از کازابلا‌نکا تا بمبیی

تنش در بمبیی هنوز به پایان نرسیده است. شما هندوستان را به خوبی می‌شناسید. کدام بخش ماجرا شما را بیشتر تکان داد؟
من فکر می‌کنم یکی از تصورات غلطی که به‌وجود آمده، این است که هدف اصلی حملا‌ت، خارجی‌ها بوده‌اند. به اهداف آنها نگاه کنید. آن دو هوتل – تاج محل و اوبروی – هوتل‌های قدیمی و نمادین هند هستند. درست است قبلا‌ فقط غربی‌ها می‌توانستند از عهده هزینه‌های این هوتل‌ها بر بیایند، اما از چند سال پیش اوضاع فرق کرده است. در طول ۱۰ سال اخیر تغییرات عمده‌ای در هندوستان رخ داده و امروز هوتل‌های پنج ستاره مملو از هندی‌ها هستند. قرارهای تجاری، مراسم ازدواج و جشن تولد در این هوتل‌ها برگزار می‌شود و حتا آنها که توانایی مالی ندارند، می‌توانند وارد لا‌بی این هوتل‌ها شوند.
پس منظورتان این است که هدف اصلی حمله امریکایی‌ها، انگلیسی‌ها و غربی‌ها… نبوده اند؟
 هدف اصلی تروریست‌ها حمله به ثروتمندان غربی و هندی بوده است. ببینید ماریوت، هیلتون و چهار فصل هوتل‌های زنجیره‌ای لوکس امریکایی هستند و اگر کسی می‌خواست غربی‌ها را بکشد به این مکان‌ها حمله می‌کرد. مالکان هوتل‌های تاج‌محل و اوبروی هندی هستند. من فکر می‌کنم که شمار زیادی از مردم هندوستان این را درک کرده‌اند و ما باید در چند روز آینده شاهد شدت گرفتن خشم آنها باشیم. ‌
گروهی که مسوولیت حملا‌ت را برعهده گرفته، مجاهدین دکن ، نام شناخته‌شده‌ای در میان متخصصان امور تروریزم نیست. این نام برای شما معنای خاصی دارد؟
دکن نام فلا‌تی در مرکز و جنوب هند است اما متعجب نخواهم شد که تروریست‌ها از این منطقه نیامده باشند. تروریزم اسلا‌م‌گرا هیچ‌گاه در این منطقه قدرت نداشته است. به‌علا‌وه مردم و گروه‌های فعال در این منطقه جدایی‌طلب نیستند. ‌
پس احتمال می‌دهید آنها از کجا آمده باشند؟
یک تاجر هندی به خبرگزاری‌ها گفته که زبان تروریست‌های جوان را نفهمیده است. این یعنی آنها هندو یا اردو حرف نمی‌زدند. اکثر هندی‌ها این دو زبان را می‌فهمند اگرچه نتوانند با آن صحبت کنند. بیشتر مردم هند اما با زبان بخش‌هایی از کشمیر آشنایی ندارند. کشمیر در طول دهه‌های اخیر منشای بخش اعظم تروریزم در هندوستان بوده است. به اعتقاد من این گروه افراطی در هندوستان تشکیل نشده است اما در مراحل بعدی افراد محلی مسلمان به آنها پیوسته‌اند.
درست است که شبه‌نظامیان اسلا‌م‌گرا مسوولیت اکثر حملا‌ت و بمب‌گذاری‌های سال‌های اخیر بمبیی را پذیرفته بودند، اما حمله ی اخیر بسیار بزرگ‌تر از همه حمله‌های قبلی بود.
یکی از داستان‌های ناگفته در مورد هند امروز این است که مسلمانان رفاه نسبی اقتصادی ۱۰ سال اخیر هندوستان را تجربه نکرده‌اند. در هندوستان هنوز نهادهایی وجود دارند که میان هندوها و مسلمانان تبعیض قایل می‌شوند. عده ی زیادی از مردم آنقدر مورد بی اعتنایی قرار می‌گیرند که حاضر می‌شوند در چنین حملا‌تی شرکت کنند. این را می‌شود در نقاط مختلفی از دنیا دید. از مادرید و کازابلا‌نکا گرفته تا بالی افراط‌گرایان تندرو می‌توانند محلی‌هایی را که از دولت محلی و شرایط موجود بیزار شده‌اند، به سمت خود جلب کنند.
در حملا‌ت اخیر به بمبیی مساله تازه‌ای هم وجود دارد و آن استفاده از حملا‌ت انتحاری است. در هندوستان تاکنون بمب‌هایی منفجر می‌شد که در محل کار گذاشته شده بود. حالا‌ اوضاع فرق کرده است.
پاکستان و هندوستان دهه‌ها است که با هم مشکل دارند. حالا‌ هم سیاستمداران هندی انگشت اتهام را به سمت پاکستان نشانه رفته‌اند. شما با آنها موافقید؟
اگر بخواهیم تیوری توطیه بسازیم ماجرا این شکلی خواهد شد: عناصری در سرویس‌های امنیتی پاکستان که دوست دارند هند بیشتر و بیشتر در باتلا‌ق بحران کشمیر فرو رود، این شبه‌نظامیان در مناطق قبیله‌ای را تشویق به حمله کرده‌اند. اما من هیچ‌وقت به این تیوری‌ها علا‌قه‌ای نداشته‌ام. از دید من اکثر این گروه‌ها تا اندازه‌ای در مناطق مرزی پاکستان و افغانستان آموزش دیده‌اند و مورد حمایت قرار می‌گیرند اما نیروهای امنیتی پاکستان مستقیما در حملا‌ت دست ندارند. این گروه‌ها حالا‌ خودمختارند و نیاز به حمایت هیچ سرویس اطلا‌عاتی و نظامی دولتی ندارند.
به نظرتان حمله‌کنندگان با القاعده مرتبط هستند؟
تردید دارم. احساس من این است که در طول سال‌های اخیر، هسته مرکزی القاعده – اسامه بن‌لا‌دن و ایمن الظواهری‌- به‌شدت ضعیف شده‌اند. به نظرم ماجرا بیشتر به کشمیر مربوط باشد؛ آنها هدف مشخصی دارند: جدایی کامل کشمیر. همین کشمیری‌ها هستند که به آنها می‌پیوندند. البته یک احتمال دیگر وجود دارد؛ القاعده در طول ماه‌های اخیر در ضربه زدن به سربازان امریکایی در افغانستان و پاکستان یا سفارتخانه‌های ایالا‌ت متحده موفق نبوده است، شاید حالا‌ آنها به هندوستان روی آورده‌اند که هدف بزرگ و آسانی به‌حساب می‌آید. شما اگر بخواهید وارد یک هوتل پنج‌ستاره در پاکستان شوید، باید از دست‌کم دو ایست بازرسی بگذرید. آنجا انگار سنگربندی شده است. در هندوستان چنین چیزی رخ نمی‌دهد. این جا ما با جامعه باز و دموکراتیک روبه‌رو هستیم.
واکنش هندی‌ها را به حملا‌ت چطور ارزیابی می‌کنید؟
هندوستان انعطاف‌پذیری قابل توجهی نشان داد. آنها تلا‌ش کردند مثل همیشه سر کار حاضر شوند. آنها حتا بازار بورس را که زیاد از هوتل تاج‌محل دور نیست باز نگاه داشتند. دولت از مردم خواست به کار و فعالیت بپردازند و این از مزایای یک جامعه باز است. جامعه باز ضربه می‌خورد اما دوباره اوضاع سر و سامان پیدا می‌کند. این خیلی مهم است.

دکمه بازگشت به بالا