هند الگوی مناسب توسعه سیاسی و اقتصادی برای افغانستان

سفر پرناب موکرجی، وزیر امور خارجه هندوستان به کابل و پیش از آن سفر رییس جمهور کرزی به هندوستان نشان می دهد که دو کشور هندوستان و افغانستان از روابط سیاسی مناسب و نیکی برخوردار می باشند. آنچه با توجه به این روابط می تواند قابل بحث باشد این است که هندوستان می تواند به چند دلیل الگوی خوبی برای افغانستان در عرصه ی توسعه سیاسی و اقتصادی باشد.
روابط سیاسی مناسب افغانستان و هندوستان که به طور سنتی در طول تاریخ هر دو کشور حسنه بوده، از یک سو و اشتراکات این دو کشور در چندین زمینه از سوی دیگر، این نظر را به وجود می آورد که الگو برداری از هندوستان می تواند برای دولتمردان افغانستان نیز زمینه ی توسعه سیاسی و اجتماعی کشور را فراهم کرده و به تاریخ توام با بحران کشور پایان داده و صفحه ی جدیدی را به روی تاریخ سیاسی اجتماعی کشور بگشاید.
هند به مانند افغانستان تاریخی توام با حادثه داشته است. این کشور به مانند افغانستان بارها از سوی همسایگان غربی و شمال غربی خود مورد تهاجم قرار گرفته است. این کشور به مانند افغانستان استیلای استعمار را بر خود احساس کرده است و این کشور به مانند افغانستان کثیر الملیت می باشد. حتا تعدد دینی و مذهبی در هندوستان نیز به مراتب بیشتر و گسترده تر از افغانستان می باشد. وقتی هندوستان با موجودیت چنین چالش های تاریخی اکنون یکی از دموکراسی های مدرن را در آسیای جنوبی و حتا تمام قاره آسیا به تحقق رسانده و از نظر توسعه ای نیز در آستانه ی ملحق شدن به کشورهای رشد یافته و صنعتی قرار گرفته، این موضوع را آشکار می کند که افغانستان نیز در صورت اراده ی قطعی می تواند هم در راستای تطبیق دموکراسی که به حیث یکی از آرزوهای حقیقی ملی به حساب می آید، در عرصه ی توسعه سیاسی کامیاب گردد و هم در اجرای برنامه های توسعه ای در عرصه ی اقتصادی به پیشرفت های قابل قبولی نایل گردد.
اگرچه مناسبات و روابط خاص با پاکستان نیز باعث گردیده تا هندوستان در راستای تحکیم روابط با افغانستان نظر مناسب داشته و در صدد گسترش آن باشد، اما آنچه به افغانستان مربوط می شود، این است که بایستی از مناسبات نیک و موجودیت روحیه همکاری با افغانستان در نزد مقام های هندی، به نفع تحقق سیاست های اساسی در عرصه ی توسعه سیاسی و اقتصادی بهره مند گردد. آنچه این موضوع را تایید می کند، این است که روابط موجود میان افغانستان و هندوستان از نظر سود دهی تقریبا یک طرفه است. زیرا این هندوستان است که به اثر دستیابی به پیشرفت های سیاسی و اقتصادی می تواند بیشتر به افغانستان مساعدت کند و یقینا این مساعدت ها در برابر امتیاز سیاسی که روابط هند با افغانستان در سیالی با پاکستان نصیب هندوستان می کند، بسیار بیشتر می باشد.
در حالی که دولت مردان افغانستان می توانند تجربه ی مثبت هند در تحقق اهداف توسعه سیاسی و اقتصادی را در کشور به آزمایش بگیرند، اما در عمل دیده می شود که مقام های دولت افغانستان نمی توانند خود را از وابستگی سیاسی به پاکستان رهایی بخشند. اگر چه در مانورهای سیاسی تبلیغی در موارد متعدد مقام های دولتی انتقادهایی را متوجه آدرس های نامعلومی در پاکستان می کنند، اما در عمل دیده می شود که وقتی در برابر رهبران سیاسی پاکستان قرار می گیرند، آن چنان تحت تاثیر قرار می گیرند که رفت و آمد مقام های پاکستانی را به کشور جشن گرفته و این روحیه را در سطح منطقه به وجود می آورند که افغانستان شایستگی قایم به خویش بودن را نداشته بلکه تنها در سایه ی حمایت های لازم و ضروری پاکستان می تواند موجودیت خود را حفظ کند.
اگر به حقیقت روابط میان افغانستان و پاکستان نگاه شود، روشن می شود که هنوز دولت افغانستان تحت تاثیر روحیه ای است که از دوران حمایت پاکستان بر رهبران جهادی، بر مقام های کنونی افغانستان به میراث مانده است. زمانی که رهبران جهادی در پاکستان حضور یافتند و این کشور در نقش قیم جهاد در کنفرانس های مسلسل ژنیو با روسیه و دولت تحت حمایت روسیه در افغانستان طرف قرار می گرفت، سنگ بنای قیمومیت پاکستان بر افغانستان گذاشته شد و از آن زمان تا کنون این حالت تغییر نیافته است و اعلام نارضایتی های مقطعی مقام های دولتی در خصوص اعتراض بر حمایت پاکستان از مخالفان دولت نیز نتوانسته است این حالت را تغییر دهد.
این وضعیت باعث گردیده تا ذهنیت قیمومیت پذیری افغانستان از پاکستان حتا در سطح بین المللی نیز رسمیت یابد. به گونه ای  که کشورهای کمک کننده به افغانستان نیز با وصف این که بر استقلال سیاسی افغانستان اعتراف دارند و آن را کشور مستقل دانسته برای امضای برخی از معاهدات صالح می دانند، در مسایل کلان سیاسی، سعی می کنند برنامه ریزی های خود را برای حضور در افغانستان یا در مورد افغانستان، بر اساس موافقت و رضایت دولت پاکستان سازمان دهی کنند.
از همین رو ضروری ترین قضیه برای به بحث گرفته شدن از سوی مقام های افغان این است که با توجه به استقلال و خود ارادایت دولت افغانستان در تحکیم روابط با کشورهای مختلف، بایستی مساله ی سود دهی و کسب تجارب از کشورهای مختلف را تجزیه و تحلیل کرده و از بهترین و کارآترین و مفید ترین آن برای رشد افغانستان در عرصه ی سیاسی و اقتصادی استفاده کنند.

دکمه بازگشت به بالا