۴۵۱: جوانان، کتاب و کار در کابل

زینب فرهمند

پس از دیدن تخته‌ی اعلاناتی که بر آن ۴۵۱ نوشته شده بود، به منزل دوم ساختمانی در پل سرخ وارد شدم. در اولین نگاه به قفسه‌ی کتاب‌هایی برخوردم که کتاب‌هایی با عنوان‌های متفاوت در آن جا خوش کرده بود. با چرخاندن سر و نگاهی به گوشه و کنار می‌توان قفسه‌های کوچک و بزرگ کتاب را دیگر دید. و این یکی از جاهایی است که می‌توانید در آن راحت باشید، لبخند بزنید و کتاب بخوانید، می‌توانید با دوستان‌تان روی موضوعات دلخواه بحث و تبادل نظر کنید، قهوه بنوشید و شاد باشید. این محل کافه کتاب ۴۵۱ است. کافه کتاب ۴۵۱ کم‌کم به مرکزی بدل می‌شود برای خواندن و تبادل کتاب در میان شماری از جوانان کابل است. فیصل ذاهب، مسئول این کافه می‌گوید اساسی‌ترین دلیل ایجاد این کافه، گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی از راهی است که مردم همه‌روزه با آن سروکار دارند. وی می‌گوید که مردم روزانه بخش زیادی از وقت خود را صرف دیدارها و نوشیدن قهوه یا چای با دوستان‌شان می‌کنند، پس می‌توانند در کنار دیدار با دوستان، با کتاب‌های جدید هم آشنا شوند یا کتاب‌هایی را که خود خوانده‌اند، به دوستان‌شان و دیگران معرفی کنند. فیصل گفت: «ما کتاب‌ها را در اختیار مردم قرار می‌دهیم. این‌جا مرکزی برای تبادله‌ی فکر است.» مسئولان این کافه می‌گویند بازکردن کافه کتاب ۴۵۱ کار ساده‌ای نبود. آنان با مشکلات متعددی روبرو بودند، اما هنگامی که آنان نیاز برای وجود مرکز تبادله‌ی کتاب و گفتمان کتاب‌خوانی را حس کردند، عزم‌شان را برای ایجاد چنین مرکزی جزم کردند و رویای‌شان به حقیقت پیوست. ذاهب می‌گوید روزی که آنان تصمیم گرفتند کافه را باز کنند، مکان معینی وجود نداشت، آن‌ها پول کافی هم در دسترس نداشتند، اما با تلاش پیگیر و اراده‌ی محکم توانستند رویای‌شان را تحقق بخشیدند. عمران کاکر، یکی از مسئولان کافه کتاب ۴۵۱ می‌گوید که کتاب‌خواندن برایش مانند سایر کارهای روزانه است. او پیوسته با کتاب سروکار دارد. عمران می‌گوید محیط و جوی که جوانان در آن زندگی موثر است. او می گوید هنگامی که در محیطی قرار بگیری که آنجا کتاب‌ها وجود دارند، بالاخره به کتابی سر خواهی زد و کسانی با تو در مورد کتابی گفت‌وگو خواهند کرد. کافه کتاب ۴۵۱ هر هفته جلسات مداوم کتاب‌خوانی نیز برگزار می‌کند؛ جلساتی که برای اشتراک‌کنندگان مفید است. کاکر گفت: «خوبی حضور در جمع کتاب‌خوان‌ها این است که هر کسی کتابی را که خوانده برایت معرفی می‌کند.» مردی را در حال کتاب‌خواندن می‌بینم، با او معرفی می‌شوم. می‌گوید طارق روستایی و از مشتریان کافه کتاب ۴۵۱ است. روستایی می‌گوید در جستجوی جای آرامی بود که با کافه کتاب برخورد. او گفت: «این‌جا محیطی برای مطالعه‌کردن است. در پهلویش می‌توانیم تفریح خاص خود را داشته باشیم.» روستایی افزود که دوست دارد این محیط بزرگتر و خدمات آن برای مطالعه بیشتر شود.

فیصل ذاهب می‌گوید که برای رشد کافه کتاب ۴۵۱ موارد زیادی را در نظر دارد. به باور وی در هر کافه/ رستورانتی، دنیایی از اندیشه‌های ارزشمند خوابیده است و تنها راه تبدیل آن‌ها به یک امتیاز رقابتی، ایجاد تشنگی برای یافتن و به کار بستن اندیشه‌هاست. ذاهب و همکارانش در کنار این‌که تلاش می‌کنند فرهنگ کتاب‌خوانی نهادینه شود، به رشد مالی و جلب رضایت مشتریان نیز توجه دارند و آن را از اولویت‌های خویش معرفی می‌کنند. او گفت: «چند موردی است که ما خیلی مواظب‌شان هستیم/ خواهیم بود، بهداشت، مسایل مدیریتی، احترام به مشتریان، حفظ کیفیت غذا و فضای مطلوب و دلپسند.»

یک سال پیش تیم کوچکی از جوانان با دغدغه‌ی گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی دست به ایجاد پل‌های ارتباطی برای تبادل کتاب میان شهروندان کابل و دیگر شهرهای افغانستان زدند. بلخ، هرات، غزنی، جوزجان و بدخشان از ولایت‌هایی اند که تا اکنون پوشش داده شده‌اند. تیم کتاب‌های گردش‌گر دست به ایجاد قفسه‌های کتاب در رستوران‌ها و سایر مکان‌های عمومی زدند. در قفسه‌ها کتاب‌هایی را گذاشتند تا شهروندان بتوانند کتابی را که خوانده‌اند در قفسه بگذارند تا دیگری آن کتاب را بردارد و بخواند. در کابل شش قفسه و پنج قفسه‌ی دیگر در ولایت‌های نام‌برده جاگذاری شده‌اند تا مردم به راحتی به تبادل کتاب بپردازند. در جلد کتاب‌ها این پیام دیده می‌شود: «من یک کتاب گردشگر استم؛ آرزو دارم پس از خواندن با دنیایی از عشق و مهر رهایم کنید تا به دست خواننده‌ی دیگری برسم.»

دیدگاه are closed.