اردو و صد‌ساله‌گی استقلال مجدد کشور‌

ملت ما امسال در آستانه تجلیل از پر‌شکوه‌ترین جشن تاریخی و ملی یا استقلال مجدد کشور قرار دارند.
آزادی با‌ارزش‌ترین واژه حیات بشری و جوهر زنده‌گی شمرده می‌شود در بُعد دیگر آزادی بهمعنی عدم وابسته‌گی و داشتن استقلال کامل دولت‌ها از هر نوع سلطه‌ی خارجی و مختار بودن در اداره‌ی امور داخلیو روابط خارجی با سایر دول است. آزادی یعنی این‌که روح فقط احساسات علوی و افکار بلند را بپذیرد و اسارت هیچ معیاری جزمعیار خیر و فضیلت را قبول نکند. آزادی آن است که می‌‌کوشد موانع را از جلو روح بردارد تا اوج گرفته و در آسمان فضیلت پرواز کند. چنین آزادی‌ای کاملاً شعار انسانیت است. این ارزش جاویدان سبب شده که انسان‌ها برای کسب و حفظ آن قربانی‌های بی‌شماری بپردازند. مردم آزادی‌خواه افغانستان جز یک برهه زمانی، دیگر در طول تاریخ آزاد زیسته‌اند که این آزادی محصول رشادت و پای‌مردی مردم و اردوی ما در مقاطع مختلف تاریخ بوده است.
تاریخ معاصر کشور ما در قرون ۱۹و۲۰م سه جنگ بزرگ با انگلیس را در حافظه دارد. اینجنگ‌ها تلفات و خسارات هنگفت مالی و جانی رادر پی داشته است؛ اما آن‌چه ارزش قربانی دادن را داشت و دارد، همانا کسب و حفظ آزادی است. تاریخ جهان در اوایل قرن بیستم شاهد اولین جنگ جهانی و گسترش ساحه نفوذ استعمارگران بوده است. در این میان افغانستان بی‌طرفی کاملش را در خصوص شرکت در جنگ جهانی اعلام کرد. با این هم تلاش‌های مستمری از سوی کشورها بالاخص ترکیه و آلمان صورت گرفت تا پای مردم افغانستان را به جنگ جهانی اول بکشاند، اما مردم ما با رد اشتراک در این جنگ، به جهانیان نشان دادند که به صلح ارجحیت می‌دهند و دوست همه کس هستند، اما دشمن هیچ کس نیستند.

استقلال مجدد؛ از شعار تا عمل‌
امیر حبیب‌الله خان پدرغازی امان‌الله خان (۱۲۸۳-۱۲۹۷ ه.ش) بارها از استقلال افغانستان سخن می‌گفت، ولی تلاش لازمی در این امر مهم نکرد. او در شب پنج‌شنبه اول ماه حوت سال ۱۲۹۷ ه.ش در کله‌گوش لغمان در داخل خیمه و در بستر خواب به ضرب تفنگچه کشته شد. دو روز بعد از این واقعه سردار نصرالله خان، برادر امیر حبیب‌الله خان، با برگزاری مراسم جلوس، خود را شاه افغانستان خواند، اما دیری نگذشته بود که با عین‌الدوله یا شاه امان‌الله خان بیعت کرد.
غازی امان‌الله خان در [۱]نهم حوت ۱۲۹۸ ه.ش در عیدگاه کابل در جمع مردم حاضر شد و با نطق تاریخی‌اش جرقه‌ای بر شمع استقلال کشور زد.در آن روز شاه امان‌الله گفت: من خود و کشور خود را از لحاظ جمیع امور داخلی و خارجی به صورت کلی آزاد، مستقل و غیر‌وابسته اعلام می‌دارم و به هیچ قدرت خارجی اجازه داده نخواهد شد تا در امور داخلی و سیاست خارج افغانستان مداخله کند.

