جنگ مخفی هندوستان بر سر ریچارد هالبروک

هنگامی که هیلاری کلینتون، در حالی که باراک اوباما در کنارش ایستاده بود، ریچارد هالبروک، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور جنوب شرق آسیا را در مراسم وزارت خارجه در روز سه شنبه ]هفته گذشته[ معرفی می کرد، هندوستان از شرح وظایف او غایب بود.
  هالبروک، دیپلومات و مذاکره کننده ی کهنه کار «صلح دیتون»(موافقتنامه ی ۲۱ نوامبر ۱۹۹۵ برای ختم جنگ میان مسلمانان، صرب ها و کراوات ها در بوسنی هرزگوین که در شهر دیتون واقع در ایالت اوهایو امریکا امضا شد) و کسی که سال ها به بیل کلینتون مشوره می داد، به صورت رسمی با عنوان «نماینده خاص برای افغانستان و پاکستان» یاد می شود که انتصاب اش به این پست یکی از اقدام های مشخص باراک اوباما در نخستین هفته ی کاری اش به حساب می آید.
  اما حذف هند از عنوان رسمی و ساحه کاری هالبروک،  نباید به عنوان تغییر سریع در مواضع قبلی اوباما که بر اساس آن هند، همچنان پاکستان و افغانستان شامل یک گفتگوی منطقه ای شوند، دانست. منابع متعددی گفتند که «کبل»، گروه لابی قدرتمند و موفق  هند، با تیم انتقالی باراک اوباما  لابی کرده است تا مطمین شود که نه هند و نه کشمیر  در دستور کار آقای هالبروک نمی باشد.
به گفته ی یکی از این منابع، «آن گاه که حکومت هند دریافت که هالبروک قصد کاری برای پاکستان- هند دارد، به حرکت افتاد و لابی کرد تا این کشور از حوزه ای کار نماینده ویژه امریکا خارج شود. آنان موفق شدند و اکنون هند بخشی از ماموریت هالبروک نمی باشد».
بسیاری از کارشناسان جنوب شرق آسیا در واشنگتن می گویند که خروج هند از ماموریت منطقه ای هالبروک کار مناسب نبود، اما، به صورت مطلق ضروری بود. بسیاری ها پیشنهاد کردند که هند خشمگین(تصوری که از این کشور جا افتاده است) و مقاوم در برابر تلاش ها برای بین المللی ساختن مناقشه ی کشمیر، اگر داخل این ماموریت باشد، برای هند یک آغاز نیست، و به صورت مطمین، ماموریت پیش از آن که آغاز شود به شکست می انجامد.
فلیپ زلیکو، مشاور سابق کاندولیزا رایس، وزیر سابق امور خارجه ی امریکا، می گوید، «هند را از حوزه ی ماموریت هالبروک بیرون کنید ولی دست اش(هالبروک) را برای مذاکره با آنان باز بگذارید».
اما، برای دیگران- از جمله شخص اوباما که در جریان کارزار ریاست جمهوری صحبت از نماینده ی خاص برای موضوع کشمیر کرد- چالش های امنیتی منطقه بدون حضور هند حل شده نمی تواند. اوباما در گفتگو با جو کلین از مجله تایم گفت که با هند و پاکستان کار می نماید تا موضوع کشمیر میان آن دو حل شود، و این خود یک مسوولیت حساس برای تلاش های منطقه ای حکومت اوباما است تا با رشد بی ثباتی در افغانستان و پاکستان نیز]درهمین چارچوب[ مبارزه صورت گیرد. به گفته ی آقای اوباما، « به صورت خاص کشمیر، یک وضعیت جالبی دارد که در آن به صورت بالقوه می توان چاه سیاه تنش و پیچیدگی دیپلوماتیک را دید. اما برای ما اختصاص منابع دیپلوماتیک در این رابطه مطرح است، تا فرستاده ویژه ای را به آن جا بفرستیم و به رویکرد پذیرفتنی دست یابیم، و به صورت اساسی با هندی ها استدلال نماییم که شما در حال تبدیل شدن به یک امپراتوری اقتصادی هستید، چرا با این کار فرصت ها را از دست می دهید؟ به نظر من ما در لحظه ای قرار داریم که به صورت بالقوه توجه آنان را جلب کرده می توانیم. کار آسانی نیست، اما، مهم است». اوباما همچنان در مصاحبه اش گفت که ایده ی فرستاده ویژه را با رییس جمهور سابق، بیل کلینتون بحث کرده است.
