برخورد چندگانه دولت با رسانه ها

رسانه ها به عنوان رکن مهم دموکراسی وظیفه دارند تا تمام حقایق موجود را که به نحوی مردم را متاثر می سازد، به مردم ارایه دهند. رسانه ها با ارتباط با حوزه های قدرت، نهاد های غیر دولتی، جامعه و حاشیه های جامعه، چالش هایی را که می تواند برای یک جامعه نامساعد باشد و یا هم راهکار های را که می تواند جامعه را به جلو هدایت کند، مطرح می کنند.

حقایق مطرح شده از سوی رسانه ها به دلیل عدم جانبداری و عدم وابستگی همیشه پاکترین و صاف ترین نوع حقایق است. دولت ها هم اگر پاسخگویی را سرمشق خود عنوان کنند، موظف اند که بدون استثنا و تبعیض اطلاعات را برای رسانه ها فراهم کنند تا رسانه ها نیز آنها را برای مردم منعکس کنند. دلیل وجودی رسانه ها نیز همین است _ البته اگر رسانه های ایدیولوژیک و وابسته را کنار بگذاریم. به این ترتیب در جهان رسانه ها ایجاد می شوند تا رابطه ی مردم با دولت را محکم سازند، مردم را از چند و چون فعالیت های دولت ها آگاه سازند و دیدگاه مردم را نسبت به ماحول شان انعکاس دهند. دولت افغانستان نیز حداقل در این چند سال اخیر با همین ذهنیت وضعیت را برای رسانه ها آماده ساخته است و خود را نیز موظف دانسته تا پاسخ گوی مردم باشد و کارکرد های خود را برای مردم ارایه دهد.
با باز شدن نسبی فضای دموکراتیک در افغانستان، رسانه ها نیز پی هم ایجاد شدند و حرکت رو به رشد رسانه سازی در افغانستان در این چند سال واقعا قابل تحسین است. بگذیم از این که یک تعداد رسانه ها، رسانه های حزبی و ایدیولوژیک با دیدگاه نسبتا بسته ای سیاسی هم همپای رسانه های آزاد و بی طرف ایجاد گردیدند. تعدادی از این رسانه ها به عنوان منتقدین چالش های موجود کوشش کردند برای اصلاح نواقص جامعه قد علم کنند و با روشن کردن وضعیت موجود چالش ها را مطرح و راه  حل ها را مشخص کنند.
متاسفانه دولت در این چند سال برخورد چندگانه با رسانه ها داشته است.
حکومت و مسوولین حکومتی بسته به سلیقه ی خود شان رسانه ها را همچون همسایه ی غربی ما به رسانه های خودی و غیرخودی تفکیک کرده اند. حکومت به رسانه های که یا همسو با خط مش حکومت پیش می روند و یا هم حد اقل  از نقد جدی حکومت پرهیز می کنند، امتیاز های خاصی را می بخشد.
حتا مشخص شده است که یک تعداد از رسانه ها از موقعیت های که حکومت برای رسانه ها باید ایجاد کند، بیشتر بهره مند شده اند. اگر عمیق تر نگاه کنیم، حکومت در سفر هایی که رسانه های داخلی هم باید حضور داشته باشند همیشه یک لیست مشخص و افراد مشخصی را در نظر دارد که این سفر ها به آنان تفویض می گردد. یک تعداد از رسانه ها همیشه پیشتر از همه در جریان موضوعات قرار می گیرند و حتا رسانه های مشخصی در لیست بعضی از ادارات دولتی قرار دارند. در حالی که از نگاه پوشش خبری، همه رسانه ها یک نوع عمل می کنند و تفاوتی در این رابطه میان رسانه ها نیست.
شواهد در این رابطه همیشه وجود داشته و دارد. به طور مثال شما اگر در ریاست جمهوری راجستر نشده باشید، هیچ گاه نمی توانید کنفرانس های خبری ریاست جمهوری را پوشش بدهید. آیساف هم که کارت های مشخص و معین خود را دارد و اگر کسی نداشت، از هیچ برنامه ی آیساف استفاده رسانه ای کرده نمی تواند. حالا یک تعداد از وزارت خانه ها نیز برای خود لیست تهیه کرده اند که هرکه در این لیست نبود، نمی تواند از کارکرد و کنفرانس های  این وزارت خانه خبر تهیه کند. طور مثال دیروز رفتم به وزارت کار و امور اجتماعی تا کنفرانس مطبوعاتی را که در آن وزارت دایر شده بود، پوشش بدهم، ولی در آنجا به من گفتند که شما در لیست رسانه های ما نیستید. جالب است که من لیستی را که در دست شخص موظف بود دیدم چیزی حدود هفت- هشت رسانه در ان درج بود، در حالی که تنها حدود هفده هجده رسانه تصویری در کابل حضور دارند.
این مساله یک سوال را در  ذهن من ایجاد کرده است و آن این که آیا رسانه های که در لیست این وزارت خانه نیستند، رسانه نیستند؟ یا هم این گونه وزارت خانه ها، رسانه ها را به رسانه های خودی و غیر خودی  تقسیم کرده اند؟
این جا برخورد تبعیض آمیز و سلیقه ای نهاد های دولتی مشخص می گردد. شاید رسانه های که دعوت شده بودند با این وزارت خانه همسویی و همفکری دارند یا هم این وزارت خانه می خواهد خود را به این رسانه ها نزدیک کند.
به هر حال در این جا وظیفه  ی اتحادیه  های خبرنگاری است که با این گونه برخورد ها مقابله کنند، زیرا این گونه برخورد  ها نوعی بی اعتمادی و نا هماهنگی را میان رسانه ها ایجاد می کند. حتا ایجاب می کند اتحادیه های خبرنگاری بعضی از نهاد های را که این گونه برخورد تبعیض آمیز می کنند، مورد تحریم قرار دهند. زیرا اگر یک هماهنگی کامل میان رسانه ها در پوشش خبری وقایع وجود نداشته باشد امکان دارد که خبر ها به اشکال گوناگون به مردم ارایه شوند و گوناگونی بازتاب یک واقعه مردم را در رابطه به رسانه ها بی اعتماد سازد.
به هر حال آنچه مشخص است این که  حکومت همچنانی که با آزادی بیان و دموکراسی هم در این اواخر سر ناساز گاری  داشته است، با رسانه ها هم برخورد های چند گانه می کند که این کار نه به نفع حکومت است و نه به نفع آینده ی روشن برای رسانه ها. 

دکمه بازگشت به بالا