افغانستان در میان کشورهای اسلامی، آسیایی و افریقایی، از جمله معدود کشورهایی است که استقلال خود را در سال ۱۲۹۸ ه.ش به ‌دست آورده است. در آن زمان هند زیر استعمار قرار داشت، پاکستانی وجود نداشت و چینمیدان بازی نیروهای بزرگ جهانی بود. هم‌‌چنین انقلاب خونین روسیه را در وضعیت بدی قرار داده بود. در دنیای اسلام تنها سه کشور (ترکیه، عربستان و ایران) استقلال نسبی داشتند؛ اما این کشور‌ها در آن زمان یک نظام باثبات مانند افغانستان نداشتند. ترکیه برای به ‌دست آوردن استقلال خود در مقابل طرح‌‌های غربی در حال نبرد بود. خانواده‌ی سعود هنوز حاکمیت خود را بر تمام قلمرو عربستان استحکام نبخشیده بود. اگرچه ایران یک کشورمستقل بود، اما تحت قیمومیت غیر‌رسمی قدرت‌‌های غربی قرار داشت و رضاخان (۱۳۰۴- ۱۳۲۰ ه.ش) هنوز حاکمیت قاجار را سقوط نداده بود.درچنین شرایطی بود که شاه امان‌‌الله ‌خان، ابتکار عمل را در دست گرفت و صدای آزادی و استقلال مجدد افغانستان را به گوش جهانیان رسانید. او افکار تجدد‌خواهانه‌ی محمود طرزی و سایر مشروطه‌‌خواهان را تعقیب می‌کرد و با به‌ دست آوردن قدرت و با اتکاء بر مقام و موقف اسلامی‌‌اش به حیث اولی‌الامر، علیه انگلیس‌‌ها اعلام جهاد کرد و در نتیجه استقلال کشور را به ‌دست آورد. بعد از آن‌که وضعیت دگرگونه در جهان اسلام با به حاشیه رفتن خلافت عثمانی و سقوط آن رونما شد، موقعیت استثنایی برای شاه امان‌الله به ‌دست آمد. با اعلام آزادی و استقلال افغانستان، قبایل آنطرف خط فرضی دیورند و تمام حرکت‌‌های آزادی‌‌خواهانه شبه‌قاره‌ی هند از استقلال افغانستان و عزم راسخ شاه امان‌الله خان در این راستا استقبال کردند.

جبهات سه‌گانه؛ از حرب تا متارکه‌ 
غازی امان‌الله خان در نهم حوت ۱۲۹۷ ه.ش در حضور مردم با اعلام استقلال، امر حرب در جبهات را صادر کرد. در آن زمان تعداد قوت‌های مسلح کشور به ۶۰ هزار نفر می‌رسید. این تعداد مأموریت داشتند تا در مقابل ۳۴۰ هزار نیروی استعمارگر تا آخرین نفس مبارزه کنند، ولی آن‌چه که پیروزی اردو و بر‌افراشتن علم آزادی ما را تضمین می‌کرد،مورال بلند سربازان و عقبه‌ی قوی مردمی بود. مجاهدین افغان در سه جبهه دلیرانه رزمیدند. استقلال مجدد کشور، محصول جان‌فشانی‌های آنان است. جبهات سه‌گانه استقلال عبارت بودند از:
الف) جبهه شرق: قوای دشمن به رهبری تورنجنرال کلیمو و برید جنرال کراکر با تجهیزات و امکانات وافر در مقابل قوای افغانی قرار داشتند. رهبری جبهه شرق را سپه‌سالار صالح‌محمد خان، وزیر دفاع و محمدگل خان مومند برعهده داشتند. هرچند قوای افغانی به تناسب قوای دشمن اندک بود، ولی مورال عالی و عقبه‌ی مردمی عناصری بودند که پیروزی مجاهدین افغان را تضمین می‌کرد. جنگ سخت و خونین جریان داشت تا این‌که به تاریخ ۳ جون ۱۹۱۹م بین طرفین متارکه صورت پذیرفت.
ب) جبهه کندهار: رهبری جبهه افغانیدر حوزه کندهار راسردارعبدالقدوس خان برعهده داشت. قوت‌های افغانی در این جبهه با یک غند پیاده، یک کندک سواره و یک کندک توپچی به مبارزه علیه قوای دشمن پرداختند. قوای دشمن به رهبری تورنجنرال واپ شیر با یک فرقه، ۱۴ کندک پیاده، یک لوای سواره، تولی‌های استحکام، توپچی، طیارات بم‌افگن و امکانات بالای لوژستیکی در مقابل قوای افغانی قرار داشتند.

