سرنوشت مبهم زندانیان بگرام پیگیری می شود؟

مقام های  دولتی بعداز آن که دولت امریکا اعلام کرد زندانیان بگرام اجازه ندارند قضایای شان را در محاکم امریکا پی گیری کنند، در یک اقدام پاسخگویانه می گویند که این زندانیان بر اساس قوانین کشور، در افغانستان محاکمه خواهند شد.
به گفته ی مقام های دولتی باید به این زندانیان حق داده شود که برای دفاع از خود وکیل مدافع داشته باشند.
دفتر ریاست جمهوری اعلام کرده است که این مساله در گفتگوهای هیات دولتی افغانستان که در این روزها در امریکا به سر می برد، با مقام های امریکایی نیز مطرح خواهد شد.
سیامک هروی، از سخنگویان ریاست جمهوری گفته است که در جلسه شورای وزیران تصمیم گرفته شد که زندانیان افغان در بگرام، حق پی گیری پرونده های خود را در دادگاه های افغانستان داشته باشند.
این نخستین باری است که دولت با چنین صراحتی در مورد سرنوشت زندانیان افغان که در زندان امریکاییان در بگرام به سر می برند، سخن می گوید. در گذشته بارها دولت در این زمینه به گفتن این که با امریکاییان مذاکره می کند، اکتفا کرده است.
کارشناسان مسایل حقوقی در افغانستان واکنش های دولت افغانستان را ناشی از ضعف دولت افغانستان می دانند.
عزیر الله آریافر، کارشناس مسایل حقوقی می گوید:»دولت ها مطابق به قوانین اساسی خودشان مکلف به حمایت از حقوق اتباع شان هستند اما دولت افغانستان متاسفانه به خاطر ضعف های ساختاری و ناتوانی های که دارد، یک مقدار ضعیف عمل کرده است، ولی دیده می شود که در این اواخر تلاش های  را دولت روی دست می گیرد.
اقدام امریکا مبنی بر عدم پیگیری دوسیه های زندانیان بگرام توسط محاکم آن کشور انتقاد های مدافعان حقوق بشری را به همراه داشته است.
امریکا می گوید، زندان بگرام در کشوری ایجاد شده که جنگ علیه گروه های تروریستی در آن جریان دارد و نگهداری از زندانیان در این زندان، بخشی از عملیات نظامی در افغانستان است.
مقام های امریکایی می گویند، افرادی که در این زندان نگهداری می شوند، جنگجویان غیرقانونی هستند و تا زمانی که رهایی آنان تهدیدی برای امنیت ملی افغانستان پنداشته شود، آزاد نخواهند شد.
اما نهادهای حقوق بشری می گویند به حقوق انسانی زندانیان افغان در زندان های امریکایی توجه نمی شود.
باربارا اولشنسکی، مشاور حقوقی یک دوسیه مربوط به چهار زندانی در بازداشتگاه بگرام، گفته است که تصمیم اداره عدلی در مورد عدم اصلاح قوانین، حیرت آور و «فوق العاده مایوس کننده است».
کمیسیون حقوق بشر افغانستان نیز این اقدام را تخلف از اسناد تقنینی و بین الملی حقوق بشری می خواند.
شمس احمد زی، مسوول نظارت و بررسی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می گوید:»هرکسی که به اتهام هر عملی گرفتار می شود، برمبنای قوانین ملی و بین المللی حق تعیین سرنوشت را دارد. بازداشت افراد و اشخاص در حالتی که سرنوشت شان تعیین نشده باشد، بنا برمعیار های حقوق بشری یک تخلف صریح از اسناد تقنینی ملی و بین المللی حقوق بشری است».
بدرفتاری در زندان های امریکاییان که در خاک افغانستان وجود دارند، از مواردی است که بارها توسط رسانه ها و نهاد های حقوق بشری مورد انتقاد قرار گرفته است.
جاوید احمد، یک خبرنگار افغان که با یک تلویزیون کانادایی کار می کرد و حدود یک سال قبل توسط نیروهای امریکایی به اتهام ارتباط با شورشیان در زندان های قندهار و بگرام زندانی شد، به رسانه ها گفته است که  در زندان های امریکایی اصول و ارزش های بین المللی مراعات نمی شود.
جاوید احمد که به گفته ی خودش مدت کوتاهی در قندهار زندانی بود و بعدا به بگرام انتقال یافت، ادامه می دهد که  در هر دو بازداشتگاه، به شدت تحت شکنجه قرار گرفت و در مواردی، تا چندین روز به او نان و آب و اجازه خوابیدن داده نشد.
اما نیروهای امریکایی مستقر در پایگاه هوایی بگرام این ادعاها را بی اساس خوانده و گفته اند که شواهدی در دست ندارند که زندانبانان در این پایگاه، با افراد بازداشت شده چنین برخوردی داشته باشند.
این در حالی است که سازمان حقوق بشر افغانستان از شرایط نگهداری و روش برخورد با زندانیان در بگرام و چند محل دیگر که این سازمان ادعا می کند امریکاییان زندانیان را در آن جاها نگهداری می کنند، نیز انتقاد می کند.
لعل گل، رییس سازمان حقوق بشر افغانستان می گوید: «بر علاوه بگرام امریکاییان در ولایات قندهار، خوست و ننگرهاز نیز زندان هایی دارند که در آنها با دستگیر شدگان رفتار غیر انسانی می شود».
لعل گل می افزاید که در این زندان ها انواع شکنجه اعمال می گردد و حتا در سال های ۲۰۰۲ – ۲۰۰۳ دوتن در زندان بگرام به اثر شکنجه جان باختند و تعدادی از زندانیان آزاد شده از بگرام یا اعضای بدن شان را از دست داده اند و یا به امراض روانی مبتلا شده اند.
 جاوید احمد نیز گفته است که او را  برهنه کردند و مجبور کردند حدود شش ساعت در هوای سرد و برفی ایستاد شود:» دو بار به دلیل سردی هوا بی هوش شدم… زمانی که مرا به داخل می بردند، مانند یک سگ از دستم گرفته و مرا می کشیدند. دست ها و پاهایم همه زخمی بودند».
جاوید احمد تاکید کرده است که سایر زندانیان در بازداشتگاه بگرام نیز در وضعیت مشابهی به سر می برند.
باربارا اولشنسکی نیز گفته است که  وضعیت در بازداشتگاه بگرام که در نزدیکی کابل، پایتخت افغانستان موقعیت دارد، بدتر از وضعیت در گوانتانامو است.
آقای اولسنسکی می گوید: «وضعیت در بگرام بسیار بدتر از آن است که قوانین جنگی و یا ارزش های حقوق بشری در آن مراعات شود؛ ارزش های که به آن پایبند هستیم.»
او می افزاید: «هیچ جلسه قضایی نظامی در آن جا برپا نمی شود تا زندانیان بتوانند علیه اتهاماتی که به آنان وارد است، شواهد ارایه کنند. شکنجه در این بازداشتگاه به مرگ (زندانیان) انجامیده است و این چیزی است که امریکا نیز آن را می پذیرد.»
هرچند گزارش ها از وضعیت شش صد زندانی که در زندان بگرام زندگی می کنند، نشان می دهد که با زندانیان برخورد انسانی نمی شود، ولی با این حال، امریکا در نظر دارد زندان دیگری را با هزینه شصت میلیون دالر در این ساحه ایجاد کند که ظرفیت نگهداری هزار و یک صد زندانی دیگر را داشته باشد.

دکمه بازگشت به بالا