۸ مارچ و چالش های فراروی همبستگی زنان در افغانستان

تا پیش از سقوط رژیم طالبان در کشور، رژیم های سابق نیز به تلاش برای رشد و توانمند ساختن زنان کمتر متعهد و معتقد بودند، اما پس از سرنگونی رژیم طالبان که ازجمله سیاه ترین دوران برای زنان به شمار می رود، هنوز هم زنان باچالش های فراوانی رو به رو اند.
به باور آگاهان یکی از مسایل مهم که به عنوان چالش اصلی فراروی زنان در رسیدن به حقوق شان طی چند سال اخیر بیشتر مطرح بوده است، عدم خودکفایی زنان از نگاه اقتصادی و خشونت های روزافزون علیه آنان می باشد.
زنان که نصف پیکر جامعه به شمار می روند، در دوران حاکمیت طالبان هیچ گونه نقشی در تصمیم گیری ها و در اجتماع نداشتند. اما پس از سقوط آن رژیم، زنان کم کم وارد فعالیت های اجتماعی شدند و در برخی از تصمیم گیری ها نقش گرفتند. باوجود این نیز، برخی از زنان آگاه اکنون می گویند که زنان در شرایط حاضر در درون دولت بیشتر نقش سمبولیک دارند و در بسیاری از مسایل نمی توانند آزادانه عمل کنند.
حسن بانو غضنفر، یگانه وزیر زن در کابینه دولت افغانستان، روز پنج شنبه گذشته در مراسم تجلیل از هشت مارچ، روز همبستگی زنان، در دانشگاه طب کابل، رشد هرکشور و جامعه را منوط به سرمایه گذاری بیشتر در عرصه ی تعلیم و تربیه دختران خواند. خانم غضنفر، وزیر امور زنان تاکید کرد در صورتی که رشد دختران از نگاه تعلیم و تربیه در اولویت کاری هر دولتی قرار گیرد، آن کشور از نگاه اقتصادی نیز رشد چشمگیری خواهد داشت.
با این حال، وزیر امور زنان حضور زنان در دولت  را سمبولیک خواند و افزود، زنانی که در پست های دولتی کار می کنند، نقش مشخصی ندارند.
در همین مراسم یکی از کمیشنران کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز زنان کشور را از محروم ترین و آسیب پذیرترین قشر جامعه خواند و گفت زنان کشور نمادی از رنج، ظلم و حقارت به شمار می روند. وی نیز نقش زنان در دولت را سمبولیک عنوان کرد و تاکید داشت که زنان همیشه مورد توهین و خشونت قرار گرفته اند.
به باور برخی از آگاهان آنچه، زنان را همیشه از حقوق شان دور نگهداشته است، شرایط نامساعد و سابقه ی مردسالاری در کشور می باشد.
شاه گل رضایی، یک تن از نمایندگان پارلمان می گوید که جامعه ی افغانستان باورمندی کامل نسبت به زنان ندارد و این ناباوری ها و رسوم گذشته که اکنون کم کم رنگ دینی به خود گرفته است، زنان را در رسیدن به اهداف شان و در بسیاری از مسایل دچار مشکل ساخته است. به گفته ی خانم رضایی، حاکمیت چند ساله ی طالبان از دیگر عواملی بوده است که زنان نتوانند به توانمندی های لازم دست یابند.
در زمان حاکمیت طالبان، زنان از تمام حقوق اصلی شان محروم بودند و هنگام رفتن به بیرون، باید با یکی از اعضای فامیل شان از خانه بیرون می شدند. آن وقت زنان حق کار و تحصیل را نیز نداشتند. شاه گل رضایی در این مورد می گوید که دوره حاکمیت طالبان تاثیرات اش را بالای زنان گذاشت و زنان درطی شش سال از تمام فرصت ها محروم شدند و امروزه نیز به آن دلایل به توانمندی لازم دست نیافته اند. هشتم مارچ که روز همبستگی زنان یا روز جهانی زن خوانده می شود، در چند سال اخیر همه ساله در کشور گرامی داشت به عمل آمده است. زنان معتقدند که گرامی داشت این روزها تنها جنبه شعاری و سمبولیک داشته و نتوانسته روی همبستگی زنان و تامین حقوق شان تاثیر چندانی داشته باشد.
خانم رضایی با ابراز این مطلب که تاهنوز برای تامین حقوق زنان در کشور براساس یک اندیشه و باور عمیق حرکت صورت نگرفته است، می گوید: «در بسیاری از مسایل از شعار حقوق زنان استفاده ابزاری صورت گرفته  نه بر اساس باورمندی به آن». او تاکید دارد « اگر امروز ازهشتم مارچ به عنوان روز همبستگی زنان در افغانستان تجلیل می شود، باید باور کامل و عمیق به وجود زن، به عنوان یک بخش مهم جامعه، نهادینه شود».
با این حال خانم رضایی رشد و افزایش تعداد مکاتب دخترانه، حمایت ازدانشجویان دختر در دانشگاه ها و فراهم ساختن بورسیه های تحصیلی درخارج ازکشور و باورمند ساختن اجتماع به توانایی زنان را، ازجمله راهکارها برای همبستگی زنان و رسیدن آنان به حقوق شان عنوان می کند.
تنها شعار می دهند در همین حال طاهره امیرزاده، یک تن دیگر از اعضای مجلس نمایندگان، می گوید در گردهمایی های مربوط به زنان، تاکنون تنها شعار داده شده است و کمتر کسانی پس از آن به گفته‌های خود عمل کرده‌اند. وی گفت: «در هشتم مارچ همیشه بزرگانی که گردهم آمده و سخنرانی داشته اند، تنها شعار داده اما به آن عمل نکرده‌اند. در گفته‌های خود از حقوق زنان دفاع کرده و فردایش آن را فراموش کرده اند».
وی به مشکلات نمایندگان زن در درون دو مجلس پارلمان اشاره می کند و می افزاید که در این دو مجلس برای زنان چندان اجازه داده نمی شود که حتا سوال های خود را مطرح کنند. با این حال، به گفته ی خانم امیرزاده در این دومجلس حتا یک زن به عنوان اعضای هیات اداری انتخاب نشده و این موضوع نشان دهنده ی مشکلات زنان در سراسر کشور است. او افزود که زنان در مناطق دوردست اصلا از حقوق شان آگاهی ندارند و در پارلمان نیز تنها آرای شان استفاده می گردد.
وابستگی سیاسی و اقتصادی
هرچند زنان در  کشور تقریبا در تمامی عرصه ها برای رسیدن به اهداف خود دچار مشکل اند، اما فوزیه کوفی، نماینده ولایت بدخشان درمجلس نمایندگان مهم ترین مشکل زنان را مسایل اقتصادی می خواند و می افزاید که زنان به خودکفایی لازم نرسیده و پروژه هایی که اشتغال زا باشد نیز برای زنان روی دست گرفته نشده است. وی تاکید دارد که زنان درافغانستان از نگاه اقتصادی و سیاسی وابسته اند و زنانی که در یک پست مهم تر دست می یابند نیز ازسوی مردان رهبری می شوند.
خانم کوفی تاکید دارد که دولت افغانستان به تعهدات بین المللی که در قبال زنان دارد، عمل نکرده و تاکنون درباره‌ی تساوی جنسیتی اقدامی نداشته است.

دکمه بازگشت به بالا