در شب ۲۶ می ۱۹۱۹‌م جنگ شدید آغاز شد. در ابتدا قوای افغانی متقبل خسارات مالی و جانی شدند، ولی اراده متین‌‌شان برای کسب استقلال ایجاب می‌کرد که تا آخرین نفس برزمند. روی همین رویکرد قوای افغانی تا خط پیروزی مبارزه کردند. هم‌چنان قوای دشمن به جنگ نرم پرداختند، ولی شعور اجتماعی تا حدی بیدار بود که این تبلیغات از نطفه خنثا و بی‌معنا شد. قوای افغانی با عبور از خط دیورند، خطری جدی را متوجه حال دشمن کردند تا بالأخره دشمن مجبور به متارکه شد.
ج) جبهه پکتیا: رهبری این جبهه را سردار محمد‌نادرخان برعهده داشت. تعداد قوت‌های افغانی در این جبهه شامل یک لوای پیاده، یک کندک توپچی و دو تولی سواره بود. رهبری قوای دشمن را در این جبهه جنرال اوستاس برعهده داشت. تجهیزات و قوای بشری دشمن در این جبهه به مراتب بیش‌تر از قوای افغانی بود. در ۲۴ اپریل جنگ شدید بین طرفین درگرفت. ضمن قوت‌های مسلح، مردم هم  در کنار رزمنده‌گان استقلال و حریت قرار گرفتند. حدوداً ۱۶ هزار نفر از قوم وزیر و ۱۲ هزار نفر از قوم اورکزی در کنار سربازان افغان برای کسب آزادی ایستادند. در این جنگ دشمن ضمن قبول خسارات هنگفت مالی و جانی، به تاریخ ۲۰ ماه می در منطقه «وانه»درمحاصرهمجاهدینافغانقرارگرفتند.اینزمانیبودکهقوایدشمنکاملاًمورالجنگیخودراباختهوشکست‌شانبهامریحتمیمبدلشدهبود. شکستدشمندرجبهاتسه‌گانهوتلفاتهنگفتمالیوجانی،قوایانگلیس را مبجور به گفت‌وگو و پذیرفتن استقلال افغانستان کرد.
جنگ سوم افغان-انگلیس از جمله جنگ‌های بزرگ به شمار می‌رود که در آن بیش از ۱۶ میلیون پوند خسارات مالی به کشور بریتانیا وارد شد و حدوداً ۲۰۰۰نظامی آن‌ها کشته شدند.
رزمنده‌گان افغانی در هر‌سه جبهه نشان دادند که هیچ نیرویی تاب و توان مقابله با آنان را ندارد. آن‌هایی که مجهز با زیور ایمان، سطح بلند مورال محاربوی و عقبه‌ی ناشکن مردمی بودند، توانستند در کم‌تر از شش ماه، بزرگ‌ترین قدرت استعمارگر را به زانو در‌آورند. رزمنده‌گان ما با قربانی و رشادت‌های‌شان، میخ بر تابوت «کلونیالیزم» کوبیدند. این جرقه باعث روشن شدن چراغ آزادی ملت ما و سایر ملل شد. بی‌گمان تاریخ از آنان در صفحات زرینش به نیکی یاد خواهد کرد.

