بیم ها و امیدها از تغییرات در کاخ سفید

خانم هیلاری کلنتون در حالی از حکومت کرزی انتقاد می کند، که قرار است فردا باراک اوباما رسما به عنوان رییس جمهور امریکا شروع به کار نماید. از همان آغاز پیروزی باراک اوباما، حدس و گمان های در مورد تغییر استراتژی امریکا در قضیه افغانستان، به خصوص رهبری سیاسی این کشور مطرح  گردید. این تغییر در حالی در امریکا صورت می گیرد  که قرار است انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در بهار سال آینده برگزار گردد.
اکنون سوال اساسی این است که تغییرات در رهبری امریکا و اظهاراتی که در مورد حکومت رییس جمهور کرزی صورت گرفته، تا چه میزانی از نظر روانی بر انتخابات افغانستان و آرای مردم تاثیر خواهد داشت. یکی از باور های حاکم در کشور، این است که در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بیش از آن که مردم تصمیم گیرنده باشند، کشور های خارجی مانند ایالات متحده از نقش محوری و تعیین کننده ای برخوردار می باشند.

این گمانه ها زمانی جدی شدند که رییس جمهور کرزی مشخصا در اظهاراتی خطاب به همکاران بین المللی اش گفت: «یا من را بر کنار کنید و یا …» این اظهارات سبب شد تا بیشتر مردم بر این نتیجه رسند که در عزل و نصب رییس جمهور، خارجی ها نقش اساسی دارند.
حال با توجه به  بی میلی جدید در کاخ سفید، آیا آقای کرزی بازهم با اراده قوی به صحنه رقابت خواهد آمد و یا این که وی از تصمیم فعلی اش برای نامزد شدن دست خواهد کشید.
آقای کرزی هم اکنون در عرصه ی داخلی نیز با مشکلات جدی رو به رو می باشد. در حالی که وی در دوره انتقالی و موقت با حمایت وسیع رهبران جهادی و بزرگان اقوام همراه بود، اما صف بندی های جدید در کشور نشان می دهد که دوستی های آقای کرزی پایدار نبوده و اکنون وی با تیم های قدرتمند مخالفان سیاسی رو به رو می باشند.
جبهه ملی که متشکل از رهبران عمدتا جبهه شمال سابق است، اکنون در یک صف آرایی سیاسی قرار گرفته و با رجز خوانی هایی که دارد برای آقای کرزی یک رقیب جدی به شمار می رود. در کنار این، رهبران اقوام مختلف نیز دیگر خوش بینی های گذشته را نسبت به آقای کرزی ندارند. برای نمونه جدال میان کوچی ها و هزاره ها و ناتوانی حکومت در حل این قضیه، دوسیه سازی بر جنرال دوستم و تصفیه سیاسی تاجیک ها از کابینه، سبب شدند تا اعتماد اقوام مختلف نسبت به آقای کرزی به شدت صدمه ببیند. حزب جمهوری که گفته می شود از حمایت رییس جمهور کرزی برخوردار است، نتوانست به عنوان یک جریان تاثیرگذار در صحنه ظاهر شود و مهم تر از آن تعدادی از کدر های مهم آن از کابینه رانده شدند. برکناری ضرار احمد مقبل، عبیدالله رامین و جابه جایی براهوی، نیز موقعیت این حزب را نیز در ساختار سیاسی کشور ضعیف نمود.
برخی از چهره های مطرح که در گذشته از اهمیت حضور آنان در ترکیب تیم کاری آقای کرزی یاد می گردید، اکنون بیشتر آنان یا به عنوان رقیب ظاهر شده اند و یا آن که در انتظار تغییرات و صف بندی های جدید سیاسی می باشند.
اشرف غنی احمد زی، علی احمد جلالی، گل آقا شیرزی و انور الحق احدی، از جمله افرادی اند که در گذشته تیم کرزی را پررنگ و قوی تر جلوه داده اند، ولی اکنون آقای کرزی نمی تواند دیگر روی نفوذ و پایگاه سیاسی- اجتماعی این افراد به نفع خود حساب نماید. در تیم کاری آقای کرزی نیز به طور پنهان شکاف های اساسی به وجود آمده است. احمد ضیا مسعود عملا در نقش یک اپوزیسیون سیاسی کار می کند و کریم خلیلی نیز با زیرکی تمام مترصد اوضاع و صف بندی های جدید می باشد. اکنون از مجموع چهره ها و نیرو های موثر، کمتر کسانی اند که از وضعیت موجود دفاع کنند. به طور نمونه تنها چهره  ای که همیشه با خوش بینی از موقف آقای کرزی حمایت می کند آقای صبغت الله سنجر، رهبر حزب جمهوری خواهان است، اما شعاع نفوذ وی در مظاهره ای که چند سال قبل در پارک زرنگار برگزار کرده بود، بر همگان معلوم گردید.
هم اکنون آقای کرزی به منظور جلب حمایت سیاسی در جنوب کشور در تلاش بر آمده تا با رهبران سیاسی و قبایلی این مناطق همسویی نشان دهد. سخنان توام با احساسات وی در جریان سفر به خوست، تلاش برای حضور حکمتیار و طالبان در ساختار حکومت، همگی در همین راستا صورت گرفتند.
آقای کرزی اکنون به خوبی دریافته است که در میان اقوام دیگر عملا فاقد پایگاه اجتماعی گردیده است. اما تلاش های وی برای جلب توجه در جنوب نیز تا حال نتیجه ای را به همراه نداشته است.
آقای کرزی پس از به وجود آمدن تغییر در انتخابات امریکا و نا امیدی از تیم باراک اوباما، اکنون در تلاش بر آمده تا حمایت کشور های منطقه مانند پاکستان و ایران را به همراه داشته باشد. دیدار های وی با آصف زرداری و سفر یک هیات بلند پایه به ایران  همگی در همین راستا صورت گرفت. آقای کرزی به خوبی دریافته است که حمایت باراک اوباما را به همراه نخواهد داشت. از این جهت وی می کوشد که از تمام امکانات موجود برای رقابت بر سر کرسی ریاست جمهوری در انتخابات آینده کار گیرد. هم اکنون وی با انتصاب والیان جدید و راه اندازی کمپاین وسیع از طریق اداره ارگان های محلی برای ولسوالان، می کوشد که همه چیز را بر بنیاد خواسته ها و میل سیاسی خود عیار سازد. آقای کرزی در همین راستا یکی از چهره های فعال کابینه اش را در راس وزارت معارف قرار داده است و وی نیز با توجه به تجربیاتی که در سازماندهی لویه جرگه و کمیسیون انتخابات داشت، به خوبی می تواند فضا را برای آقای کرزی مساعد سازد. اما در این میان با تمام امکاناتی که اکنون  در اختیار آقای کرزی به عنوان یک نامزد می باشد، تاثیر مخرب روانی موضع گیری های تیم باراک اوباما را در تعیین سرنوشت انتخابات افغانستان نباید نادیده گرفت.

دکمه بازگشت به بالا