به هر حال موضوع هرچه باشد، شواهد نشان می دهد که هند با موفقیت توانست که با لابی کردن تیم انتقالی یک هفته قبل از آغاز به کار دولت جدید، مطمین باشد که موضوع هند و کشمیر از دستور کار ماموریت ریچارد هالبروک، هم به خاطر حساسیت هند و هم به خاطر شجاعت و مهارت لابی سیاسی آن در واشنگتن، بیرون باشد.
به گفته ی دانیل مارکی، کارشناس جنوب شرق آسیا در شورای روابط خارجی، «هندی ها در باره ی موضوع بیل کلینتون به عنوان فرستاده ویژه امریکا برای کشمیر فوق العاده حساس شده بودند. دلیل آن این بود که هندی ها نگران هستند که فعالیت های شان در کشمیر مشابه فعالیت های پاکستان در افغانستان قلمداد شود».
آقای مارکی هم چنان می گوید، «هندی ها طعمه ی بزرگ در منطقه هستند. آنها نمی خواهند که درگیر موضوع کودکان در منطقه، کشمیر و مسایل هسته ای شوند. آنها به حق ماشین لابی قوی دارند. آنها از لابی اسراییل درس های زیادی را یاد گرفته اند. البته، نباید در این باره اغراق کرد. بعضی از لابی های این کشور روشن است، مانند، لابی از طریق شرکت ها، تماس های دو دولت و گفتگوی افراد از هر دوجانب. حکومت هندوستان و افراد مربوط به آن از کانال های مختلف به مجرد شنیدن آوازه ی بیل کلینتون، عمل کرده و به زودی موضوع را خاموش ساختند».
زمانی که نام هالبروک بر سر زبان ها افتاد، لابی هند کمپاین شدیدتری را آغاز کرد. یک مقام امریکایی که نخواست هویت اش فاشد شود، گفت، «هندی ها هالبروک را به دلیل رابطه ی خوب اش با پاکستان نمی خواستند. احساس خوب نسبت به آن جا دارد».
در ابتدا، زمانی که پس از انتخابات امریکا، طرح گروهی از فرستاده های ویژه از سوی اوباما علنی شد، «کبل» گروه لابی هند، گفت که ایده ی فرستادن یک دیپلومات ارشد برای مهار و فرو نشاندن موضوع کشمیر به عنوان بخشی از ماموریت جنوب شرق آسیایی او است و این ماموریت در بر گیرنده ی هند نیز می باشد. اما، به زودی پس از پایان انتخابات و مطرح شدن نام هالبروک، هندی ها به افراد کلیدی تیم انتقالی اوباما نزدیک شده و مشخص ساختند که تمایلی به موثریت تلاش های امریکا در ارتباط به ماموریت فرستاده ی ویژه در مورد قضیه کشمیر ندارند، پس انتظار کدام پادرمیانی در این ارتباط از سوی آنها متصور نیست.
چنانچه آقای زلیکو، مشاور وزیر خارجه سابق امریکا، می گوید، «من به دیگران، نه به صورت مستقیم به آقای هالبروک، پیشنهاد کردم که ماموریت او نباید و نباید هند را در بر بگیرد. بنا بر این، او آزادانه با آنان کار خواهد کرد. اگر شما سیاست هندی ها را بدانید این فورمول به نظر تان منطقی می آید. من چیزی به دولت هند پیشنهاد نکردم، این دولت خود، چنانچه از دوستان هندی خود شنیدم با افراد تیم انتقالی اوباما صحبت کردند. من فکر می کنم که هالبروک نیاز به صحبت با هندی ها دارد. هندی ها، به صورت قابل فهم، تلاش دارند که برای امریکا در پهلوی یک کشور دیگر و در چارچوب یک موضوع مشخص، مطرح نباشند.(به عنوان مثال، نمی خواهند در متن یک نقشه ی ذهنی]و یا معادله ی[ هند-پاکستان فهمیده شوند)».
منابع دیگر می گویند هند لابی های را استخدام کرده اند که خطوط ماموریت دیپلوماتیک امریکا را شکل بدهند. اما، برای کارشناسان و مقام های رسمی که با آنها مصاحبه صورت گرفت، روشن نیست که چه کسی از تیم انتقالی اوباما با لابی های هندوستان در تماس بوده است. اما یکی از مقام های اداره ی باراک اوباما گفته است که تیم انتقالی با هیچ حکومت خارجی و یا نماینده ی آن، تماس نداشته تا باراک اوباما را در قسمت تصمیم گیری های خارجی تشویق کنند. او همچنان اضافه کرد که هیچ قصدی برای شامل کردن هند در ماموریت فرستاده ویژه برای جنوب شرق آسیا وجود نداشته است.
                   

دکمه بازگشت به بالا