از متارکه تا مصالحه‌
قوای افغانی در جبهات سه‌گانه با ایثار و قربانی‌های زیاد بر دشمن غالب آمدند. قوای انگلیس در ابتدا مجبور به متارکه شدند و سپس مصالحه را پذیرفتند. در این میان شوروی نخستین کشوری بود که استقلال افغانستان را به رسمیت شناخت. سپس کشورها یکی پی دیگر ضمن تبریکی به ملت ما، استقلال کشور را به رسمیت شناختند. با این وجود در سوم جون سال ۱۹۱۹‌م، گفت‌وگوهای صلح بین دو کشور آغاز شد و پیمان صلح راولپندی بین علی‌‌احمد خان، وزیر داخله افغانستان و سر هملتون گرانت، وزیر خارجه هند امضا شد؛ اما از استقلال افغانستان سخنی در میان نبود. در پی اعتراض نماینده افغانستان، نماینده انگلیس در یادداشتی،«استقلال داخلی و خارجی» افغانستان را تصریح کرد. پیمان بعدی در کابل به امضای محمود طرزی، وزیر خارجه افغانستان و هنری دابس، وزیر خارجه هند رسید. در این سند بریتانیا استقلال کامل افغانستان را به رسمیت شناخت و بر‌اساس آن توافق شد که نماینده‌گی‌‌های سیاسی افغانستان و بریتانیا به عنوان دو دولت مستقل در لندن و کابل گشوده شود.

