۳۰۰ هزار رای جنجالی روی میز محکمه انتخاباتی؛ بُن‌بست خواهد شکست؟

فهیم امین

کمیسیون شکایات انتخاباتی که نقش «محکمه انتخاباتی» را دارد، یک ماه و بیست‌ودو روز پس از ایجاد تنش‌های انتخاباتی وارد میدان شده است. مسوولان این کمیسیون راه حل بحران کنونی انتخابات ریاست جمهوری را «گفت‌و‌گوهای مسالمت‌آمیز» عنوان می‌کنند و می‌گویند که در پیوند به ۳۰۰ هزار رای جنجالی به زودی تصمیم خواهند گرفت.

در همین پیوند کمیسیون شکایات انتخاباتی روز جمعه، ۲۲ قوس، میزبان نشست مشترک اعضای کمیسیون مستقل انتخابات، نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، احزاب سیاسی و نهادهای ناظر بر روند انتخابات بود. طرف‌های دخیل در روند انتخابات موضع‌شان را در یک نشست علنی اعلام کردند. بحث‌ها در این نشست پنج‌ساعته روی ۳۰۰ هزار رای جنجالی، چگونه‌گی بازشماری آرا و چگونه‌گی اعلام نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری می‌چرخید.

نماینده‌گان شماری از دسته‌های انتخاباتی یک بار دیگر روی موضع سابق‌شان پافشاری کردند و از کمیسیون مستقل انتخابات درباره اعتباردهی به ۳۰۰ هزار رای جنجالی خواستار توضیحات شدند. اسدالله سعادتی، معاون دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» به رهبری عبدالله عبدالله گفت، ۱۰۲ هزار اطلاعات بایومتریکی که از سوی شرکت درمالوگ آلمانی خارج از زمان رای‌دهی گزارش شده است، باید پیش از اعلام نتایج انتخاباتی باطل اعلام شود. او هم‌چنان از کمیسیون مستقل انتخابات خواست که ۱۳۷ هزار اطلاعات بایومتریکی دیگر را که به گفته این دسته انتخاباتی «تقلبی» هستند، به بازشماری ویژه بفرستد. آقای سعادتی تأکید کرد، تا زمانی که به خواست این دسته انتخاباتی پاسخ قناعت‌بخش از سوی کمیسیون مستقل انتخابات داده نشود، هواداران این دسته انتخاباتی اجازه بازشماری آرای انتخابات ریاست جمهوری را در هفت ولایت کشور نخواهند داد.

کمیسیون مستقل انتخابات اما یک بار دیگر اعلام کرد که هیچ دلیلی برای ابطال این آرا وجود ندارد و این کمیسیون طبق قانون، لوایح و طرزالعمل‌های موجود این آرا را معتبر شناخته است. مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات از دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» خواستند که مانع بازشماری آرا در ولایت‌های پنجشیر، بغلان، تخار، بدخشان، فاریاب، جوزجان و سمنگان نشوند و اعتراض‌شان را در پیوند به آرای جنجالی پس از اعلام نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری در کمیسیون رسیده‌گی به شکایت‌های انتخاباتی ثبت کنند. دسته انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی اما می‌افزاید، در صورتی که به این آرا اعتبار داده شود، کمیسیون رسیده‌گی به شکایات انتخاباتی آن را بازشماری و تفتیش نخواهد کرد، زیرا این آرا از سوی کمیسیون مستقل انتخابات معتبر دانسته شده است.

براساس توضیحات مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات، ۱۰۲ هزار رایی که خارج از زمان رای‌دهی گزارش شده است، در روز انتخابات (ششم میزان) در دستگاه‌ها ثبت شده، اما زمان و تاریخ دستگاه‌های انگشت‌نگاری درست تنظیم نشده بود، از همین رو شرکت آلمانی درمالوگ گزارش داده است که این آرا خارج از زمان در دستگاه‌ها ثبت شده است. این کمیسیون هم‌چنان ۱۳۷ هزار رای جنجالی دیگر را به دوازده بخش مختلف تقسیم کرده و گفته است که به سبب مشکلات تخنیکی در گزارش‌دهی کمیسیون مستقل انتخابات به شرکت درمالوگ، این تفاوت در ارقام به میان آمده است.

یکی از اختلاف‌های دیگر که میان دسته انخاباتی ثبات و هم‌گرایی و کمیسیون مستقل انتخابات وجود دارد، اعتباردهی به آرایی است که احتمال تقلبی بودن آن‌ها وجود دارد. کمیسیون مستقل انتخابات فیصله کرده است که آن عده از صندوق‌های رای‌دهی که بین جدول نتایج و اطلاعات بایومتریکی آن‌ها از یک تا پنج رای تفاوت وجود داشته باشد، نیاز به بازشماری ندارد. دسته انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی اما ادعا دارد که تفاوت ارقام در جدول نتایج صندوق‌های رای‌دهی و اطلاعات بایومتریکی آن، نشانه‌ای از تقلب است و طبق قانون انتخابات آرای این صندوق‌ها باید ابطال و یا بازشماری شود. اورنگ‌زیب، کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات، اما گفت که این موضوع در طرزالعمل بازشماری آرا حل شده و روی آن پیش از برگزاری انتخابات ششم میزان تصمیم گرفته شده است.

اختلاف نظر تنها میان دسته انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی و کمیسیون مستقل انتخابات نیست. حفیظ‌رحمان نقی، معاون دوم دسته انتخاباتی «صلح و عدالت اسلامی» به رهبری گلبدین حکمتیار می‌گوید که دستگاه‌های حدود ۲هزار و ۴۰۰ محل رای‌دهی دزدی شده است. به سخن او، بیش‌ترین آرا در این محلات مربوطه دسته انتخاباتی آن‌ها بوده و نیاز است در این محلات و سایر محلات دیگر که روند بازشماری بدون حضور ناظران سایر دسته‌های انتخاباتی برگزار شده است، مجدداً بازشماری انجام شود.

مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات هم‌چنان از شناسایی و حذف بالاتر از ۷۰۰ هزار رای تقلبی در انتخابات ششم میزان خبر دادند و گفتند که این آرا از جمع آرای شفاف تفکیک شده‌اند. این سخنان مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات هم‌چنان با موجی از انتقادها همراه بود. محمد‌عارف کیانی، سخنگوی دسته انتخاباتی رحمت‌الله نبیل می‌گوید، کمیسیون مستقل انتخابات در این باره توضیح نداده است که این آرا چه زمانی شناسایی و حذف شده‌اند و به نفع چه کسی به کار رفته بود. به سخن او، کمیسیون مستقل انتخابات با کتمان هویت تقلب‌کننده‌گان، با آنان همکاری کرده و طبق ماده ۴۳۵ قانون جزای کشور، معاونت در ارتکاب جرایم انتخاباتی نیز جرم پنداشته می‌شود.

حکیم تورسن، نامزد انتخابات ریاست جمهوری و عضو شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، از کمیسیون مستقل انتخابات خواست تا روشن بسازد که این ۷۰۰ هزار رای به نفع کدام نامزدان و از سوی چه کسانی در انتخابات استفاده شده است. او گفت در صورتی که هویت این افراد متقلب فاش نشود، اعلام هیچ نوع نتیجه برای شورای نامزدان پذیرفتنی نخواهد بود. هم‌چنان عنایت‌الله حفیظ، عضو دیگر شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری گفت، کمیسیون مستقل انتخابات باید نامزدانی را که به نفع آنان تقلب صورت گرفته است، از فهرست نامزدان حذف کند و هر نامزدی که بیش‌ترین آرای شفاف را کسب کرده است، پیروز انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۸ اعلام شود.

در این نشست مشترک کمیسیون‌های انتخاباتی و دسته‌های انتخاباتی حدود بیش از ۳۰ نفر سخنرانی کردند. برخی آنان خواهان اعلام هرچه عاجل نتیجه انتخاباتی بودند. داوود سلطان‌زوی، نماینده دسته انتخاباتی «دولت‌ساز» به رهبری محمد‌اشرف غنی، بستن دفاتر ولایتی کمیسیون مستقل انتخابات در هفت ولایت کشور از سوی دسته انخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» را خلاف قانون دانست و گفت، در ۲۷ ولایت کشور روند بازشماری و تفتیش آرا صورت گرفته و ۷ ولایت باقی‌مانده نباید مستثنا باشند. به گفته او، کمیسیون مستقل انتخابات طبق قانون صلاحیت دارد روند بازشماری را تکمیل و نتیجه ابتدایی را هرچه زودتر اعلام کند. هم‌چنان ذبیح‌الله مجددی، رهبر حزب جبهه ملی نجات افغانستان، در این نشست تأکید کرد که کمیسیون مستقل انتخابات نباید به فرمایش شماری از دسته‌های انتخاباتی برخی از آرا را باطل اعلام کند. به سخن او، در صورتی که هواداران دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» اجازه بازشماری آرا را در ۷ ولایت باقی‌مانده ندهند، کمیسیون مستقل انتخابات باید هرچه زودتر نتیجه ابتدایی را بدون بازشماری آرای این هفت ولایت اعلام کند.

با این همه، محمد‌رضا فیاض، معاون سخنگوی کمیسیون شکایات انتخاباتی، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که نشست مشترک کمیسیون‌های انتخاباتی با نماینده‌گان دسته‌های انتخاباتی و احزاب سیاسی، دروازه گفت‌و‌گوهای مستقیم را باز کرده و کمیسیون شکایات انتخاباتی پس از غور و بررسی دقیق، تصمیمش را درباره اختلاف‌های موجود اعلام خواهد کرد. آقای فیاض افزود، احتمال دارد یک یا چند نشست دیگر نیز در این زمینه برگزار شود.

 

حاشیه‌های نشست

این نشست مشترک به میزبانی کمیسیون شکایات انتخاباتی از ابتدا با تنش‌های لفظی همراه بود. یکی از شرکت‌کننده‌گان این نشست در جریان صحبت‌های داوود سلطان‌زوی، عضو دسته انتخاباتی دولت‌ساز، دسته انتخاباتی «دولت‌ساز» را تقلب‌کار خطاب کرد. آقای سلطان‌زوی اما او را کودک خطاب کرد و افزود، شما تقلب را نمی‌دانید که چگونه نوشته می‌شود. شخص مخاطب اما گفت که او دارای دو سند ماستری است. آقای سلطان‌زوی اما ادامه داد و گفت: «سندهایت را بالای یک تبنگ در شهر بفروش.»

هم‌چنان مطیع‌الله ابراهیم‌زی در جریان صحبت‌ها در خطاب به حوا علم نورستانی، رییس کمیسیون مستقل انتخابات، گفت که او نمی‌داند آرا بایومتریکی نمی‌باشند، بلکه باید از عبارت «معلومات بایومتریکی» استفاده کند. خانم نورستانی اما واکشن تند نشان داد و برای لحظاتی نشست را ترک کرد. هم‌چنان عصمت‌الله مل، معاون این کمیسیون گفت، آنان نتایج انتخابات را اعلام خواهند کرد و برای هیچ کسی اجازه مخالفت را نخواهند داد. افزون بر این، عبارت‌های «قانون‌شکن» و «زورسالار» نیز در برابر یک‌دیگر در نشست روز گذشته به کرات استفاده شد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن