شورای حقوق بشرملل متحد پیشرفت است و یا عقبگرد؟ (قسمت اول)

هرچند دو سال از تاسیس شورای حقوق بشرملل متحد سپری می شود، با آن هم جای آن است تا سوال نمود که آیا پیشرفت هایی نیز در کار آن به وجود آمده است و یانه؟
 اصلاحاتی که به موجب آن شورای حقوق بشر ملل متحد به جای کمسیون حقوق بشر به وجود آمد، در چارچوب ساختار بزرگ ملل متحد یک پروژه بسیار مهم بود. هرچند این شورا تا هنوز صحنه ی مناظرات پایان ناپذیری است، اما می بایست این نهاد نه تنها نفوذ بلکه کفایت و کارسازی هم داشته باشد.
تشکیل شورای حقوق بشرملل متحد پیشرفت است و یا عقبگرد؟
به تاریخ ۱۵ مارچ سال ۲۰۰۶ هنگامی که مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصمیم به تاسیس یک شورای حقوق بشر گرفت، کوفی عنان، سرمنشی آن وقت سازمان ملل متحد آن را آغاز نوی برای حقوق بشر خواند و به این ترتیب کمیسیون حقوق بشر منحل گردید. عامل انحلال کمیسیون حقوق بشر ناکامی در جلب اعتماد بود.
 اکنون این شورای ۴۷ عضوی حقوق بشر ، باید حقوق بشر را در جهان حمایت نموده ، دیده بانی کرده و توسعه بدهد. پس از آن که ساختار کاری این نهاد تشکیل گردید، وظایف دوره ای اش را در شهر ژنیو در سویس آغاز کرد. سوال در این است که آیا زمان آن فرا رسیده است تا یک ترازنامه مثبت ازکاراین شورا بیرون داد؟ هاینربیلفیلد، رییس بنیاد حقوق بشر آلمان پاسخ می دهد که به هیچ صورت. وی می گوید:
« نخستین تجربه نشان می دهد که ما اکنون پس از چند ماهی می توانیم هنوز هم متردد باشیم. ببینید، هنگامی مصر به مثابه ی یک نمونه بسیار مبالغوی پیشنهاد می کند در هالند در مورد انفاذ دوباره حکم اعدام فکر شود، این خود یک توسعه ناهنجار را نشان می دهد».
البته این مساله ممکن گردید که چنین پیشنهادی را از لیست پیشنهادها دوباره حذف نمود، لاکن این می تواند طرز برخورد آن  اعضای معین  شورا را نشان بدهد که با علایق خاصی هدایت می شوند. شورای حقوق بشر عبارت از نهادی است که از اجتماع نمایندگان حکومت ها تشکیل گردیده است. این نهاد به ناگزیری مطابق به مقتضیات سیاسی تصمیم می گیرد نه این که واقعیت از چه قرار است. این نکته ای است که طبعا برای کارشناسان نیز قابل فهم می باشد. راتگیبر می گوید:
«ما فقط امیدواریم که شورای حقوق بشر بیشتر از آن که  مطابق به مقتضیات مناقشات سیاسی حکومت ها تصمیم بگیرد، در امتداد اهداف و منشوری که تدوین وتصویب کرده است، اقدام ورزد».
تیودور رات گیبر شامل «فروم» حقوق بشر است که یکی از بزرگترین شبکه ها در میان سازمان های غیردولتی در بخش حقوق بشر می باشد. از سال ها بدین سو، وی درمقام فردی که مسوولیت یک سازمان غیردولتی را دارد، از کار و بار در ژنیو می داند. بسیاری از ناظران درونی این شورا، از واکنش های ضد اروپایی در شورا سخن به میان آورده اند. این مطلب به صورت منظم در رای گیری هایی که صورت می گیرند، آشکار می گردد.
تغییری که در ساختار و تشکیلات شورای حقوق بشر به وجود آمده، موجب آن شده است که وزنه ی گروه کشورهای غربی و امریکای لاتین به طور قابل ملاحظه ای کاهش یابد. این ها ۷ کرسی و ۸ کرسی در شورا دارند. این درحالی است که آسیا وافریقا هرکدام به تنهایی ۱۳ کرسی دارند. کشورهای اروپای شرقی با ۶ رای شان یک وزنه قوی می باشند.  
بنابراین فیصله نامه هایی که بخواهند اوضاع حقوق بشر را  در افریقا، مثلا در زیمبابوه و یا کانگو مورد نقد و بحث قرار بدهند، اصلا به تصویب نمی رسند. این یک مشکل بزرگ است که بنا به عقیده ی رات گیبر، موجب انشقاق در کمیسیون حقوق بشر نیز گردیده است. وی می گوید: «آنها می گویند تا زمانی که آن هایی که از کشورهای مهم غربی اند و به حیث مدعی ظاهر می شوند، حاضر نباشند پایمال شدن حقوق بشر را در ایالات متحده امریکا، به طورمثال در زندان گوانتانامو افشا بکنند، ماهم حاضرنیستیم، تنها بر کشورهایی که در منطقه جغرافیایی خودمان قرار دارند، انتقاد بکنیم»…
ادامه دارد

دکمه بازگشت به بالا