جایگاه نظرسنجی‌ها در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی

«بنیاد آسیا» اعلام کرده است که یک نظر سنجى تازه که از سوی این بنیاد صورت گرفته است، نشان می دهد که اکثریت مردم افغانستان باور دارند که کشور به سمت نادرست در حرکت است و همچنان این اکثریت از نبود امنیت، مواجهه با بیکارى وعدم دسترسی به انرژى برق رنج می برند.
محمد عثمان طارق،  یکى از مسوولین این بنیاد، به رسانه ها خبر داده است که در نظر سنجی که نتیجه آن از سوی این بنیاد اعلام گردیده است، در سال جارى میلادى، از ۶  هزار و۵۹۳ تن ، در سراسر کشور نظر گرفته شده است.  شرح این نظر سنجی حکایت دارد که از میان مجموع شرکت کنندگان در نظر سنجی این بنیاد، ۶٢ درصد گفته اند که کشور به استقامت   نادرست  در حرکت می باشد و باقی نظر دهندگان اظهار خوش بینی کرده اند که حرکت جامعه در مسیر صحیح قرار دارد.
بدون این که بر فنی بودن یا غیر فنی بودن این نظر سنجی و رعایت قواعد و مقررات منظور شده در مورد بی طرفانه یا طرفدارانه بودن این نظر سنجی. نظر اندازیم آنچه می تواند در پیوند با این موضوع مورد ارزیابی قرار گیرد، این است که نظر سنجی ها از نظر سیاسی چه ارزشی می تواند داشته باشد.
چیزی که باید در اول بدان اشاره گردد، این است که آنچه اکنون در جوامع مدرن و یا پیش بودن اهمیت یافته است، تغییر بسیاری از باورهای اجتماعی در خصوص زندگی اجتماعی است که نمی تواند از تصمیم گیری های سیاسی و ساخت و بافت های موجود در عرصه ی سیاسی جدا باشد.
در گذشته باورها و حتا شبه اعتقاد مردم به این بود که انسان ها باید تابع سرنوشت بوده و هرآنچه از زندگی قسمت می شود، را غنیمت دانند و اگر تمایلی هم برای تغییر مثبت در سرنوشت شان دارند، باید به قضا و قدر و توسل به طبیعت و اسبابی از این قبیل متوسل شوند.
اما اکنون انسان ها به این نظر رسیده اند که باید حاکم بر طبیعت و سرنوشت بوده و شرایط را آن گونه که می خواهند، تغییر دهند تا شرایط زندگی بر مدار خواسته ها و رضایت آنان در حرکت افتد. از همین رو است که تشکل هایی که در ساختار دولت قرار دارند، نیز از همین نظریه اثر پذیر گردیده است و جامعه های انسانی با این نظر دولت را شکل داده اند که به نمایندگی از افراد اجتماع و با به کارگیری نیروهای اجتماعی، همه چیز را به سود جامعه تغییر دهند.
با توجه به این که حتا دولت ها اکنون در خدمت تامین خواسته های ضروری مردم قرار گرفته اند، نقش و جایگاه نظر سنجی ها معلوم می گردد. به این معنا که چون دولت باید نظرات مردم را اعمال کند، لازم است تا مسیری را برای تطبیق برنامه های خود انتخاب کند که در نظر مردم صحیح و درست آید. هرگاهی که حرکت از مسیر مورد نظر مردم خارج گردد، به این معنا است که دولت از خط اصلی و تعیین شده ی خود خارج گردیده است. از همین رو نیز می باشد که برای نگهداری حرکت در مسیر مورد علاقه جامعه، دولت ها تابع تشریفات پیچیده ای شده اند، به گونه ای که حتا حق پاسخگویی نیز برای شان در نظر گرفته شده است.
دولت افغانستان نیز به حیث دولت مدعی دموکراتیک بودن، نمی تواند از این موضوع استثنا باشد. اگر اعضای دولت به این نظر هستند که باید به تعهدات شان مبنی بر حرکت در مسیر مورد علاقه مردم وفادار باشند، باید به گونه ای حرکت کنند که توافق مردم را با خود داشته باشند. نباید به این حربه پناه برد که مردم از سادگی تشخیص سیاسی درستی شاید نداشته باشد. زیرا مردم با توجه به انتظاراتی که دارند، حرکت دولت را مورد ارزیابی قرار می دهند.
چنانچه آقای طارق، یکی از مسوولین «آسیا فاوندیشن» نیز تصریح کرده است که نظر دهندگان در کنار این که نسبت به برخورد حکومت با موضوع امنیت، کار و انرژی برق، به آن نمره منفی داده اند، در عرصه ی معارف و صحت کارکرد دولت را تایید کرده اند.
اساسا ضروری است تا دولت افغانستان به نظرسنجی های صورت گرفته از طریق موسسات قناعت نکرده، بلکه خود از راه های گوناگون، کارکرد و حرکت خود  را در معرض قضاوت مردمی قرار دهد و با به دست آوردن معلومات از دید مردم نسبت به خود، در تعدیل سیاست های اجرایی خود وارد عمل شود. یکی از مهم ترین ابزارها و امکاناتی که دولت می تواند خود را از طریق آن مورد ارزیابی قرار دهد، رسانه ها می باشند.
با این که گزارش اخیر سازمان دیده بان رسانه ها نشان دهنده ی رفتار خشونت آمیز دولت نسبت به خبرنگاران می باشد، اما باید پذیرفت که موجودیت رسانه ها، کمک شایانی برای اتخاذ سیاست های مقتضی جامعه به دولت می کند.
از طرف دیگر رسانه ها نیز به عنوان مرکز فعال در عرصه ی انتقال و تبادل اطلاعات، نظرات و خواسته ها میان دولت و مردم، می توانند نظرسنجی هایی را به صورت مستقل به راه انداخته و حتا چنین پروژه هایی را در یک چوکات زمانی معین و به صورت باز سازماندهی کنند، تا شرایط برای انتقال نظرات مردم به دولت بهتر و شفاف تر گردد. باید باور داشت که قضاوت مثبت و منفی مردم نسبت به دولت، بر مشروعیت دولت اثرگذار می باشد. اگر یک دولت بر خلاف تمایل مردم حرکت کند، اگرچه می تواند در چوکات یک دوره زمانی انتخابی قانونی به حساب آید، اما مشروعیت اش زیر سوال می رود.

دکمه بازگشت به بالا