آیا اوباما رویکردها را تغییر می‌دهد

باراک اوباما رییس جمهور برگزیده امریکا، پیش درآمدهای چشمگیری را برای مردم خاورمیانه تداعی می کند: اولین ‏رییس جمهور امریکا با اصل و نسب مسلمان (پدری)، اولین رییس جمهور امریکایی است که سالیانی را در یک کشور ‏مسلمان زندگی کرده است (اندونزیا). در همین زمینه، کاریکاتوری در یک روزنامه اسراییلی دو مرد محلی را نشان می داد ‏که با لبخند می گفتند: «بالاخره، یک رییس جمهور شرقی!» ‏
چنین زندگی نامه ای اعم از این که منشای خیر باشد یا شر، هنگام رویارویی با پیچیدگی های موجود برای یافتن راه حلی ‏برای مناقشات متعدد خاورمیانه، محو و کمرنگ خواهد شد. ‏
کاندولیزا رایس، وزیرخارجه امریکا اکنون و شاید برای آخرین بار در منطقه است و میان فلسطینی ها، اسراییلی ها و ‏متحدان عرب در حال رفت و آمد است. درعین حال، ممکن است مناقشه اسراییل-فلسطین در صدر برنامه های دولت ‏بعدی جای نداشته باشد. ‏
مسایل برجسته دیگری نظیر بی ثباتی فعلی در لبنان و نحوه تنظیم اولویت ها در عراق و افغانستان نیز وجود دارند. ‏بحران اقتصاد جهانی هم مساله ی دیگری است. برخی تحلیلگران می گویند احتمالا اوباما قضیه اسراییل-فلسطین را سنگین ‏تر از آن فرض می کند که در همین اوایل عمر دولت اش به آن بپردازد. ‏
معین ربانی، ناظر ارشد در موسسه مطالعات فلسطین از اردن،  می گوید: «من دلیلی نمی بینم که منتظر یک تغییر ‏اساسی در سیاست مربوط به خاورمیانه باشم».‏
آقای ربانی می گوید: «شما نمی توانید به محض انتخاب شدن، یک چرخش ۱۸۰ درجه ای داشته باشید، هر کسی که ‏رییس جمهور می شود، بلافاصله دو مساله را در این مناقشه مشاهده می کند. این قضیه بیش از نیم قرن وجود داشته ‏است و شما ممکن است به آسانی دستان تان را در این ماجرا بسوزانید. من فکر می کنم او خواهد گفت بگذارید اول به ‏چیزهای بیشتر نگران کننده بپردازیم که شامل عراق و افغانستان است، این ها ارتش امریکا را به طور فعالتری درگیر ‏خود کرده اند».‏
از دید برخی افراد در جهان عرب، اوباما می تواند نقش یک «میانجی گر صادق» را به امریکا در مناقشه اعراب-‏اسراییل بازگرداند و این با آنچه در دولت هشت ساله بوش می گذرد، متفاوت خواهد بود. افراد بسیاری در منطقه، ایالات ‏متحده را به چشم طرفدار اسراییل نگاه می کنند. ‏
ربانی می گوید سیاست اوباما در زمینه ی مناقشه اسراییل- فلسطینیان در هنگام همایش های تبلیغاتی، تفاوت زیادی با ‏رقیب جمهوری خواه اش نداشت. ‏
وی افزود: «اگر تفاوت های جدی وجود داشت، باید با تلسکوپ هابل متوجه آن می شدید. شما در زمینه ی خاورمیانه، ‏تفاوت عمده ای مشاهده نمی کنید، مگر درباره ی جدول زمانی خروج نیروها از عراق».‏
‎‎آیا گفتگو نشانه ی ضعف است؟‎ ‎
خانم لیونی، رهبر حزب کادیما در مصاحبه ای با رادیو اسراییل گفته بود:»وقتی ما در منطقه ای زندگی می کنیم، در شرایطی که شما تحریم ها را اعمال کرده اید و سپس به سمت گفتگو چرخش پیدا می کنید، گاهی گفتگو می تواند ‏مترادف با ضعف تعبیر شود.» او در پاسخ به سوالی درباره ی این که آیا از هرگونه گفتگوی امریکا با ایران حمایت می کند ‏یا نه، پاسخ داد: «پاسخ من منفی است».‏
بااین حال، تحلیلگران دیگری در اسراییل می گویند ورود اوباما به صحنه، در را بر روی مصالحه ای باز می کند که ‏در نهایت مورد اجابت قرار خواهد گرفت. ‏
هایلل کوهن،  استاد توسعه صلح از موسسه تورمن در دانشگاه هبروی اورشلیم، می گوید: «من فکر می کنم اسراییل از ‏حل مساله هسته ای ایران بدون درگیری نظامی استقبال خواهد کرد. مذاکره از طریق اوباما فوق العاده خواهد بود».‏
اوباما قبل از این که دست به کار تلاش های صلح شود، می بایست بداند شریکان صلح او چه کسانی خواهند بود. این ‏موضوع خیلی قطعی نیست. نامزدهای اسراییلی به سمت یک رقابت داغ در انتخابات عمومی ۱۰ فبروری پیش می روند. ‏خانم لیونی که نماد ایدیولوژی چپ میانه است و از جریان گفتگوها با رهبران فلسطینی دور نگه داشته شده، با بنیامین ‏نتانیاهو از جناج راست نبرد سختی را به پیش خواهد داشت. ‏
فلسطینی ها هم درباره ی رهبری خود دچار سردرگمی اند. قرار است فتح و حماس روز یکشنبه در قاهره دست به کار ‏گفتگوهای آشتی جویانه شوند. دوره ی ریاست جمهوری محمود عباس هم در ماه جنوری پایان می پذیرد و درحالیکه او ‏هنوز موافقت خود را برای باقی ماندن در این پست اعلام نکرده، خیلی ها معتقدند برگزاری یک انتخابات در این جا با ‏موانع غیرقابل تصوری روبه رو خواهد شد. ‏

دکمه بازگشت به بالا