گامی دیگر در جهت انزوای پاکستان

جنرال جان کرادوک، فرمانده امریکایی ناتو که چندی پیش به دلیل صدور یک فرمان عجیب به خاطر کشتار قاچاقچیان مواد مخدر در افغانستان، نام اش در رسانه ها مطرح شد و قرار است فردا با مقام های حکومتی و نظامی کابل دیدن کند، گفته است که ناتو با کشورهای که می خواهند از طریق ایران اکمالات خود را به افغانستان برسانند، مخالفت نخواهد کرد.
این سخنان را آقای کرادوک در حالی بیان کرده است که یاپ دی هوپ شیفر، دبیرکل ناتو روز پیشتر از ایالات متحده امریکا و دیگر متحدان ناتو خواسته بود تا ایران را در جنگ علیه ترور در افغانستان نقش بدهند.

هرچند تاکنون واکنش جانب ایران در قبال این اظهارات آقای کرادوک مشخص نیست و ازسوی دیگر جنجال غرب  با آن کشور  بر سر مساله ی هسته ای اش، ممکن است یک مانع کلان برای گفتگو در زمینه ی اجازه انتقال اکمالات شماری از کشورهای عضو ناتو از طریق ایران باشد، اما به نظر می رسد که غرب در تلاش است به  هر نحو ممکن، وابستگی خود را به پاکستان در این زمینه  به حداقل رسانده و گزینه های متعددی را برای اکمال نیروهای شان در افغانستان به شمول استفاده از مسیر زمینی ایران مورد آزمایش قرار دهند.
این درحالی است که روز گذشته به دلیل انفجار یک پل در شاهراه خیبر که در حال حاضر عمده ترین مسیر انتقال اکمالاتی برای نیروهای ناتو در افغانستان به حساب می آید، این شاهراه برای مدت نامعلومی مسدود شده است. این چندمین باری است که مسیر دره خیبر به دلایل متعدد مسدود می شود. از جانب دیگر حمله ی طالبان بر کاروان های اکمالاتی ناتو در این مسیر باعث شده است تا ناتو در صدد آزمایش و دریافت گزینه های دیگر از طریق کشورهای آسیای میانه و احتمالا ایران بدر برآید.
خطر طالبان و گسترش بنیادگرایی آن هم از نوع سلفی و وهابی اش در افغانستان از یک طرف و گسترش کشت و قاچاق مواد مخدر از جانب دیگر، در حال حاضر عمده ترین نگرانی جمهوری اسلامی ایران به حساب می آید. حضور نیروهای خارجی در افغانستان هرچند برای ایرانیان نگران کننده است و آن را به نفع منافع خود نمی شمارند، اما در کنار آن مبارزه نیروهای ناتو بر ضد تروریزم و افراط گرایی در افغانستان و در مناطق قبایلی پاکستان،  خطر سرایت آن را به مرزهای شرقی ایران نه تنها کاهش داده، بلکه باعث جلوگیری آن نیز شده است.  
در عین حال، اظهارات جدید سرمنشی ناتو و مقام های رسمی و فرماندهان امریکایی برای دخیل ساختن ایران در استراتژی مبارزه علیه تروریزم در منطقه و افتتاح شاهراه دلارام- نیمروز که افغانستان را از طریق مرزهای جنوب غربی با بندر چاه بهار ایران وصل می کند، از نشانه های دیگری است که باعث شده است تا یک مقام عالی رتبه ناتو حمایت ضمنی خود را برای استفاده از مسیر ایران جهت اکمال نیروهای ناتو در افغانستان بیان کند.  هرچند این اظهارات می تواند یک نشانه ی خوب برای رهایی ایران از انزوای سیاسی در سطح جهانی باشد و در کنار آن منفعت ناشی از ترانزیت کاروان های تدارکاتی ناتو، عایدی را نیز نصیب ایران کند و بعید نیست که این مساله باعث ذوق زدگی مقام های  ایران به صورت کوتاه مدت گردد، اما نباید فراموش کنیم که آن کشور نیز نگرانی های خاص خود را دارد و احتمالا به زودی در قبال این مساله واکنش مثبت نشان نخواهد داد، مگر این که کشورهای دوست ایران در ناتو مثل جرمنی، فرانسه و ایتالیا به آن کشور تضمین های را بدهند که استفاده از مسیر زمینی آن کشور، هیچ خطری را متوجه ایران نخواهد کرد و صرفا به منظور حمایت از نیروهای شان در افغانستان است.
البته که حمایت ضمنی یک فرمانده عالی رتبه ناتو در این زمینه، می تواند نشانه آغاز دخیل ساختن ایران در استراتژی مبارزه علیه تروریزم نیز به حساب بیاید.
اگر جانب ایران به خواست شماری از کشورهای عضو ناتو منجمله جرمنی، فرانسه و ایتالیا که با هرکدام روابط خوبی نیز دارد، اجازه استفاده از مسیر زمینی خود را صادر کند، این مساله فصل جدیدی از همکاری های ایران را در زمینه مبارزه علیه تروریزم در افغانستان خواهد گشود و میزان وابستگی شماری از اعضای ناتو را به یگانه مسیر زمینی موجود از طریق پاکستان کاهش خواهد داد.
در عین حال، دسترسی ناتو به گزینه های متعدد برای اکمال نیروهای خود در افغانستان از مسیر آسیای میانه و ایران، مشارکت «کژ دار» و پر از «خدعه» پاکستان را در مبارزه علیه تروریزم در افغانستان کاهش خواهد داد و طبیعتا کمک های را که پاکستان به خاطر این کار از ناتو و کشورهای غربی دریافت می کند، دیگر دریافت نخواهد کرد.
در طول هفت سال گذشته تجربه نشان داده است که وابستگی شدید ناتو و ایالات متحده امریکا به پاکستان در جهت انتقال اکمالات نیروهای شان از طریق آن کشور و عدم آزمایش گزینه های بالقوه دیگر منجمله ایران این تصور را در نزد حکومت و ارتش پاکستان ایجاد کرده است تا از ناتو و امریکا به این منظور باج گیری کنند و در عین حال برای امنیت کاروان های تدارکاتی نیز توجه جدی ننمایند.

دکمه بازگشت به بالا