افغانستان می تواند بهانه ای برای تغییر در روابط امریکا و ایران باشد

خبرگزاری دانشجویان ایران ( ایسنا ) به نقل از وزیر امور خارجه امریکا خبر داده است که در کنفرانس مربوط به افغانستان که وی پیشنهاد آن را در بروکسل مطرح کرده است، ایران دعوت خواهد گردید. ایسنا به نقل از هیلاری کلینتون خبر داده است که نگرانی های ایران به عنوان یک کشور همسایه از اوضاع افغانستان باعث می گردد تا این کشور در کنفرانس مربوط به افغانستان شرکت کند.
آنچه در پیوند این خبر می توان مورد بحث قرار داد، این است که امریکا و ایران می توانند با پیش کشیدن موضوع افغانستان به بخشی از اختلافات سطحی خویش پایان داده و حتا راه را برای پرداختن به مشکلات عمیقی که از انقلاب ۱۹۷۹ ایران بر روابط این دو کشور سایه افکنده، نیز باز کنند. حتا برخی از کارشناسان به این باور می باشند که افغانستان همان گونه که مقدمه ای برای ورود امریکا و روسیه به دور جدیدی از روابط دیپلوماتیک شد، می تواند در تغییر روابط امریکا و ایران نیز همین نقش و اهمیت را داشته باشد.
پس از انتشار اخباری مبنی بر این که ایالات متحده امریکا در صدد است تا از ایران برای شرکت در کنفرانس بین‌المللی افغانستان که در اواخر ماه مارچ برگزار می شود، دعوت کند، تفسیر ها و تحلیل هایی نیز به میان آمد که نشان می دهد با توجه به عواقب احتمالی که جنگ در افغانستان می تواند برای ایالات متحده امریکا در پی داشته باشد، این کشور ناگزیر خواهد بود تا به برخی از اختلافات خود با کشورهایی چون روسیه و ایران اهمیت نداده و برای دستیابی به نتیجه ی قابل قبول جنگ افغانستان، از جلب همکاری این کشورها دریغ نکند.
بعد از آن که در گذشته خبرهایی در خصوص موافقت مقام های روسی در رابطه به کمک به امریکا و پیمان ناتو برای ترانزیت مواد اکمالاتی مورد ضرورت سربازان شان در افغانستان منتشر گردید، بسیاری ها این نظر را مطرح کردند که این می تواند سرآغاز به بحث گذاشته شدن بسیاری از نقطه های مبهم در روابط میان روسیه و امریکا باشد. اکنون دیده می شود که وزیران امور خارجه دو کشور امریکا و روسیه در نشست ژنیو با نادیده گرفتن اختلاف نظر شدید دو کشور نسبت به مساله استقرار سپر راکتی امریکا در شرق اروپا و واکنش تند روسیه به این موضوع، از وجود نقاط مشترک در دیدگاه های سیاسی کشورهای شان در مسایل عمده ی جهانی سخن می گویند.
خبرگزاری ها اعلام کردند که وزیران امور خارجه امریکا و روسیه از تلاش خود برای بازسازی روابط متشنج دو کشور و شروع روند تازه ای در این روابط خبر داده اند. خبرگزاری رویترز خبر داده است که هیلاری کلینتون و سرگیی لاوروف در دیدار شان در ژنیو بر پیدا کردن رویکردهای مشترک در مورد تمامی موضوعات مورد اختلاف از حقوق بشر گرفته تا سپر راکتی و مساله گرجستان و مساله هسته ای ایران و همچنین مسایل مربوط به افغانستان گفتگو کرده و به توافق دست یافته اند.
از انتشار چنین خبری، استنباط می شود که  افغانستان همان گونه که به عنوان یک محور می تواند زمینه ساز تغییر روابط و مقدمه ای برای باز شدن باب گفتگوی عمیق تر میان روسیه و واشنگتن گردد، در روابط تهران و واشنگتن نیز می تواند مورد استعمال و استفاده قرار گیرد. زیرا علی رغم اختلافات عمیقی که تهران با واشنگتن در مسایل مربوط به خاورمیانه به شمول اسراییل و فلسطین دارند و همچنین اختلافی که در خصوص فعالیت های هسته ای ایران وجود دارد، این مساله  می تواند به عنوان یک اهمیت قابل استفاده ی مشترک تلقی گردد.
شکی نیست که موضوعاتی چون اقتدار احتمالی طالبان، مواد مخدر، امنیت تجارتی و بازار افغانستان، برای ایران از اهمیت فراوانی برخوردار می باشند و می توانند سیاست مداران ایرانی را وادار و یا حد اقل تشویق  نمایند تا در  رابطه  به این موضوعات با مقام های امریکایی بحث نمایند. از سوی دیگر هم اقتدار احتمالی طالبان در صورت نتیجه ندادن جنگ در افغانستان و نیز مواد مخدر برای ایالات متحده امریکا نیز از اهمیت فراوان برخوردار می باشد. زیرا برای امریکایی ها با توجه به سخنان اخیر باراک اوباما که تروریزم را خطری برای امنیت داخلی امریکا عنوان کرده بود، سرنوشت امنیتی آن کشور با  جنوب افغانستان و یا در حالت واقع بینانه تر با سرحدات میان جنوب افغانستان و شمال پاکستان  گره خورده است.
همین مساله باعث می گردد تا امنیت در افغانستان به عنوان فایده مشترک و نقطه ی مشترک برای هر دو کشور ایالات متحده امریکا و ایران به حساب آید. ایران از امنیت در افغانستان می تواند سود سرشار اقتصادی را به دست آورد. زیرا تجارت میان ایران و افغانستان در حال گسترش می باشد. افغانستان به عنوان بازار مصرف کالاهای ایرانی در آمده و در صورت امن تر شدن افغانستان، گسترش خواهد یافت و حتا باعث گسترش بازار مصرفی تولیدات ایرانی به سمت کشورهای آسیای میانه خواهد گردید. از جانب دیگر رفتاری که دولت طالبان با جمهوری اسلامی ایران داشته، نیز سبب می گردد تا ایران با نظام غیر طالبانی در افغانستان بهتر تعامل نماید. چنانچه اکنون نیز نظام سیاسی تحت رهبری حامد کرزی علی رغم اختلافات عمده ای که میان ایران و امریکا وجود داشته، توازن دیپلوماتیک در روابط خود میان امریکا و ایران را نگهداشته است.

دکمه بازگشت به بالا