از تجدد تا تشدد
غازی امان‌الله خان که آرمان آزادی‌خواهی‌اش را در وجود اردوی منظم متحقق ساخت، در ده سال دوران تجددگرایی‌اش برای بلند بردن سطح دانش مسلکی، تجهیزات و امتیازات اردو تلاش‌های زیادی کرد. وی در قدم نخست بر حقوق ماهوار منسوبان اردو افزود. شاه هم‌چنان تلاش ورزید تا اردوی کشور را به شیوه ترکیه و آلمان تجدید سازمان‌دهی کند. در این دور ۱۱ فروند طیاره جنگی و اکمالاتی از شوروی، آلمان و بریتانیا خریداری شد و ۶۵محصل غرض تحصیل در رشته پیلوتی به شوروی، فرانسه و ایتالیا اعزام شدند. شاه امان‌الله علی‌رغم چالش‌های اقتصادی و سیاسی، تلاش زیادی در خصوص تجهیز علمی و فنی اردو به خرج داد. هدف اصلی او، ایجاد اردوی مدرن ۸ لشکری برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور بود.
بعد از پایان عصر آبادانی و تجددگرایی، حاکمان افغانستان تا زمان صدارت محمد‌هاشم خان تلاش برای بقای اردو را در سطح متوسط به خرج دادند، ولی فرزندان ملت در چوکات اردو بنابر اصالتی که داشتند، برای حفظ آزادی و سرحدات کشور با امکانات اندک مردانه ایستادند. هاشم خان به تجهیز بیش‌تر قوای مسلح پرداخت، چنان‌که از چک‌وسلواکیا لوازم جنگی خریداری کرد، از ایتالیا و بریتانیا جنگنده‌های مدرن تدارک دید و دوره مکلفیت عسکری را زیر پرچم قانون اعتبار داد.
سپس در زمان صدارت سردار محمد‌داوود،برای مدرنیزه‌سازی اردو تلاش‌های زیادی صورت گرفت. سردار با درک اهمیت وجود اردوی قدرت‌مند و متحد برای پیش‌رفت کشور، رسیدن به سرحدات واقعی و حل معضله اراضی، به سرعت تمام واحدهای موجود را نوسازی کرد. سردار داوود به عنوان یک وطن‌پرست روشن‌بین که در رأس امور دفاعی کشور نیز قرار داشت، به شدت علاقه‌مند بود تا به کمیت و کیفیت اردو بپردازد. او هم‌چنان از امریکا و شوروی خواهان کمک در خصوص تجهیز اردو شد. در آن دور به تعداد زیادی تانک‌های T34، جنگنده‌های میگ۱۷، هیلکوپتر و سلاح‌های سبک و سنگین از کشورهای بلوک شرق خریداری کرد. بعد از صدارت سردار داوود خان، این روند حدوداً ده سال رشد بطی داشت. با به قدرت رسیدن مجدد سردار محمد‌داوود و نظام جمهوریت، جریان مدرنیزه‌سازی اردو از سر گرفته شد. وزارت حربیه به دفاع تغییر نام کرد و سه قول‌اردوی بزرگ در کابل، کندهار و پکتیا و فرقه‌های مستقل در هرات و بلخ و لواها و غندها در تمام کشور، پایه‌های دولت را مستکم ساخت. دوره خدمت عسکری دو سال تعیین شد. قطعات اردو در مناطق مهم از دید سوق‌الجیشی جابه‌جا شدند و وظایف خطیر تحکیم سرحدات و دفاع از تمامیت ارضی کشور را کماکان عهده‌دار گردیدند. سرادر داوود یکبار دیگر با رجوع به شوروی، در تجهیز اردو تلاش‌های شایان انجام داد. اردوی افغانستان در دو بخش هوایی و زمینی آن‌قدر اکمال شد که در آن زمان یکی از نیرومند‌ترین قوت‌های نظامی در سطح منطقه به حساب می‌آمد. هم‌چنان در آن زمان مکتب حربیبازسازیوحربیپوهنتونبرایاولین‌بارتأسیسگردید. شایانیاد‌آوری استکهشفاخانهمجهز۴۰۰ بستر نظامی هم در همین دور به پایه اکمال رسید.
بعد از کودتای خونین ۷ ثور و کشته شدن سردار محمد‌داوود خان، اردو دچار زد‌و‌بندهای سیاسی شد. می‌توان گفت که کودتای۷ ثور آغازاضمحلال اردوی محصل و محافظ استقلال کشور بود. با این وجودهم اردو از وظایف اصلی‌اشباز نماند. قدرت‌های بزرگ دنیا هنوز خسته‌گی جنگ دوم جهانی را رفع نکرده بودند که به جنگ سرد پرداختند. در این میان افغانستان با داشتن موقعیت خاص جیوپولیتیک و جیواستراتژیکش، همیشه در محراق توجه قدرت‌ها بود، اما جریان دو جنگ جهانی تا اندازه‌ای از این دست‌درازی‌ها در امور داخلی ما کاسته بود. دیری نگذشت که نورمحمد تره‌کی کشته شد و حفیظ‌الله امین به قدرت رسید. اینان هر‌چند در تبانی با نظامیان به قدرترسیده بودند و نفس وجود حکومت‌شان را در موجودیت اردوی مقتدر می‌دانستند، ولی اصلاحات شتاب‌زده اجتماعی و کشمکش‌های درون‌حزبی باعث شد که توجه آن‌چنانی به اردو نتوانند. بعد از کشته شدن حفیظ‌الله امین، با هجوم نیروهای شوروی به افغانستان و به قدرت رسیدن ببرک کارمل، اردو بیش‌تر دچار انحطاط داخلی شد. این دوره با سوخت‌و‌ساخت تا به قدرت رسیدن دکتر نجیب‌الله ادامه داشت.

