در حالی است که در سال ۲۰۱۹ میلادی مجموع تلفات کودکان به دو هزار و ۶۹۶ تن می‌رسید که از مجموع آن ۴۴۵ تن کشته و دو هزار و ۲۵۱ تن دیگر زخمی شده بودند.

طالبان عامل ۵۳ درصد تلفات افراد ملکی

علی‌رغم این‌که کمیسیون مستقل حقوق بشر بارها از طرف‌های درگیر جنگ خواسته است که قواعد و معیارهای حقوق بین‌الملل بشردوستانه را در محراق توجه‌شان قرار دهند، آمارها نشان می‌دهد که هنوزهم طرف‌های درگیر جنگ به ویژه گروه‌های مخالف مسلح دولت، بدون توجه به قواعد جنگی بشردوستانه، به جنگ‌های‌شان ادامه داده و سبب تلفات غیرنظامیان شده‌اند. هم‌چنان حکومت و مردم نیز از گروه‌های مخالف مسلح به ویژه گروه طالبان خواسته‌اند که خشونت‌ها را کاهش دهند، این گروه اما به این خواست‌ها وقعی نگذاشته و بر شدت حملاتش افزوده‌ است. طبق معلومات کمیسیون مستقل حقوق بشر، چهار  هزار و ۵۶۷ تن در اثر حملات گروه طالبان، ۴۰۳ تن در اثر حملات گروه داعش و یک هزار و ۲۴۹ تن در اثر حملات نیروهای امنیتی و حامیان بین‌المللی آن‌ها کشته و یا زخمی شده‌اند. این در حالی است که به ترتیب در سال ۲۰۱۹ میلادی هفت هزار و ۷۲۷ تن در اثر حملات طالبان، ۵۱۵ تن در اثر حملات گروه داعش و یک هزار و ۴۹۰ تن در اثر حملات نیروهای امنیتی و حامیان‌شان کشته و زخمی شده بودند.

یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که از مجموع تلفات غیرنظامیان در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۵۳ درصد توسط گروه طالبان، ۱۵ درصد توسط نیروهای امنیتی و حامیان‌شان و پنج درصد توسط گروه داعش صورت گرفته است. از جانب دیگر عامل ۲۵ درصد تلفات غیرنظامیان نامعلوم است و دو درصد تلفات در اثر راکت‌پراگنی‌های نیروهای پاکستان در ولایت‌های کنر، خوست، پکتیا و کندهار صورت گرفته است.

با این حال این کمیسیون تصریح کرده است که غیرنظامیان در شیوه‌ها و روش‌های مختلف تلف شده‌اند. طبق معلومات این کمیسیون، انفجار ماین‌ها و مواد منفجره، ترور و قتل‌های هدفمند، حملات راکتی، حملات پیچیده‌ انتحاری، درگیری‌های زمینی و حملات هوایی به ترتیب سبب بیش‌ترین میزان تلفات غیرنظامیان در کشور شده است.

