جنگ پر دردسر ناتو به تعامل با کشورهای عضو شانگهای راضی می شود

رسانه ها خبر داده اند که یک مقام ارشد دولت امریکا دو روز قبل از احتمال درخواست   پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) از چین برای حمایت از جنگ در افغانستان خبر داده است. خبرگزاری مهر ایران به نقل از خبرگزاری اسوشیتدپرس خبر داده است که این مقام امریکایی که از افشای نام اش خودداری کرده، گفته است که این موضوع ( درخواست کمک از چین ) هنوز در دست بررسی بوده و تا کنون تصمیم قطعی در این مورد گرفته نشده است.
خبر احتمال درخواست حمایت ناتو از چین در زمانی به نشر می رسد که اخیرا   دیوید سدنی، معاون وزیر دفاع امریکا در گفتگوهای خود با مقام های چینی در پیکنگ از این کشور درخواست کرد  تا در امور افغانستان، دزدی دریایی و دیگر چالش های بین المللی به ایالات متحده امریکا کمک کند.
هنوز روشن نیست که آیا درخواست احتمالی کمک از سوی سازمان ناتو از چین به مطالبه ی همکاری از این کشور در جهت انتقال تجهیزات و لوازم مورد ضرورت سربازان این سازمان در افغانستان خواهد بود یا این که پیمان ناتو در پی جلب همکاری های بیشتر از جانب چین حتا با انتظارات همکاری های گسترده تر تا سرحد سهم گیری در جنگ جاری در افغانستان می باشد.
با این که تا کنون موضوع جلب همکاری روسیه از سوی سازمان ناتو در خصوص ترانزیت لوازم و تجهیزات مورد ضرورت سربازان ناتو در افغانستان مطرح بوده است، وارد ساختن چین در این عرصه نیز چندان غیر طبیعی به نظر نمی رسد. ولی اگر به صورت عمیق تر به مساله نظر انداخته شود، روشن می گردد که جنگ در افغانستان و شمولیت ناتو در این جنگ، برخی از صف بندی ها را در سطح جهان تغییر داده و به نظر می رسد این تغییر بر رابطه ی رقابتی که میان دو سازمان همکار ناتو و شانگ های وجود دارد، نیز تاثیر می گذارد و تعامل را به این رقابت شامل می سازد.
در سال ۱۹۴۹ پیمان ناتو در حقیقت برای جلوگیری از حملات احتمالی از جانب شوروی سابق یا بلوک کمونیستی تشکیل گردید. از هم پاشیدن اتحاد جماهیر شوروی سابق و از بین رفتن قدرت نظامی این اتحادیه باعث گردید تا خطرنظامی که بر سر راه ناتو قرار داشت، رفع گردد. با این که در آن زمان نظریه ای مبنی بر عدم ضرورت سازمان ناتو بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق قابل طرح بود، اما این پیمان به توسعه ی خود ادامه داد که اکنون توانسته است تعداد اعضای خود را از ۱۴ به ۲۶ برساند.
گسترش ناتو بعد از فروپاشی اتحاد شوروی سوسیالیستی سابق باعث گردید تا ترس و نگرانی نسبت به گسترش این پیمان در شرق بوجود بیاید. زیرا این پیمان شماری از کشورهای شرق اروپا را نیز به عضویت خود کشانده بود. این مساله باعث گردید تا در سال ۲۰۰۱ یک سازمان جدید همکاری های بین الدولتی امنیتی تحت نام سازمان همکاری های شانگهای به وجود بیاید. این سازمان جدید که ساختار پیشرفته تر تشکیلات شانگهای ۵ بود، که در سال ۱۹۹۶ تشکیل گردیده بود، در همان آغاز به عنوان یک رقیب بالقوه برای سازمان ناتو به حساب می آمد. اگرچه گفته می شد هدف اصلی این پیمان جلوگیری از به خطر افتادن امنیت منطقه ای در مناطق سرحدی چین، روسیه، قزاقستان و قیرغزستان می باشد، اما بی هیچ  تردیدی آنچه در توسعه ی این سازمان و جلب توجه کشورهای دیگر تا آستانه ی عضویت ناظر در این سازمان تاثیر گذار بود، حس رقابت با سازمان ناتو در غرب بود.
حضور ناتو و شمولیت این سازمان در جنگ افغانستان باعث گردید تا سازمان شانگهای نیز موضوع افغانستان را در نشست های خود مورد بحث قرار دهد و در چند مورد از رییس جمهور کرزی به عنوان مهمان در اجلاس سالانه اش دعوت نماید. این مساله باعث گردید تا این نظر به وجود بیاید که گویا سازمان شانگهای در پی رقابت با سازمان ناتو برای دستیابی به سنگر رزم آزمایی در افغانستان می باشد.
اما اکنون به نظر می رسد شرایط تغییر خورده است. جنگ در افغانستان آن گونه که تصور می شد، به آسانی به نتیجه نرسید و دیده می شود که اینک سازمان ناتو در پی جلب همکاری کشورهای عضو و موسس سازمان شانگهای شامل روسیه و چین می باشد.
به ویژه پس از آن که مشکلات امنیتی در شمال پاکستان باعث گردید تا لاری های حامل مواد تجهیزاتی ناتو مورد تهاجم قرار گرفته و آتش گیرد و کار تا سرحد بسته شدن این راه بر روی کاروان های اکمالاتی ناتو پیچیده شود، سرنوشت جنگ در افغانستان نیز برای سازمان ناتو در هاله ای از ابهام قرار گرفت و به نظر می رسد این پیمان اکنون در وضعیتی قرار گرفته است که خود را ملزم می داند از هر طریقی کوشش کند تا راه های دستیابی به موقعیت بهتر در جنگ افغانستان را بر روی خود باز کند.
همین مساله باعث گردیده تا تلاش ناتو برای پیروزی در این جنگ پر درد سر رقابت با کشورهای عضو سازمان شانگهای را نیز به فراموشی سپرده و سازمان ناتو را وادار به تعامل با این کشورها کند. زیرا بسیار قابل پیش بینی است که اگر جنگ افغانستان که هزینه ی مالی سنگینی نیز برای کشورهای عضو ناتو دارد، با برتری این پیمان به نتیجه نرسد، آینده این پیمان با پیچیدگی و ابهام رو به رو می گردد.

دکمه بازگشت به بالا