دکتر نجیب‌الله برای بلند بردن ظرفیت‌های محاربه‌ای اردو تلاش زیاد کرد، ولی جنگ و اقتصاد ناپایدار از نتایج ملموس این تلاش‌ها به شدت می‌کاست.نجیب‌الله برای حل معضله قدرت، راه مصالحه را در پیش گرفت و با سپردن قدرت سیاسی به مجاهدین، به عمر سیاسی‌اش پایان داد.
سپردن قدرت به مجاهدین و صلح موقتی که آغازگر جنگ خونین دیگر شد، عامل بزرگ انحلال اردو شمرده می‌شود. منحل شدن اردوی نیرومند افغانستان، به معنای به آرمان رسیدن دشمنان کشور،آغازگر جنگ داخلی و تراژدی خونین تاریخ کشور به حساب می‌آید. این جنگ به پایان نرسیده بود که گروه نیابتی «تشدد» در یک ترفند استخباراتی وارد کشور شدند. ورود طالبان به کابل با خسارات بی‌شماری همراه بود. طالبان تقریباً تمامی اسناد منسوبان وزارت دفاع را به آتش کشیدند و ساختارهای اساسی اردو را منهدم ساختند. این خیانتی بود که طالبان و تبه‌کاران پیش از آن‌ها در حق نظام سیاسی و ایدیولوژی مشخص نه، بلکه در حق پاسبانان آزادیانجام دادند.

اردوی نوین؛ فرصت‌ها و چالش‌ها‌
بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱م دنیا به ویژه ایالات متحده متوجه تروریزم بین‌المللی شد. گروه تروریستی القاعده، مسوولیت این حادثه را پذیرفت. ایالات متحده رد پای القاعده را در افغانستان یافت، جایی که درنبود نظام و اردو، به لانه‌ی تروریستان تبدیل شده بود. ایالات متحده با شکست گروه طالبان، در بازسازی افغانستان همکار افغان‌ها شد.
بعد از کنفرانس بُن اول، تلاش برای تشکیل اردویی که جواب‌ده نیازمندی‌های امنیتی و محافظ سرحدات کشور باشد، به رهبری حامد کرزی صورت گرفت. اردوی نوین افغانستان با تشکیل اولین کندکش، درگیر جنگی شد که هنوز هم ادامه دارد. این اردویبا مبارزه دوامدار، حالا از یک نیروی ضد شورش و ضد تروریزم به اردوی به معنای واقعی آن تبدیل شده است. این اردو از دست‌آوردهای نظام نوین به شمار می‌رود؛ اردویی که متکی بر قانون اساسی و اراده ملت پا به عرصه وجود گذاشته است. اردوی ملی افغانستان یا محافظان امنیت جهانی، امروز وظایف خطیر مبارزه با تروریزم جهانی و دفاع ازاستقلال کشور را مستقلانه انجام می‌دهند. این اردو از ابعادی چون سیاسی نبودن، با‌انگیزه بودن و رزمی بودن از بی‌مانندترین اردوها در سطح منطقه به شمار می‌آید.
