با وجود تلاش‌های رییس‌جمهور برای آوردن طالبان؛ مردم از طالبان نفرت دارند

با آن‌که رییس جمهور و تعدادی دیگر به شدت طالبان را به مذاکره و شرکت در دولت دعوت می‌کنند، مردم افغانستان هم‌چنان این گروه‌ را غیرقابل قبول می‌دانند. بر اساس یک نظر سنجی‌ای که به سفارش بی‌بی‌سی، شبکه‌ی رادیو و تلویزیون دولتی آلمان و شبکه‌ی خبری ای‌بی‌سی امریکا و توسط موسسه‌ی نظرسنجی «دی‌-۳» امریکا انجام یافته است، اشتراک طالبان در قدرت برای مردم افغانستان قابل قبول نیست.
این نظر سنجی چند مساله را ثابت می‌سازد.
۱ـ نتیجه‌ی این نظرسنجی نشان داد که با وجود ناکارآمدی‌های دولت در تامین امنیت، حاکمیت قانون، رفاه اقتصادی، تامین امنیت و …، هنوز مردم در مورد طالبان نظر خوش‌بینانه ندارند. هرچند گزارش‌هایی وجود دارد که بی‌کفایتی نهادهای حکومتی باعث شده است که تصور خوش‌بینانه‌ای نسبت به طالبان به‌وجود بیاید، اما، این نظرسنجی و دیگر واکنش‌های مردم، نشان‌دهنده‌ی این مساله است که اذهان عمومی بدبختی‌هایی را که طالبان به‌وجود آورده بودند، فراموش نکرده و ۵۸درصد مصاحبه‌ شوندگان این نظرسنجی طالبان را بزرگ‌ترین خطر برای افغانستان دانسته اند. در شرایطی که رییس جمهور معضل افغانستان را بدون مصالحه با طالبان قابل حل نمی‌داند، این نظر مردم پاسخ قانع کننده برای رییس جمهور است، مبنی بر این که شرکت طالبان در قدرت نمی‌تواند صلح و بهروزی مردم را تضمین کند. درست است که وضعیت امنیتی و معیشتی مردم قناعت بخش نیست، اما حداقل مردم امروز چیزهایی دارند که در زمان طالبان از آن محروم بودند.
۲ـ بر اساس این نظرسنجی، مردم از وضعیت موجود راضی نیستند و در مورد آینده نیز خوش‌بین نمی‌باشند و کم‌تر از ۵۰درصد پاسخ دهندگان گفته اند افغانستان در مسیر درستی حرکت می‌کند. این عدم خوش‌بینی ناشی از وضعیت خراب اقتصادی-معیشتی و امنیتی است. زیرا مردم امنیت جانی و شغلی ندارند و از طرف دیگر ابهامی که در فضای سیاسی کشور وجود دارد، باعث شده است که تصور مردم در مورد آینده، زیاد خوش‌بینانه نباشد. از یک‌طرف انتخابات به تعویق انداخته می‌شود، از سوی دیگر رییس جمهور تمام تلاش‌اش را به‌کار می‌گیرد تا طالبانی را که از هیچ نوع جنایتی علیه مردم دریغ نمی‌ورزند، به دولت‌اش بیاورد. هم‌چنان هیچ راهکار موثری برای برون‌رفت از بحران اقتصادی و امنیتی‌ای که در کشور حاکم است، روی‌دست گرفته نشده است. این‌ها همه باعث شده اند که مردم خوش‌بینی شان را نسبت به دولت و کشور از دست بدهند. عامل مهم در این مساله، اقتصاد می‌باشد. هرگاه مردم رفاه اقتصادی را در زندگی خود احساس ننمایند و درصدی بالای از مردم زیر خط فقر زندگی کنند و با وجود مصرف میلیاردها دالر کمک‌ جامعه‌جهانی تغییری در زندگی روزمره‌ی شان نبینند، واضح است که نمی‌توانند در مورد آینده‌ی کشور خوش‌بین باشند.
نتیجه‌ی این نظرخواهی نشان می‌دهد که فساد دولتی به یک مشکل عمده برای مردم تبدیل شده است. وقتی مردم روزنه‌ای برای رهایی از فساد دولتی نمی‌یابند، نمی‌توانند عاملی برای خوش‌بین بودن شان بیابند.
۳ـ این نظرسنجی از کاهش نظر مثبت نسبت به نیروهای خارجی حکایت دارد. البته، در این میان نیروهای امریکایی از اعتماد خوب‌تری نسبت به نیروهای بریتانیایی در نزد افکار عمومی برخوردار اند. یکی از دلایلی که باعث شده است، با وجود احساس نیاز به این نیروها، اعتماد نسبت به این نیروها کاهش یابد، بی‌احتیاطی این نیروها در انجام فعالیت‌های شان است که گاهی باعث کشتار افرادملکی شده است که تلاشی‌های خودسرانه‌ توسط نیروهای ایتلاف را نیز شامل می‌شود. هم‌چنان، عمل‌کرد غیرشفاف این نیروها در برخی موارد نیز باعث شده است که اعتماد نسبت به آن‌ها کاهش یابد. دراین رابطه شایعاتی وجود دارد که نیروهای خارجی در کنار این که در ظاهر علیه شورشیان و طالبان مبارزه می‌کنند، در خفا به آ‌ن‌ها کمک‌هایی نیز می‌کنند. این افواهات و شایعه‌ها، در روستاهای کشور و جاهایی که حاکمیت دولت کم‌رنگ و ناامنی بیشتر است، زیادتر محسوس است. هرچند در گذشته یک مورد از این شایعه توسط مردم و برخی نمایندگان تایید شد که از سوی نیروهای خارجی یک اشتباه قلمداد گردید.