کشته و زخمی شدن ۲۵۷۲ تن در اثر انفجار ماین‌ها

به گفته کمیسیون مستقل حقوق بشر، استفاده از ماین‌های فشاری کنار جاده، مقناطیسی و خودساخته و انفجار موتر‌بمب، از شیوه‌های جنگی مخالفان مسلح دولت بوده است که همواره سبب تلفات غیرنظامیان شده است. در سال گذشته میلادی تلفات غیرنظامیان ناشی از انفجار ماین‌ها به ویژه ماین مقناطیسی به بالاترین حد خود رسیده است. به باور این کمیسیون، این شیوه بیش‌تر در برابر منسوبان نیروهای امنیتی، مدافعان حقوق بشر، فعالان جامعه مدنی، کارمندان رسانه‌ها و عالمان دین استفاده شده است. تنها شهر کابل در سال گذشته شاهد ده‌ها مورد کشتار غیرنظامیان در پی انفجار ماین‌های مقناطیسی بوده است. با این حال یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۰ میلادی دو هزار و ۵۷۲ تن که شامل ۹۲۳ کشته و یک هزار و ۶۴۹ زخمی می‌شود، در اثر انفجار ماین‌های کنار جاده، ماین‌های مقناطیسی و مواد منفجره‌ تعبیه شده قربانی شده‌اند. به گفته این کمیسیون، این آمار ۳۰ درصد کل تلفات غیرنظامیان در سال ۲۰۲۰ میلادی را شامل می‌شود. این آمار در مقایسه با سال ۲۰۱۹ میلادی ۱۷ درصد کاهش را نشان می‌دهد. طبق معلومات این کمیسیون، در سال ۲۰۱۹ میلادی سه هزار و ۱۳۶ تن در اثر انفجار ماین‌ها کشته و یا زخمی شده بودند. گفتنی است که مسوولیت این حملات را کسی برعهده نگرفته است. هرچند نهادهای امنیتی گروه طالبان را مسوول این حملات می‌دانند، اما این گروه بارها مسوولیت آن را رد کرده است.

۲۲۵۰ کشته و زخمی در ترورهای هدفمند

معلومات کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۰ میلادی پس از انفجار ماین‌ها، ترورهای هدفمند بیش‌ترین تلفات غیرنظامیان را در پی داشته است. به گفته این کمیسیون، در این روش عمدتاً کارکنان غیرنظامی/ملکی دولت، خبرنگاران، اعضای جامعه مدنی، عالمان دینی، شخصیت‌های متنفذ و سرشناس، اعضای شورای ملی و مدافعان حقوق بشر قربانی شده‌اند. طبق آمارهای ثبت شده در این کمیسیون، در سال ۲۰۲۰ میلادی دو هزار و ۲۵۰ تن با استفاده از این شیوه کشته و یا زخمی شده‌اند. کمیسیون گفته است که از این مجموع یک هزار و ۷۸ تن کشته و یک هزار و ۱۷۲ تن دیگر زخمی شده‌اند. این آمار ۲۶ درصد کل تلفات را نشان می‌دهد.

از سوی دیگر کمیسیون مستقل حقوق بشر می‌گوید که میزان ترورها در مقایسه با سال ۲۰۱۹ میلادی ۳ برابر افزایش یافته است. براساس معلومات این کمیسیون، در سال ۲۰۱۹ میلادی حدود ۸۳۴ غیرنظامی در پی استفاده از این شیوه کشته یا زخمی شده بودند، این در حالی است که در سال ۲۰۲۰ میلادی از مجموع دو هزار و ۲۵۰ تن، یک هزار و ۷۸ تن کشته و یک هزار و ۱۷۷۲ زخمی شده‌اند. این در حالی است که هدف قراردادن این افراد که در جنگ دخیل نبوده‌اند، کاملاً ممنوع است.

یک هزار و ۳۱۲ کشته و زخمی در حملات راکتی

به همین ترتیب کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته است که در سال ۲۰۲۰ میلادی یک هزار و ۳۱۲ تن در اثر حملات راکتی کشته یا زخمی شده‌اند. از این مجموع ۳۶۲ تن در اثر حملات راکتی کشته و ۹۵۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که در تلفات غیرنظامیان ناشی از حملات راکتی در سال ۲۰۲۰ نسبت به سال ۲۰۱۹ میلادی ۲۸ درصد کاهش آمده است. این در حالی است که در سال ۲۰۱۹ میلادی یک هزار و ۸۳۲ تن در اثر حملات راکتی کشته و زخمی شده بودند. از سوی دیگر کمیسیون مستقل حقوق بشر تصریح کرده است که از مجموع جان‌باخته‌گان حملات راکتی در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۷۵ تن را زنان و ۱۴۹ تن دیگر را کودکان تشکیل می‌دهند. هم‌چنان از مجموع زخمیان ۱۴۶ تن را زنان و ۳۵۰ تن دیگر را کودکان شامل می‌شوند.

