ترکیه داوطلب میانجی‌گری میان ایران وامریکا

رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه گفت که او مایل است با استفاده از نقش رو به رشد کشورش در خاورمیانه و برای ‏ایجاد پلی میان شرق و غرب، بین دولت جدید اوباما و ایران میانجی گری کند. ‏
اردوغان روز یکشنبه در مصاحبه ای اعلام کرد انتخاب اوباما فرصت های جدیدی را برای تغییر در روابط میان ‏ایالات متحده و ایران- به عنوان کشور همسایه ترکیه- به وجود آورده است. اوباما درتبلیغات انتخاباتی خود گفته بود ‏گفتگو با ایران را مدنظر قرار خواهد داد و این چیزی است که دولت بوش مدت ها مخالف انجام آن بوده است. ‏
اردوغان موضوع ارسال پیام تبریکی احمدی نژاد به اوباما را «قدمی که باید از آن استفاده شود»، خواند. ‏
اردوغان پیش از آغاز دیدار خود از امریکا که به منظور شرکت در نشست بحران جهانی صورت می گیرد، گفت: «ما ‏حاضر به میانجی گری هستیم. من اعتقاد دارم که می توانیم بسیار مفید باشیم».‏
سازمان ملل، ایران را به دلیل برنامه ی هسته ای آن کشور هدف تحریم هایی قرار داده است. امریکا و سایر کشورها سو ‏ظن دارند که برنامه ایران درخدمت تولید یک بمب هسته ای است. ایران نیز می گوید برنامه اش صلح آمیز است. ترکیه ‏از موضع متحدان اروپایی خود حمایت می کند، اما درعین حال می گوید تحریم ها درحال تضعیف اصلاح طلبان است. ‏
اردوغان گفت: «ما روابط میان ایران و امریکا را با نگرانی دنبال می کنیم. انتظار ما این است که چنین مسایلی پای میز ‏مذاکره حل شوند. در این زمانه، جنگ هیچ گاه راه حل نیست».‏
ترکیه از این نگران است که ایران به عنوان منبع موازی تامین انرژی آن کشور در کنار روسیه، از نظر اقتصادی و ‏سیاسی در انزوا قرار بگیرد. ضمنا ترکیه مایل نیست یک مناقشه نظامی دیگر در نزدیکی مرزهایش دربگیرد.‏
یک مقام اروپایی که به دلیل نداشتن اجازه برای صحبت در این مورد، نخواست نام اش فاش شود، گفت: «آنها (ترکیه) به ‏شدت از نتیجه ی کار می ترسند. آنها نمی خواهند مسأله عراق تکرار شود».‏
ترکیه می گوید موقعیت منحصر به فردی برای تسهیل گفتگوها میان واشنگتن و تهران در اختیار دارد. این کشور عضو ‏پیمان ناتو است و ماه گذشته توانسته کرسی غیردایم شورای امنیت سازمان ملل را از آن خود نماید. ترکیه یک کشور ‏مسلمان است و ظرف سال های اخیر روابط خود را با همسایگان خاورمیانه ای اش احیا کرده است. ترکیه در سال ‏جاری با آوردن اسراییل و سوریه پای میز مذاکره، آنهم پس از سال ها وقفه در این مسیر، امتیاز خوبی را کسب کرده ‏است. ‏
در عین حال، مقام های غربی تردید دارند که ترکیه به عنوان یک متحد غرب بتواند در ایفای نقش یک میانجی بی طرف ‏میان واشنگتن و تهران موفق عمل کند. روابط ترکیه با ایران از پیچیدگی برخوردار است. این کشور از پیوندهای ‏فرهنگی و انرژی با ایران برخوردار است اما از نظر نفوذ سیاسی در منطقه درحال رقابت با تهران است. ایران ‏علی رغم ماهیت اسلامی دولت اردوغان، تفاوت های ایدیولوژیک عمیقی با ترکیه به عنوان یک کشور سکولار دارد. ‏
مقام اروپایی گفت: «ترکیه می داند ایفای نقش میانجی میان غرب و ایران واقعا با خطر همراه است. چنین اقدامی آنها را ‏در موقعیت نامناسبی قرار خواهد داد».‏
بااین حال، با در پیش بودن استقرار یک دستگاه دیپلوماسی جدید در امریکا و رییس جمهوری که تمایل خود را برای ایجاد ‏تغییرات گسترده در سیاست خارجی اعلام کرده، ممکن است فرصت هایی وجود داشته باشد. ‏
اردوغان گفت: «اصل ما در سیاست خارجی این است که دشمن جدید برای خودمان درست نمی کنیم».‏
دولت وی روابط اش را درخارج از محدوده ی منطقه ای نیز گسترش داده است. ترکیه از افتتاح ۱۵ سفارتخانه جدید در ‏افریقا خبر داده است و سعی کرده در روابط اش در داخل نیز تجدید نظر کند. مقام های ترکیه در ماه گذشته گفتگوهایی را ‏با مسعود بارزانی، رهبر کردهای مستقر در شمال عراق، برگزار کردند که حتا تصور این اقدام هم در یک سال گذشته ‏امری محال بود. ‏
سونر کاگاپاتی، ناظر ارشد در مسایل خاورنزدیک از موسسه واشنگتن، می گوید: «ترکیه دیگر کشوری نیست که ‏تصمیم های سیاست خارجی خود را بر اساس آنچه غرب تصور می کند، تنظیم نماید».‏
اردوغان که در آستانه هفتمین سال از دوره نخست وزیری خود است، پیشنهاد هایی به اوباما کرده است: «سر مواضع ‏خودت بیایست، اما درگیر جنگ نشو».‏

دکمه بازگشت به بالا