دلیل این‌که مردم نسبت به نیروهای بریتانیایی بیش‌تر بی‌اعتماد می‌باشند، نیز به عمل‌کردهای مشکوک این نیروها، خصوصا در ولایت هلمند، بر می‌گردد. در زمانی که شایع شد که نیروهای بریتانیایی در حال ساختن کمپی برای شورشیان در ولایت هلمند بودند، و از طرف دیگر در ولایت هلمند که نیروهای بریتانیایی مصروف فعالیت‌های امنیتی بودند کشت کوکنار نیز افزایش یافت، برای مردم این تصور خلق شد که بریتانیا در پی چیزهایی است که برای مردم قابل قبول نمی‌باشد. خارج ساختن مایکل سمپل و همکارش از افغانستان، بیشتر به این حدس‌ و گمان‌ها قوت بخشید. از طرف دیگر، مردم افغانستان از نظر تاریخی نیز دل‌خوشی از بریتانیا ندارند و حضور نیروهای این کشور، آن‌هم در شرایطی که با ابهام‌های زیاد در فعالیت‌های شان مواجه است، یاد آور خاطره‌های تلخ تاریخی برای مردم افغانستان است. در کنار این مسایل، سیاست بریتانیا در قبال مسایل افغانستان و مبارزه با تروریزم نیز تعریف شده و شفاف نیست. این‌کشور، گاهی از روی‌کار آمدن یک دیکتاتوری سخن می‌گوید و گاهی هم مصالحه با طالبان را چون رییس جمهور ما سر می‌دهد. این‌ها همه باعث شده است که مردم نتوانند به نیروهای این کشور در افغانستان اعتماد نمایند.  
۴ـ نکته‌ی بارز دیگر در این نظر سنجی این است که مردم افغانستان نسبت به پاکستان نظر مثبت ندارند. بر اساس نتیجه‌ی این نظرخواهی، ۹۱درصد مردم دیدگاه مناسب نسبت به پاکستان ندارند، ۸۶درصد معتقد اند که پاکستان تاثیر منفی در افغانستان دارد، و ۶۷ درصد گفته اند پاکستان به شورشیان اجازه می‌دهد برای عملیات نظامی وارد افغانستان شوند. اما، در مقایسه با نظرسنجی‌های سال‌های قبل، نظر مثبت مردم افغانستان در مورد ایران افزایش یافته است.
پاکستان حالا به یک چهره‌ی انگشت‌نما تبدیل شده است. هم کشورهای منطقه به نقش این کشور در ناامنی‌های افغانستان اشاره کرده اند، هم کشورهای غربی و خصوصا ایالات متحده بر این مساله تاکید کرده است که مشکل افغانستان بدون در نظرگیری پاکستان قابل حل نیست، و هم افکار عمومی در درون افغانستان به این مساله واقف است که بیشتر مشکلات افغانستان از پاکستان نشات می‌گیرد. در این میان، اما روابط رییس جمهور با پاکستان با فراز و فرود همراه بوده است. گاهی وی با مردم هم‌سو شده و گفته است که پاکستان منبع تروریزم و منشای مشکلات افغانستان است، و گاهی هم بعد از یک سفر و ملاقات با رهبران این کشور، گفته است که پاکستان کشور دوست و همسایه‌ی افغانستان است و نظر مساعد نسبت به افغانستان دارد و در عرصه‌ی مبارزه با تروریزم هم‌گام افغانستان است. این رویکرد نسبت به پاکستان، به این کشور شجاعت بیشتر بخشیده است.
بنابراین، ریشه‌های مشکلات هویدا است. وضعیت اقتصادی خراب است، ناامنی امید و خوش‌بینی مردم را از مردم گرفته است، فساد باعث بی‌اعتباری دولت در نزد مردم شده است و سیاست‌های غیرشفاف و مبهم حکومت باعث شده است ابهام بی‌سرنوشتی افکار عمومی را تسخیر کند. اما نکته‌ی اصلی در این است، که هنوز فرصتی است که بتوان امیدها را در دل مردم دوباره زنده کرد. هنوز انگیزه‌ای برای نه گفتن به طالبان وجود دارد، هنوز مردم با تمام مشکلاتی که دارند، به حاکمیت طالبانی خوش‌بین نمی‌باشند. در نهایت این‌که هنوز مردم با تلاش‌های رییس جمهور برای معامله با طالبان، با وجود چالش‌هایی که حکومت وی برای شان خلق کرده است، موافق نیستند و نفرت شان از این گروه را بیان می‌دارند. 

دکمه بازگشت به بالا