حملات انتحاری

کمیسیون مستقل حقوق بیان کرده است که در اثر حملات انتحاری نیز شمار زیادی از شهروندان کشور قربانی شده‌اند. طبق آمار این کمیسیون در سال ۲۰۲۰ میلادی یک هزار و ۱۶۵ تن که شامل ۲۴۴ کشته و ۹۲۱ زخمی می‌شوند، در حملات انتحاری قربانی شده‌اند. این رقم در مقایسه با سال ۲۰۱۹ میلادی ۴۴ درصد کاهش داشته است. در سال ۲۰۱۹ میلادی یک هزار و ۱۹۵ تن که شامل ۳۰۱ کشته و ۸۹۴ زخمی می‌شدند، در حملات انتحاری قربانی شده بودند. این کمیسیون افزوده است که در سال ۲۰۲۰ میلادی نظر به سال قبلش در تلفات غیرنظامیان ناشی از حملات انتحاری گروه داعش ۳۳ درصد افزایش وجود داشته است. در سال ۲۰۱۹ میلادی مجموع تلفات غیرنظامیان در پی حملات گروه داعش به ۱۹۴ کشته و زخمی می‌رسید، این رقم اما در سال ۲۰۲۰ میلادی به ۲۵۸ کشته و زخمی رسیده است. از سوی دیگر این کمیسیون گفته است که مسوولیت پنج مورد حمله انتحاری و پیچیده را هیچ گروهی برعهده نگرفته است. کمیسیون مستقل حقوق بشر نیز نتوانسته است عاملان آن را مشخص کند.

علاوه بر این، کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته است که در سال ۲۰۲۰ میلادی تعداد زیادی از غیرنظامیان در اثر جنگ‌های زمینی میان نیروهای امنیتی و مخالفان مسلح دولت کشته یا زخمی شده‌اند. به گفته این کمیسیون، در این سال حدود ۷۹۱ تن از غیرنظامیان قربانی جنگ‌های زمینی شده‌اند که از این میان ۱۶۱ تن کشته و ۶۳۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. این آمار ۹ درصد کل تلفات غیرنظامیان را نشان می‌دهد. با این حال این کمیسیون گفته است که این رقم در مقایسه با سال ۲۰۱۹ میلادی ۶۸ درصد کاهش یافته است. در سال ۲۰۱۹ میلادی دو هزار و ۴۷۸ غیرنظامی در نتیجه جنگ‌های زمینی کشته یا زخمی شده‌ بودند.

ارقام تلفات افراد ملکی از سال ۲۰۰۹ تا سال ۲۰۲۰ میلادی

به همین ترتیب در اثر حملات هوایی نیز غیرنظامیان بیش‌ترین آسیب را دیده‌اند. طبق معلومات این کمیسیون، در سال ۲۰۲۰ میلادی حدود ۴۰۵ تن قربانی شده‌اند که از این میان ۱۸۶ تن کشته و ۲۱۹ دیگر زخمی شده‌اند. این رقم در مقایسه با سال ۲۰۱۹ میلادی ۴۶ درصد کاهش را نشان می‌دهد. در سال ۲۰۱۹ میلادی ۷۵۰ تن در نتیجه حملات هوایی کشته یا زخمی شده بودند. عامل بیش‌تر این حملات نیروهای دانسته شده‌اند. این کمیسیون از نیروهای هوایی کشور و نیروهای هوایی بین‌المللی خواسته است که در زمان حملات‌شان دقت بیش‌تری به خرج دهند تا از تلفات غیرنظامیان جلوگیری شود.

افزون بر این به گفته کمیسیون مستقل حقوق بشر یکی از تاکتیک‌های جنگی نیروهای امنیتی و حامیان بین‌المللی دولت افغانستان، استفاده از حملات شبانه است. این حملات نیز سبب تلفات غیرنظامیان شده است. طبق آمارهای ثبت شده این کمیسیون، در سال ۲۰۲۰ میلادی پنج تن قربانی این حملات شده‌اند که از این میان چهار تن کشته و یک تن دیگر زخمی شده است.

یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که بیش‌ترین تلفات غیرنظامیان در سال ۲۰۲۰ میلادی در زون جنوب‌غرب کشور، در ولایت‌های قندهار، ارزگان، هلمند و زابل رخ داده است. در این زون حدود دو هزار و ۸۵۴ تن قربانی شده‌اند که ۳۳ درصد کل تلفات را تشکیل می‌دهند. به همین ترتیب در زون مرکز، مثل ولایت‌های کابل، لوگر، میدان‌وردک، پروان، کاپیسا، پنجشیر، بامیان، غزنی و دایکندی یک هزار و ۵۹۱ تن قربانی شده‌اند. در زون شرق شامل ولایت‌های ننگرهار، کنر، لغمان و نورستان یک هزار و ۲۹۸ تن، در زون غرب شامل ولایت‌های هرات، نیمروز، فراه، بادغیس و غور ۸۰۵ تن، در زون شمال شامل ولایت‌های بلخ، جوزجان، سرپل، فاریاب و سمنگان حدود ۶۸۴ تن، در زون شمال‌شرق شامل ولایت‌های کندز، بغلان، تخار و بدخشان حدود ۶۷۸ تن و در زون جنوب شامل ولایت‌های پکتیا، خوست و پکتیکا ۵۹۰ تن قربانی شده‌اند.

حمله بر کارمندان رسانه‌ها

یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۰ میلادی ۸۱ مورد خشونت علیه کارمندان رسانه‌ها ثبت شده است. از این میان ۱۱ خبرنگار کشته و ۱۷ تن دیگر زخمی شده‌اند. هم‌چنان یافته‌های این کمیسیون نشان می‌دهد که در این سال و با آغاز مذاکرات صلح در دوحه، حملات هدفمند علیه خبرنگاران، فعالان جامعه مدنی و مدافعان حقوق بشر افزایش داشته است. براساس معلومات این نهاد تنها در ۲۰ روز اخیر سال ۲۰۲۰ میلادی شش خبرنگار و فعال جامعه مدنی مورد حمله قرار گرفته و کشته شده‌اند. این کمیسیون ادامه چنین وضعیت را نگران‌کننده توصیف کرده است.

به همین ترتیب یافته‌های این کمیسیون از وزارت مهاجرین و عودت‌کننده‌گان نشان می‌دهد که در نتیجه جنگ و ناامنی در سال ۲۰۲۰ میلادی حدود ۷۴ هزار و ۸۷ خانواده بی‌جا شده‌اند. از این میان از زون مرکز ده هزار و ۳۲۹ خانواده، از زون شمال و شمال‌شرق ۳۰ هزار و ۷۱۵ خانواده، از زون جنوب‌غرب ۱۷ هزار و ۲۰ خانواده، از زون شرق نه هزار و ۳۱۷ خانواده، از زون غرب شش هزار و ۸۷ خانواده و از زون جنوب به تعداد ۶۱۹ خانواده از مناطق اصلی‌شان بی‌جا شده‌اند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان در سال جاری میلادی از دولت افغانستان و گروه طالبان خواسته‌ است که گفت‌وگوهای صلح در دوحه را سرعت بخشند و هرچه زودتر آتش‌بس کنند. این کمیسیون از طرف‌های درگیر جنگ خواسته است که در هنگام جنگ، قواعد بشردوستانه ملل متحد را رعایت و از جنگ در مناطقی که غیرنظامیان ساکن هستند، خودداری کنند تا از تلفات غیرنظامیان جلوگیری شود. به همین ترتیب، این کمیسیون از دولت خواسته است که مرتکبان جرایم بین‌المللی را شناسایی کرده مورد پیگرد قرار دهد تا به فرهنگ معافیت نقطه پایان گذاشته شود.

دکمه بازگشت به بالا
بستن