پرسنل اردوی ملی افغانستان جمع بخش‌های ملکی‌اش به ۱۹۵ هزار نفر می‌رسد که شامل هشت قول‌اردوی زمینی و یک قول‌اردی هوایی با بخش‌های حمایوی آن می‌شود.نوسازی و به‌سازی اردوی ملی هم‌زمان با جنگ تحمیل شده روند سوخت‌و‌ساخت را به تعریف می‌کشد. این مسأله باعث شده تا دوره‌های رزمی، آموزشی و رخصتی تکمیل نشود؛ولی اردوی ملی با جان‌فشانی‌های بی‌شماردر طول ۱۸ سال گذشته از یکسو مردانه‌وار از استقلال، تمامیت ارضی و نوامیس ملی دفاع کردو از سویی هم فکرترور و تروریزمرا در منطقه به دار تاریخ آویخت‌. هر‌چند تروریستان برای نمایش حضور‌شان دست به اقدامات تروریستی می‌زنند، ولی در حقیقت چشمه آب اینان روبه خشکیدن است. در بحث دیگر، رشادت و پای‌مردی سربازان دلیر امنیتی، الگوی خوبی برای آزادی دوستان است. سربازانی که نه برای حقوق ماهوار، بل‌که برای زنده نگهداشتن ارزش‌های والای مردم‌شان تا آخرین نفس می‌رزمند.
تکمیل روند انتقال مسوولیت‌های امنیتی به قوت‌های مسلح کشور در ۲۰۱۴م و مبارزه مستقلاز آن به بعد، تمامی فرضیه‌های کارشناسان و آنانیکه از سربازان افغان تعریفی نداشتند را اشتباه ثابت کرد.
نیرو‌های امنیتی کشور در طول ۵ سال گذشته با تطبیق استراتژی پنج ساله، دست‌آوردهای چشم‌گیری داشته‌اند.
مراکز تعلیمی و تربیوی اردو با تلاش‌های پی‌هم‌شان در بلند بردن ظرفیت‌های محاربوی و تاکتیکی دست‌آوردهای قابل حساب داشتند. در سال‌های اخیر برای بلند بردن کمیت، تجهیز و مدرنیزه‌سازی اردو، کوشش‌های زیادی صورت گرفته است. قرار است تعداد کماندوهاتا ۲۰۲۰م به دوچندبرسد. هم‌چنان قرار است کمیت قوت‌های هوایی تا ۲۰۲۴م دوچند شود و تعداد طیارات آن به ۳۰۰ فروند طیاره جنگی و ترانسپورتی برسد. روند ملکی‌سازی بعضی بخش‌ها و اردوی محلی با موفقیت ادامه دارد و قرار است تعداد اردوی محلی تا سال ۲۰۲۰م به ۳۶ هزار سرباز برسد.
تغییر نسلی و جوان‌سازی رهبری اردو، با نتایج مثبتی همراه بوده و این روند برای هرچه بهتر شدن قابلیت‌ها ادامه دارد. رهبری ارشد نظامی و سرقوماندان اعلای قوای مسلح با ادغام پولیس سرحدی در وزارت دفاع و تقویت هرچه بیش‌تر هم‌آهنگی میان قوت‌های ثلاثه امنیتی، سهم ارزنده خود را انجام داده است.
در چند سال اخیر نیروهای امنیتی به ویژه اردوی ملی دست‌آوردهای چشم‌گیری داشته‌اند، از بازپس گیری ولسوالی‌ها و ساحات نفوذ دشمن تا دفع، طرد توطیه‌های آنان و حراست از استقلال و سرحدات کشور؛ اما چالش‌ها و فرصت‌هایی فراروی آنان قرار دارد که باید به آن‌ها پرداخته شود.

