ضرورت ایجاد روابط نیک با کشورهای همسایه

کنفرانس پاریس با اشتراک نمایندگانی از افغانستان، کشورهای همسایه و نمایندگانی از  قدرت های بزرگ جهان برگزار گردیده تا در آن شرکت کنندگان درباره ی راه های خروج افغانستان از بحران گفتگو کنند. مقام های افغانی امیدوارند که این نشست بتواند کشورهای همسایه به خصوص ایران و پاکستان را تشویق کند تا نقش مثبت تر در حمایت از تلاش های دولت افغانستان و کشورهای کمک کننده برای استقرار کامل کنترول دولت کابل بر افغانستان بازی کنند.
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه، اریک چوالیر   گفته است که  هدف از این گفتگوها کار با یکدیگر به شکل واقعی درباره ی همکاری منطقه ای است، که هم مسایل گسترده ی سیاسی را شامل می شود و هم مسایل مربوط به روابط امنیتی و اقتصادی را در بر می گیرد.

خبرگزاری فرانسه این گفتگوها را از آنجا که مقام های ارشد این کشورها در آن شرکت دارند، قابل توجه دانسته و در این میان، دیدار  شاه محمود قریشی،  وزیر امور خارجه پاکستان با  اناند شارما،  معاون وزیر امور خارجه هند را مهم دانسته است که پس از گرگ و میش شدن روابط این دو کشور در پی انجام حمله تروریستی در بمبیی، صورت می گیرد.
با توجه به این که افغانستان کشوری محاط به خشکه است و از نظر اقتصادی نیز تابع بازارهای تولیدی کشورهای همسایه به خصوص ایران و پاکستان می باشد و از سوی دیگر در تامین نیازهای مصرفی خود نیز به رابطه ی تجاری مناسب با این دو کشور ضرورت دارد، نیاز است که افغانستان منافع این کشورها را در نظر گرفته و سیاست هایی را اتخاذ کند که با منافع این دو کشور تصادم ننماید.
از سوی دیگر سیاست گذاری افغانستان که از جانبی نباید ناقض منافع این کشورها باشد، در عین حال نباید آن چنان انفعالی باشد که وابستگی سیاسی کشور را به همسایه ها در پی داشته باشد. زیرا وابستگی به کشورهای همسایه و اتخاذ سیاست انفعالی باعث می گردد تا هرگونه تصمیم گیری مستقلانه از سوی دولت افغانستان باعث رنجش کشورهای همسایه و تغییر موضع این کشورها گردد.
آنچه در طول سالیان متمادی به حیث یک مشکل در رابطه به افغانستان وجود داشته، این بوده که دولت های حاکم بر کابل، سیاست های خود با کشورهای همسایه را بر اساس اصل استقلال و محاسبه ی منافع ملی اتخاذ نکرده، بلکه بر اساس جو سیاسی حاکم بر وضعیت روابط میان کشورهای مقتدر، سازمان دهی نموده است.
در یک دوره ای از تاریخ، روابط افغانستان با کشورهای همسایه، بر اساس سیاست های مقتضی کاخ سلطنتی انگلستان عیار گردیده، در دوره ای نیز فضای استیلای سیاسی موجود در سیاستمداران کاخ کرملین جای آن را گرفته و در زمانی نیز تغییرات دیگری به اساس زمینه های خارجی و عارضی در آن به میان آمده است. از همین رو کشورهای همسایه نیز با مواجهه به همین تغییرات سیاسی، نتوانسته اند نسبت به چیزی تحت عنوان « سیاست ملی افغانستان» بر بخورند و به آن باور کنند. از همین رو این کشورها سعی کرده اند برای پیشگیری در برابر هرگونه نفوذ احتمالی تغییرات سیاسی بر اوضاع سیاسی شان، در افغانستان مداخله کرده و برای تاثیر پذیری از سیاست های خاص شان زمینه سازی نمایند.
از همین رو است که با هر تغییر سیاسی که در افغانستان به میان می آید، کشورهای همسایه نیز همچنان مداخله گرانه عمل کرده و سعی می کنند تا از تغییرات صورت پذیرفته در افغانستان متاثر نگردیده، بلکه بر آن اثر گذار باشند. بنابراین وقتی نیروهای کشورهای غربی به افغانستان وارد می شوند، برخی از کشورهای همسایه تصمیم می گیرند تا برای ایمن ماندن از اثرات احتمالی آن، سیاست های ویژه ای را اتخاذ کنند.
چندی پیش که کنفرانسی به اشتراک نمایندگانی از کشورهای همسایه افغانستان در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان برگزار گردید و ابتکار آن را سازمان ناتو به دست داشت، گفته می شد که هدف اصلی از آن کنفرانس، توجیه بی خطر بودن حضور این نیروها برای کشورهای همسایه بوده است. اما آنچه اهمیت دارد این که کشورهای عضو ناتو، ایالات متحده امریکا یا انگلیس نمی توانند از طرف افغانستان به کشورهای همسایه اطمینان بدهند، بلکه این دولت افغانستان است که ثابت کند تصمیم گیری های افغانستان تابع مصالح ملی و منطقه ای بوده و ناقض استقلال و خود ارادیت کشورهای دیگر نیست.
خلق اعتماد تنها از سوی دولت افغانستان امکان پذیر است و آن هم زمانی صورت خواهد گرفت که دولتمردان افغانستان در تامین روابط با کشورهای همسایه، به اساس موازین و قوانین افغانستان عمل کرده و از برقراری روابط شخصی و بیرون از مجرای قانون، خود داری کنند. در آن صورت و با تثبیت وحدت نظر و وحدت رویه در روابط سیاسی از سوی دولت افغانستان، کشورهای همسایه نیز می توانند نسبت به افغانستان اعتماد کنند.
چنانچه عین مساله در مورد عراق صورت می پذیرد. علی الدباغ، سخنگوی دولت عراق در واشنگتن اعلام کرده است، بعد از آن که دولت ایران اطمینان حاصل کرده که موضع گیری ها و تصمیم های دولت عراق، تبعات سو برای ایران ندارد، مداخلات خود در عراق را کاهش داده است. طبیعی است که اگر دولت افغانستان نیز بتواند همین اعتماد را برای پاکستان، ایران، تاجیکستان، چین و سایر کشورهای همسایه به وجود بیاورد که تعامل افغانستان با کشورهای غربی به ضرر این کشورها نیست، انتظار کاهش مداخلات تخریبی این کشورها نیز به وجود می آید.

دکمه بازگشت به بالا