سیاست های دو گانه پاکستان در مقابل افغانستان ادامه دارد

پس از مذاکره‌ی مقام های سرحد شمال غربی پاکستان با طالبان مناطق ملکند و قسمتی از سوات، قرار شده است در این مناطق قوانین شرعی(طالبانی) به اجرا گذاشته شود.
خبر انعقاد قرارداد با طالبان سوات را افتخار حسین، وزیر اطلاعات و مطبوعات و سخنگوی دولت ایالت سرحد، اعلام کرده است. قرار داد را از طرف طالبان سوات، مولانا صوفی محمد، داماد مولانا فضل الله امضا کرده است که گروهی به نام لشکر محمد را رهبری می کند.
اما هم کارشناسان افغان و هم کارشناسان پاکستانی این اقدام دولت پاکستان را ناشی از ضعف آن کشور دانسته و مایه ی شرمساری پاکستان می دانند.
جاوید اقبال، یک قاضی باز نشسته پاکستان، در تلویزیون پاکستان گفته است: «این که سوات اکنون دستگاه قضایی خود را دارد به معنای این است که در کشور یک قانون یگانه فرمان نمی‌راند. با این وضع، وحدت از دست می‌رود. اگر شروع به امتیاز دادن کردید، دیگر ناچار می‌شوید مدام به این کار ادامه دهید».
وحید مژده تحلیلگر مسایل سیاسی افغانستان این اقدام پاکستان را نوعی واهمه و ضعف دولت ان کشور دانسته می گوید:» وقتی یک کشور که حتا از قدرت اتومی هم برخودار است با یک گروه محلی مسلح توافق می کند، نشانه ی ضعف دولت در مقابل قدرت های محلی است».
مولانا صوفی محمد در سال ۲۰۰۱ که  حملات امریکا به هدف بر اندازی رژیم طالبان در افغانستان آغاز شد، تعداد زیاد طالبان داوطلب پاکستانی را به خاطر حمایت طالبان در افغانستان به جنگ فرستاد که تعداد زیاد آن ها کشته و اسیر شدند.
ملکند و سوات که حالا در این مناطق جنگ با طالبان خاتمه یافته است، بخشی از مناطق قبایلی پاکستان است که با افغانستان سرحد مشترک دارد و اردوی پاکستان طی چند ماه گذشته با طالبان این مناطق درگیر جنگ بوده است، اما این آتش بس نقطه ی پایانی به این جنگ ها می باشد.
اما به عقیده ای کارشناسان افغان تصمیم ناتو و امریکا مبنی بر نابودی طالبان در مناطق سرحدی، دولت پاکستان را به آتش بس با طالبان آن کشور کشانیده است.
احمد ضیا رفعت، عضو شورای اجراییوی شورای متحد ملی می گوید:»چون امریکا و ناتو در این اواخر مصمم هستند که طالبان را در مناطق سرحدی پاکستان هدف قرار دهند، ولی دولت پاکستان و برخی از کشور هایی که در افغانستان نیرو هم دارند، نمی خواهند که طالبان به کلی نابود شوند».
او می افزاید که این یک حرکت سیاسی است، به خاطر کند ساختن و یا منصرف ساختن ناتو و امریکا( از جمله به مناطق قبایلی)، لذا پاکستان و کشور های طرفدار طالبان در تبانی با همدیگر طالبان را متقاعد کردند که دست از جنگ بردارند و صلح کنند تا این فشاری باشد بالای ناتو و امریکا تا آنها را از حمله منصرف کنند و یا این روند را کند سازند».
دولت افغانستان نیز در این ارتباط نگرانی خود را نشان داده است و سخنگوی رییس جمهور گفته است که از امضا این قرارداد نگران خواهد بود، اما بیشتر از این چیزی گفته نشده است.
رفعت می گوید که آقای کرزی نیز طرفدار نابودی طالبان نیست، ولی از جانبی نمی تواند که جلو ناتو و امریکا را بگیرد و به همین خاطر در این اواخر مساله ی تلفات ملکی را خیلی مطرح می سازد تا به این ترتیب حمله ی امریکا و ناتو را در مناطق سرحدی کند سازد.
اما شمار دیگر از تحلیلگران به این باور هستند که دولت افغانستان به دلیل این که یک حکومت نوپا و ضعیف است، نمی تواند بیشتر از این عکس العملی نشان دهد.
داکتر آصف بکتاش، رییس ایتلاف جدید ترقی ملی افغانستان می گوید:»دولت افغانستان با توجه به نیرو و توانی که دارد بیشتر از این نمی تواند واکنشی نشان دهد، زیرا در مقابل دولت پاکستان که دارای قدرت اتومی است ضعیف می باشد».
در زمان زمامداری پرویز مشرف نیز دولت پاکستان با بیت الله محسود آتش بسی را به امضا رسانده بود، اما بعد ها دیده شد که این موافقت نامه به زیان دولت پاکستان و افغانستان تمام شد و در نهایت باعث تقویت طالبان در افغانستان شد.
به عقیده ی رفعت اگر مخالفان نظامی در داخل پاکستان از بین نروند، همچنان طالبان پاکستانی و گروه های آن طرف مرز یک تهدید امنیتی برای افغانستان باقی می مانند.
اما بکتاش باور دارد برعلاوه این که این مساله به ناامنی ها در افغانستان می افزاید، به مخالفین نیز جراعت بیشتر می دهد تا بیشتر به ناامنی ها دامن بزنند، زیرا وقتی یک دولت قدرتمند در مقابل یک نیروی محلی زانو می زند، طور طبیعی طالبان افغانستان را تشویق می کند تا مقاومت بیشتر کنند.
از آغاز روند جدید در سال ۲۰۰۱ میلادی تا اکنون، دولت پاکستان سیاست های مختلفی را در قبال افغانستان در پیش گرفته است. گاهی با برگزاری جرگه امن منطقه ای اذهان را مشغول داشته و زمانی با بستن قرارداد با گروه های طالبان در خاک خودش زمینه ی نفس گیری دوباره را به طالبان هردو کشور مهیا ساخته است، اما دیده شده است که نتیجه همیشه منفی بوده است.
حالا هم پیامدهای بعدی قرارداد ملکند نشان خواهد داد که دولت پاکستان باز هم همان سیاست های کجدار و مریز خود را در افغانستان ادامه می دهد، یا پلانی دیگری دارد.

دکمه بازگشت به بالا