سفری توام با انتظارها

وزیر امور خارجه کشور، داکتر رنگین دادفر سپنتا به امریکا سفر کرده است تا یکجا با هیات همراه خود در پروسه ی بازنگری استراتژی امریکا در جنگ افغانستان مشارکت کند. شرکت وزیر امورخاجه افغانستان و هیات همراه اش که با انتظارهای در داخل افغانستان همراه است، برای دولت امریکا نیز می تواند مفید باشد، زیرا مطالعه استراتژی این کشور در جنگ افغانستان زمانی می تواند نتیجه بخش باشد که مبتنی بر معلومات و اطلاعات عینی از افغانستان باشد. دستیابی به این مساله تنها از طریق اعتماد به نظرات ارایه شده از سوی وزیر امورخاجه و هیات همراه وی امکان پذیر خواهد بود.
امریکا از سال ۲۰۰۱ میلادی به مدت هشت سال است که در افغانستان درگیر جنگ است، اما وقتی که مقام های سیاسی- نظامی این کشور از ضرورت بازنگری در استراتژی این کشور در مورد جنگ افغانستان سخن می گویند، روشن می گردد که آنچه امریکایی ها در افغانستان به دست آورده اند، به اندازه و حدی نبوده است که طرف رضایت سیاست گذاران این کشور قرار گیرد. از همین رو با زمینه سازی پروسه ی بازنگری استراتژی این کشور، امریکایی ها در پی این می باشند که دسترسی شان به اهداف مورد نظرشان در افغانستان را قابل دسترسی و تحقق بسازند.
آنچه در عمل در خصوص اعمال سیاست امریکا در منطقه مشهود بوده است، تا کنون به گونه ای بوده که امریکایی ها بیشتر سیاست گذاری های خود را بر اساس مشورت سیاستمداران پاکستانی و با نقش محوری این کشور در خصوص جنگ افغانستان اعمال می کرده اند. این موضوع بار بار مورد انتقاد تحلیلگران در افغانستان قرار گرفته و در بسیاری از موارد کارشناسان سیاسی این سوال را مطرح کرده اند که جایگاه افغانستان در جنگی که نیروهای خارجی در داخل افغانستان آن را ادامه می دهند، مبهم بوده و نقش آن روشن و معلوم نمی باشد.
به نظر می رسد اکنون دولت مردان امریکایی نیز به این باور رسیده اند که بدون در نظر گیری خواست های دولت افغانستان دستیابی به اهداف شان امکان پذیر نمی باشد. به نظر می رسد آنچه امریکایی ها را به این موضوع باورمند ساخته، رفتار مبتنی بر معامله ی باج گرایانه از سوی پاکستان بوده است. دولت پاکستان در طول تشنج اوضاع داخلی افغانستان پس از سال ۱۳۵۷ کوشش کرده است تا با قرار گرفتن محور در سیاست گذاری بین المللی نسبت به افغانستان،  جایگاه اول اثرگذاری بر افغانستان را به دست آورد و با ایجاد چنین باوری در اذهان عامه، جلب و جذب سیاست گذاری ها در خصوص افغانستان را از طریق پاکستان و از مجرای سیاست گذاری این کشور منحصر بسازد.
اگرچه درگیر شدن امریکایی ها بصورت مستقیم در جنگ افغانستان و شکل گیری دولتی بر مبنای همسویی با ایالات متحده در کابل این انتظار را بوجود آورده بود که افغانستان به عنوان کشور و موضوع مستقل و جدا از پاکستان در محاسبات سیاسی و سیاست گذاری های منطقه ای ایالات متحده امریکا و کشورهای غربی بخصوص کشورهای درگیر در جنگ، جا باز خواهد کرد، اما عملا این گونه نشد و دیده شد که این اعتماد بوجود نیامد و حتی در بعضی موارد از رهبری در افغانستان نیز انتقاد گردید. از همین رو این سوال که افغانستان کی و چگونه می تواند جایگاه مشخص و تعریف شده و قابل تعامل بصورت مستقیم را با کشورهای غربی بخصوص امریکا بدست آورد، بدون پاسخ باقی ماند.
سفر وزیر امور خارجه کشور به امریکا در زمانی صورت می گیرد که قبل از آن نانسی پلوسی رییس دموکرات مجلس نمایندگان امریکا در دیدار با مقامات افغانی وعده داد که واشنگتن روند بازسازی افغانستان را به عنوان بخشی از راهبرد جدید «جنگ بر ضد ترور» سرعت خواهد بخشید  آنچه در گفته های خانم پلوسی می تواند مورد دقت قرار گیرد، تاکید وی بر راهبرد جدید جنگ بر ضد ترور می باشد که نشان از اهمیت مسایل جاری در افغانستان برای امریکایی ها می باشد.
به نظر می رسد سفر وزیر امور خارجه به امریکا و آجندایی که برای این سفر در نظر گرفته شده است، بتواند صفحه ی جدیدی از روابط میان دولت افغانستان با دولت جدید تحت رهبری بارک اوباما، در ایالات متحده امریکا را نیز باز کند. پس از به قدرت رسیدن بارک اوباما چنین پنداشته می شد که روابط سرد دولت جدید امریکا با رهبری دولت افغانستان رو به انجماد می رود، اما اعلام موضع باراک اوباما از طریق ریچارد هالبروک، سفر خانم پلوسی و اکنون هم سفر داکتر اسپنتا به امریکا نشان می دهند که اوضاع تغییر خورده ای که در روابط میان آقای کرزی و امریکایی ها شکل گرفته بود، دوباره در حال عادی شدن می باشد.
شکی نیست که سفر آقای اسپنتا به امریکا و توجه بر آجندای این سفر که گفته می شود علاوه بر مشارکت در بازنگری استراتژی امریکا در افغانستان با رییس جمهور این کشور ملاقات خواهد داشت و در کنار آن در نشست مشترک و سه جانبه ای با وزیران خارجه امریکا و پاکستان نیز اشتراک می کند، با انتظار های خاصی از سوی تحلیلگران و رسانه ها تعقیب می شود. اما این که چه بخشی از این انتظار های محقق می شود و نظر افغانستان در بازنگری استراتژی امریکا تا چه میزان تامین می شود، موضوعی است که در بازگشت آقای اسپنتا از این سفر روشن خواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا