نارضایتی زنان از سهل انگاری دولت

از هشتم مارچ روز جهانی زن، امسال با شعار محو خشونت علیه زنان تجلیل می شود و در افغانستان برنامه های مختلفی در رابطه به این روز در نظر گرفته شده است. تقریبا تمام وزارت خانه ها، دفاتر و نهاد های غیر دولتی به نحوی از این روز تجلیل می کنند. اما شماری از زنان فعال در افغانستان به این باور اند که تجلیل از روز زن تنها جنبه ی سمبولیک دارد و و عده هایی که تاکنون به زنان داده شده، هنوز عملی نشده است.
شکریه بارکزی، نماینده ولایت کابل در ولسی جرگه می گوید هشت مارچ روز مبارزات تاریخی زنان جهان است که افغانستان نیز به عنوان بخشی از جهان برای این که حقوق زنان  در کشور اعاده شود، از این روز تجلیل می کنند. خانم بارکزی می گوید آن گونه که باید حقوق زنان در روند توسعه ی افغانستان در نظرگرفته می شد، مراعات نشده است:»متاسفانه با گذشت چندین سال ما می بینیم که این روز کاملا نمادین است و این روز فقط با اهدای تحفه ها از یک آدرس به آدرس دیگر و با برگزاری محافل پرزرق و برق تجلیل می شود، جدا از آن چه که محتوا و ارزش این روز است». به باور خانم بارکزی اعاده ی حقوق زنان در افغانستان سفر طولانی است و زنان افغانستان در آغازین قدم های این سفر قرار دارند. دولت افغانستان معاهداتی را در رابطه به در نظر گیری و احترام به حقوق زنان قبول کرده و در حال حاضر وزارتی بنام وزارت زنان در چوکات حکومت فعالیت می نماید. در مدت هفت سال گذشته بیشتر نهاد های غیر دولتی که از سوی کشور های خارجی تمویل می شوند، فعالیت هایی را برای سهم دادن بیشتر زنان در عرصه های فرهنگی و اقتصادی انجام داده اند. البته این فعالیت ها نیز بیشتر منحصر به کابل، پایتخت، است و زنانی که در ولایات افغانستان به خصوص مناطق دور دست کشور زندگی می کنند، همچنان در خانه ها به سر می برند و تلاش زیادی برای حضور آنها در اجتماع انجام داده نشده است. خانم بارکزی در رابطه به این که آیا دولت افغانستان تلاش کافی برای اعاده ی حقوق زنان انجام داده یا خیر می گوید:» آن تعهدی که باید نسبت به زن وجود می داشت- زیرا به خاطر اعاده ی حقوق زن است که کشور های کمک کننده به افغانستان کمک می کنند- اما تعهد عملی از سوی دولت صرف نظر از این که وجود ندارد، در بسیاری از موارد ما می بینیم که خود دولت مانع عمده برای اعاده ی حقوق زنان می گردد». خانم بارکزی می افزاید، آنچه مهم است این که قانون تطبیق نمی شود و این دولت است که تطبیق کننده ی قانون می باشد. بارکزی می گوید زمانی که برنامه های توسعه ای معین در رابطه به زنان وجود دارد اما تطبیق نمی شود، ما می بینیم که دولت واقعا در این راستا تعهد خیلی ضعیفی دارد.
 اما چه راهکارهای موثری وجود دارد تا زنان نقش بیشتری در جامعه داشته باشند. زیرا در برخی موارد جامعه جهانی یکی از عوامل کندی توسعه در افغانستان را مصرفی بودن ۵۰ درصد افغان ها یعنی زنان می دانند. در برخی موارد مقام های جامعه جهانی در افغانستان گفته اند که اگر نصف جامعه افغانستان که زنان اند در رشد و توسعه افغانستان سهم داشته باشند و به آنها برای شرکت در روند بازسازی افغانستان فرصت داده شود، این کشور به زمان کمتری برای توسعه نیاز خواهد داشت. اما این که برای رسیدن به این هدف چه راهکارهایی در نظر گرفته شود، خانم بارکزی می گوید:»اول خود دولت باید تعهد واقعی در رابطه به سهم دهی زنان داشته باشد و دوم این که زمینه های فعالیت برای زنان میسر گردد که هردوی این موضوع هنوز در افغانستان مدنظر گرفته نشده است؛ چنانچه در اکثر موارد اگر به زنان نقش داده شده، بیشتر بر اساس مصلحت ها بوده نه براساس آنچه ضرور است». به باور خانم بارکزی مهم ترین مانع در برابر زنان رسوم و عنعنات جامعه ی افغانستان است. البته آنچه که به عنوان رسوم و عنعنات زن ستیزانه در جامعه عرض اندام کرده است:»حق تحصیل و تعلیم از زن گرفته شده و حتا(زمینه) برای تقلا و کوشش ما به عنوان زنان مسلمان در یک کشور اسلامی هم گرفته شده است، چون دولت در دست مردان مردسالار قرار دارد».
خانم بارکزی می افزاید راه یافتن زنان در اجتماع به تعلیم و تحصیل نیاز دارد که متاسفانه دولت نتوانسته امنیت لازم را برای ادامه ی تعلیم و تحصیل زنان و دختران فراهم نماید. از سوی دیگر حتا زنان در مکاتب و مراکز تحصیلی نیز با خشونت های ساختاری مواجه می شوند؛ چنانچه هم اکنون زنانی که در ادارات دولتی کار می کنند تحت فشار قرار دارند و اصلا برنامه ای برای رشد و پیشرفت آنان طراحی نشده است.
سونا نیلوفر، نماینده ولایت ارزگان در ولسی جرگه از وضعیت اسفبار زنان در ولایات افغانستان به خصوص ولایات ناامن و مناطقی که مخالفان در آن مناطق تسلط دارند، شکایت دارد. خانم نیلوفر می گوید، اگر ما بخواهیم که تمام چیز به یک بارگی تغییر کند، امکان ندارد، و باید این روند به آهستگی پیش برود. به باور خانم نیلوفر مهم ترین چالش زنان در ولایات، عدم داشتن آگاهی زنان از حقوق خود شان است.  بنا براین زنان نمی دانند که در جامعه چه حقوق و امتیازهایی داشته باشند. او می گوید از همه اول تر باید در عرصه ی باسواد سازی زنان کار شود تا آنها خود بتوانند نقش های مثبتی در جامعه بازی نمایند. خانم نیلوفر به انتخابات آینده ریاست جمهوری اشاره می کند و می گوید در حالی که افغانستان قرار است زعیم آینده خود را انتخاب نماید، اما اکثر زنان در کشور از یک طرف نمی دانند در این انتخابات چگونه سهم بگیرند و از سوی دیگر ناامنی و تهدیدهایی که وجود دارد، مانع سهم گیری آنها به صورت موثر در انتخابات می شود. خانم نیلوفر نیز برنامه ی حکومت برای سهم دادن به زنان و تلاش برای سهم دادن به زنان را کافی نمی داند:»در حال حاضر وزارت زنان به عنوان یک نهاد پالیسی ساز کار می کند. این وزارت درست است که برنامه هایی در روی کاغذ دارد اما در عمل هیچ برنامه ای برای افزایش توانمندی های زنان ندارد».
نیلوفر می گوید زنان علاوه بر وزارتی که بنام زنان مسما شده، در سایر بخش های دولتی نیز باید سهم داشته باشند، زیرا یک وزیر در کابینه برای زنان کفایت نمی کند و به همین ترتیب در معینیت های وزارت خانه ها نیز باید به زنان سهم و فرصت داده شود. این نماینده ولایت ارزگان می گوید در حالی که علاقه ی زنان برای رفتن به مکتب در ولایات نا امن افغانستان زیاد است اما تهدیدها و ناامنی ها در این ولایات مانعی بزرگی در برابر آنهاست و این وظیفه ی دولت است که باید امنیت بهتری را در این مناطق حاکم کند تا زنان فرصت آموزش و رفتن به مکاتب را داشته باشند.

دکمه بازگشت به بالا