آیا تنش ها میان هند و پاکستان جدی می شود؟

به نظر می رسد بعد از حملاتی که در بمبیی هندوستان صورت گرفت، مناسبات موجود میان پاکستان و هندوستان نیز متحول گردید و اخیرا این روابط به گونه ای پیش می رود که نشان دهنده ی افزایش تنش در روابط این دو کشور همسایه که هر دو مجهز به سلاح های هسته ای هستند، می باشد. جدی ترین سوالی که مطرح می گردد این است که آیا تنش میان هند و پاکستان جدی است و اگر این تنش جدی تر شود، چه باری از حوادث را بر کشورهای منطقه خواهد داشت؟
در پاکستان اعلام شده است که ۲۰ هزار تن از نیروهای این کشور که در مرزهای شمالی میان پاکستان با افغانستان مستقر بودند، فراخوانده شده و به نقاط نزدیک با مرزهای هند اعزام گردیده اند. شایعاتی وجود دارد که پاکستان در جواب به تهدیدات احتمالی هند، در پاسخ به حملات بمبیی قرار است، برخورد خود با گروه های تندرو در شمال این کشور را ملایم تر کند تا حد اقل تهدیدهای ناشی از این گروه ها در شمال پاکستان کاهش یابد. همچنین پاکستان مرخصی نظامیان این کشور را لغو کرده است که این موضوع نیز نشان دهنده ی بحرانی شدن اوضاع می باشد.
از جانب دیگر هندوستان نیز روز جمعه نسبت به سفر شهروندان هندی به پاکستان هشدار داد و با نا امن خواندن این کشور خواستار عدم مسافرت هندی ها به پاکستان گردید. خبرهای تایید نشده ای نیز حاکی از این است که هندی ها ساکنان مناطق نزدیک با سرحد پاکستان در راجستان را خبر داده اند که برای ترک این مناطق آمادگی داشته باشند.
دو کشور هندوستان و پاکستان که در سال ۱۹۴۷ از یکدیگر جدا شدند، بر سر مناطق مرزی کشمیر اختلاف شدید مرزی دارند که تا کنون منجر به وقوع سه جنگ میان این دو کشور شده است. در سال ۲۰۰۲ حمله ای بر پارلمان هندوستان صورت گرفت که دو کشور را تا آستانه ی درگیر شدن در جنگ چهارم پیش برد که به دلیل میانجی گری سازمان ملل و بعضی از کشورها این خطر رفع گردید.
برخی از تحلیلگران وقوع جنگ میان هند و پاکستان را به دلیل مسلح بودن هر دو کشور به سلاح های هسته ای، غیر ممکن می دانند، زیرا مقام های هر دو کشور به این نکته واقف هستند که درگیر شدن در یک جنگ تمام عیار با احتمال استفاده سلاح های هسته ای، شرایط غیر قابل تصوری را برای هر دو کشور پیش خواهد آورد. اما از سوی دیگر با توجه به این که حملات بمبیی در هند از یک سو و عدم قناعت هندوستان از همکاری های پاکستان در تحقیق نسبت به این مورد از سوی دیگر، دولت بر سر قدرت هند را نیز در شرایط سختی قرار داده است که با توجه به انتخابات آینده هندوستان، دولت کنونی خود را مجبور می بیند برای قناعت اذهان عامه در هندوستان، یا امتیاز های لازم را از پاکستان و یا از جایی دیگر به دست آورد و یا این که با جدی عمل کردن در این قضیه، تسلی روحی و روانی برای مردم هند ایجاد کند.
همین مساله است که تنش را جدی می کند. از همین رو است که کشورهای دیگر نیز با درک همین خطر هر دو کشور پاکستان و هندوستان را به خویشتن داری دعوت می کنند. چنانچه به دنبال انتشار خبر اعزام نیروهای  نظامی پاکستان به مرز هند، امریکا از مقام های اسلام آباد و دهلی نو خواسته است تا از خود خویشتنداری نشان بدهند.
گوردون جان درو، سخنگوی کاخ سفید، گفته است که ایالات متحده امیدوار است که دو طرف از اقدام های غیرضروری که باعث بالا رفتن تنش‌ها در این شرایط سخت می‌شود، اجتناب کنند. این موضوع می رساند که همکاری های موجود میان دو کشور پاکستان و هندوستان در زمینه های به وجود آمده بعد از حوادث بمیی قناعت بخش نبوده و شدت تنش ها نگرانی عمیقی را در سطح جهانی ایجاد کرده است.
در این میان شدت تنش میان هند و پاکستان از دو نظر بر افغانستان اثرات منفی دارد. یکی این که متمرکز شدن نظر پاکستان بر مرزهای شرقی و جنوب شرقی این کشور، باعث می گردد تا فضای مانور برای سازمان های تندرو این کشور که بیشتر در مناطق سرحدی شمالی مستقر هستند، گسترده تر گردد. با گسترده تر شدن فضای مانور برای این گروه ها، دایره تحرکات گروه طالبان در افغانستان نیز گسترده تر خواهد شد. از این رو این تنش می تواند بر افغانستان بار منفی داشته باشد.
از سوی دیگر شروع نا آرامی در پاکستان باعث می گردد تا به تجارت موجود میان افغانستان و پاکستان نیز صدمه وارد شود. از آن جایی که سر دمداران افغانستان، اقتصاد کشور را وابسته به بازار تولیدی و تجارتی پاکستان نگهداشته است، هر گونه بحران اقتصادی در پاکستان خطر فوری بر اقتصاد وابسته افغانستان را نیز در پی دارد. چنانچه در گذشته نیز یکی از عمده ترین دلایلی که باعث گردید نرخ ها در بازار افغانستان سیر صعودی داشته باشد، متشنج شدن اوضاع عمومی پاکستان در گیر و دار رقابت های سیاسی داخلی ناشی از کشته شدن بی نظیر بوتو بود.
جای تاسف این که دولت افغانستان نیز به دلیل عدم اقتدار سیاسی داخلی   که آن هم از کم فعالیتی سیاستمدران شاغل در قدرت ناشی شده، نقش چندانی در سیاست گذاری های منطقه ای ندارد. امیدی کمتری وجود دارد که دولت افغانستان بتواند در جهت تقلیل و حل بحران ایجاد شده میان هند و پاکستان قدم پیش بگذارد. در حالی که دولت افغانستان هم با هندوستان رابطه بسیار مناسبی داشته و هم در این اواخر با پاکستان روابط خوبی را عیار کرده است. از همین رو افغان ها تنها با نگرانی می توانند این موضوع را دنبال کنند.

دکمه بازگشت به بالا