۱. کاهش تلفات: یکی از مباحث مهم، مسأله تلفات نیروهای امنیتی ناشی از ماین‌های کنار جاده، شبیخون‌ها و حملات انتحاری است. تجارب جنگ‌های کوبا، ویتنام، عراق و مجاهدین افغانستان نشان داده است که در مقابله با جنگجویان پارتیزانی، نیروهای مدافعپارتیزانی مؤثریت بیش‌تر دارند. مثمریت عملیات‌های کوماندو و قطعات خاص منشأدر همین مسأله دارد. عملیات‌هایی که دشمن را با حملات هجومی و غافل‌گیرانه در مراکز عمده‌شان زمین‌گیر می‌کنند،نتیجه‌بخش خواهد بود. این رویکرد یا شبیه‌سازی جنگsynthetic theatre of war دشمن را متحرک می‌سازد و از پلان‌گذاری‌ها و حملات آن‌ها می‌تواند سریعاً جلوگیری کند. این روش از یکسو کم‌هزینه است و از سویی هم به شدت از میزان تلفات سربازان امنیتی می‌کاهد.
۲. بلند بردن مورال سربازان: تا زمان حکومت دکتر نجیب‌الله در تشکیل قوت‌های مسلح «ریاست سیاسی» وجود داشت که اساسی‌ترین مسوولیت آنبلند نگهداشتن سطح مورال محاربوی منسوبان اردو در سطوح مختلف بود. این ریاست حال به ریاست «عقیدتی و فرهنگی» تغییر نام کرده است. آن‌چه مسوولان ریاست عقیدتی و فرهنگی باید انجام دهند، توجیه دینی مبارزه علیه متجاوزان و حفاظت از کشور اسلامی به طور متداومبه هر‌منسوب نظامی است.
ایجاد گروهی از ترانه‌خوانانحماسی در تشکیل این ریاست، صوتی و تصویری ساختن آن توسط مسوولان ریاست امور عامه و استراتژیک به منظور بلند بردن روحیه سربازان خط مقدم جنگ، بسیار بااهمیت است.
۳. دفاع و حمله سایبری: در عموم جنگ‌ها، تبلیغات و نبرد نرم تأثیر گسترده خود را بالای گرمی و سردی میدان جنگ و حتا پیروزی در جنگ داشته است، لذا با کسب تجارب جنگ‌های گذشته، تقویت جبهه نرماز نیازمندی‌های مهم شمرده می‌شود. وزارت دفاع ملی باید نیروی حمله و دفاع سایبری را تا سطح کندک‌ها گسترش دهد. این جنگ که صلح ندارد، باید تا سطح پیروزی تقویت و ادامه داده شود. مؤثریت و کم‌هزینه بودن جنگ نرم، می‌تواند نتایج مطلوبی در جنگ سخت و بازی‌های بزرگ داشته باشد.
۴.پایین آوردن مصارف: هیچ جنگی با اقتصاد شکننده به پیروزی نمی‌رسد. هرچند در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای کاهش مصارف اردو صورت گرفته است، ولی باید این تلاش‌ها جدی‌تر شود. ارزان دادن قرارداد‌های لوژستیکی، لغوساختارهای غیر‌ضروری، تجدید نظر در قانون ذاتی افسران، شبیه‌سازی قانون متقاعدین مانند عراق و کوریای جنوبی،الکترونیکی و سایبری‌سازی دفاتر نظامی و استفاده از محصولات وطنی درمینوی غذایی منسوبان اردو، از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
۵. ایجاد انستیتوت مطالعات جنگ و استراتژی در چوکات وزارت دفاع ملی به منظور آسیب‌شناسی جنگ، طرح تاکتیک‌های نوین مبارزه با شورش‌گری، تروریزم، اقتصاد جرمی و دفاع مستقلانه از سرحدات کشور: آسیب‌شناسی بارزه‌های ضعف و قوت دشمن، ایجاد راهکارهای مناسب برای بستن شاهرگ‌های اقتصادی دشمن، طرح مکانیزم گسترده برای رهبران سیاسی، دستگاه دیپلماسی و مقامات ارشد حکومتی جهت لابی‌گری در سطح بین‌الملل غرض منزوی‌ساختن میزبان ابتدایی و ثانوی دشمن توسط متخصصان، از مسوولیت‌های این انستیتوت باشد.
عملی‌سازی نقاط فوق، می‌تواند در نیرومندسازی اردو مفید واقع شود. هم‌چنان می‌تواندجنگ را به سمت صلح پایداریا به جبهه مثبت سوق دهد.

پانوشت: [۱] نهم حوت روز اعلام استقلال مجدد کشور توسط غازی امان‌الله خان براساس فیصله ۲۹ جدی ۱۳۹۵ ه.ش کابینه ج‌.ا.ا به نام روز ملی نیروهای امنیتی نام‌گذاری شده و همه‌ساله از آن تجلیل به عمل می‌آید.
ــــ

منابع:
۱٫ غبار، میرغلام‌محمد، افغانستان در مسیر تاریخ.
۲٫ وزیری،دولت،د افغانستان د وسلوال پوزتاریخ.

۳٫ وکیلی،عزیزالدین،سلطنت امان‌الله شاه، جلد اول.
۴٫ دولتی،معاذالله،نظامیان و سیاست در افغانستان.
۵٫ A military history of Afghanistan ـAli Ahmad jalali

نویسنده:
لمریبریدمندکترمحمدآغاخلیل‌زاد،افسرو داکتر نظامی شفاخانه ۴۰۰ بستر قوماندانیت صحیه وزارت دفاع ملی
ارتباط:
[email protected]

دکمه بازگشت به بالا