نزدیکی با پاکستان، دوری از هند؟

بعد از حملات شهر بمبیی هند و تیرگی روابط آن کشور با پاکستان، در این اواخر نشانه های از نزدیکی دولت افغانستان به پاکستان به مشاهده می رسد که به نظر تحلیلگران عدم رعایت توازن در مناسبات دیپلوماتیک به نفع افغانستان نخواهد بود.
حمله به هوتل تاج محل هند که ۱۷۰ کشته برجا گذاشت و ادعای هند مبنی بر دست داشتن پاکستان در این حملات، در این اواخر سیاستمداران پاکستان را به واکنش وا داشته است.
روز یکشنبه هفته جاری سونیا گاندی، رهبر حزب کانگرس هند اعلام کرد که ما به پاکستان جواب لازم می دهیم و در مقابل قریشی، وزیر خارجه پاکستان گفت که آمادگی مقابله را دارند.
این تنش ها در حالی جریان دارد که دولتمردان پاکستان به افغانستان سلسله سفرهایی را در پیش گرفته اند و قرار است در هفته ی اول ماه جنوری سال آینده میلادی آقای آصف علی زرداری، رییس جمهور پاکستان به افغانستان سفر نماید.
هم چنان رییس جمهور کشور حامد کرزی در یک اقدام که نشان دهنده ی نیت وی نسبت به پاکستان  است، دوازده تن از زندانیان پاکستانی را که در زندان های افغانستان تحت بازداشت قرار داشتند، آزاد کرد.
کارشناسان مسایل سیاسی و تحلیلگران مسایل منطقه ای باور دارند که اگر افغانستان می خواهد برای حل مشکل خود و منطقه راه حلی داشته باشد، باید توازن را در روابط خویش با کشور های منطقه حفظ کند.
احمد سعیدی، کارشناس مسایل منطقه می گوید:» حوادث در منطقه به شکل دیگری است؛ پاکستان مشکلات اقتصادی و دولتداری خود را دارد و در این روزها تقاضاهای وجود دارد که باید یوسف رضا گیلانی استعفا بدهد و نواز شریف جانشین او گردد و نواز شریف هم علاقمند صلح در منطقه است  و از این رو می خواهد روابط اش را با افغانستان بهبود ببخشد. اما دولت ملکی پاکستان تا هنوز نتوانسته است که استخبارات و اردوی پاکستان را تحت حاکمیت خود در آورد».
او ادامه می دهد که  از سوی دیگر هند و امریکا در این روزها فشار زیادی را بالای پاکستان وارد ساخته اند و در چنین شرایطی این به زیرکی دولتمردان ما ارتباط دارد که از این فرصت استفاده کنند و آنچه را که می خواهند بالای پاکستان بقبولانند، در غیر آن با این آمدن و رفتن ها دردی دوا نمی شود.
به عقیده ی سعیدی مشکل افغانستان مشکل منطقه ای است و تا پاکستان، هند، روسیه، چین، کشور های آسیای میانه و دیگر کشور های منطقه اتحاد و اتفاقی برای صلح در منطقه نداشته باشند، امریکا یک تنه نمی تواند در این جا صلح را تامین کند.
سعیدی تاکید می کند دولتمردان افغانستان در طول تاریخ در سیاست های خود خام گرایی داشته اند و سیاست های ما استراتژیک نبوده است و تا زمانی که چنین سیاست های مقطعی، ابن الوقتی، تاکتیکی و موقع طلبانه را کنار نگذاشته و با یک سیاست و استراتژی دراز مدت وارد میدان نشویم، چنین سیاست های موقع طلبانه به منزل نخواهد رسید.
اما شماری دیگر از تحلیلگران باور دارند که تا هنوز افغانستان هند را کنار نگذاشته و این گونه سیاست ها مقطعی و زود گذر خواهد بود، اما این سیاست ها هم مفادی به حال این کشور نخواهد داشت.
نجیب محمود، استاد حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل می گوید:»در طول تاسیس پاکستان و یک سال قبل از تشکیل پاکستان که هند استقلال خود را به دست آورد، افغانستان همیشه با هند در هر زمانی به استثنای دوره طالبان بهترین روابط را داشته است و این پاکستان است که جانب احتیاط را با افغانستان در نظر می گیرد».
به نظر وی اکنون هم پاکستان بعد از اتهاماتی که از حملات بمبیی هند بالایش وارد است، نمی خواهد که در مرز های شمالی خود مشکلات داشته باشد و از لحاظ نظامی هم قوت های بین المللی در مرزهای پاکستان عملیات هایی را انجام می دهند.
به گفته ی محمود، در این نزدیکی ها روابط افغانستان با پاکستان به حدی رسیده است که تصور می رود هیچ مشکل میان این دو کشور وجود ندارد و پاکستان می خواهد روابط اش را با افغانستان خوب بسازد تا در صورت رویارویی با هند از افغانستان به عنوان یک کشور همکار استفاده کند.
او تاکید می کند که این گونه نزدیکی با یک کشور منطقه و دوری از کشور دیگری، مناسبات افغانستان را در منطقه برهم می زند و باید دولتمردان افغانستان آن چنانی که همیشه گفته اند، توازن مناسبات خود با کشورها را مراعات کنند.
این در حالی است که برخی دیگر از تحلیلگران امکان رویارویی دو کشور هند و پاکستان را بعید می دانند، اما بی توجهی به توازن در روابط را به ضرر افغانستان می خوانند.
عمر شریفی، صاحب نظر در مسایل سیاسی و منطقه ای اظهار می دارد:» با آن که تنش فعلا بین هند و پاکستان ادامه دارد، اما بعید به نظر می رسد که به جنگ منتهی شود، زیرا دولت پاکستان تحت فشار زیاد قرار گرفته، هم از طرف مجامع بین المللی و هم از طرف قدرت های منطقه ای  که فشار آخر متوجه ارتش پاکستان است».
شریفی می افزاید که با در نظر داشت وقایع اخیر در پاکستان، مانند قتل جنرال فیصل و دیگر مشکلات اقتصادی پاکستان، اگر دولت افغانستان بتواند روابط اش را با دولت ملکی پاکستان گسترش دهد و از طرف دیگر با هند و کشور های دیگر منطقه روابط خوب داشته باشد، در دراز مدت بسیار موثر خواهد بود.
او ادامه می دهد که اگر دولت افغانستان از گذشته عبرت نگرفته باشد و تنها با پاکستان روابط اش را گسترش دهد و هند را کنار بگذارد، با آن که شاید تا هنوز دولتمردان ما چنین نیاتی نداشته باشند، اما اگر چنین عملی انجام شود و این بازی یکجانبه ادامه یابد، نتیجه اش تکرار همان فاجعه ی دهه ۹۰ میلادی خواهد بود.

دکمه بازگشت به بالا