عرصه قهرمانی ورزش در افغانستان، عرصه بیرنگ و بیرمقی است. افغانستان با اینکه به ورزش بهشکل سیستماتیک آن از سالیان درازی پرداخته است، ولی این ورزش در عرصههای قهرمانی و مدالآوری در سطح بینالمللی، حرفی برای گفتن نداشته است. با اینکه افغانها در چند رشتهی ورزشی از سالیان درازی صاحب نام بودهاند، این نامآوری نتوانسته به مدالآوری هم منجر شود. تنها مقامی که در عرصه المپیک برای افغانستان به ارمغان آمده در سال 1343 و المپیک توکیو جاپان بود که رتبه پنجمی را برای محمدابراهیم کشتیگیر افغان بهوجود آورد و آقای ابراهیمی یک مدال برنز نیز در سال 1341 در بازیهای آسیایی جاکارتا برای افغانستان به یادگار گذاشته است.
در تاریخ معاصر افغانستان رشتههای ورزشی چون، پهلوانی، مشتزنی، هاکی روی چمن و یکی دو رشته دیگر بهعنوان رشتههایی یادشده که حداقل در سطح منطقه برای افغانستان نامی را به یادگار گذاشته است. به روایت تاریخ، پیش از کودتای ثور یکی از تیمهای خوب افغانستان در سطح منطقه تیم هاکی روی چمن بوده است. به هر صورت بعد از کودتای ثور و آغاز بحران، دیگر مجالی برای رشد ورزش در افغانستان باقی نماند. انزوای رژیم بر سر قدرت نیز این امکان را بهکلی از ورزشکاران افغان گرفت و تا سالیان درازی، ورزشکاری از افغانستان را در میدانهای بینالمللی کسی نمیدید. پس از پیروزی مجاهدین نیز وضعیت به همین منوال بود و هرچند دروازههای جهان، مقداری بهروی افغانها باز شد؛ ولی اینبار خود افغانها بودند که حرفی برای گفتن در عرصههای بینالمللی نداشتند. فرستادن چند گروه ورزشی به مسابقات بینالمللی، نظیر المپیک اتلانتا هم پر از حاشیههای دردناک بود. از فرار ورزشکاران گرفته تا نداشتن لباس درست و دست بسته بودن ورزشکاران افغان در مقابل حریفانشان. با این حال، با آغاز دهه هشتاد شمسی و تحول سیاسی در کشور در عرصه ورزش هم تغییراتی به مشاهده رسید. کمکم ورزش جدی گرفته شد و اینبار به قهرمانی و مدالآوری نیز گوشهچشمی داشته شد. با اینکه در این دوره نیز ما با حاشیههای نظیر فرار ورزشکاران و پناهندهشدن به کشورهای غربی روبهرو بودیم، ولی در این میان بودند کسانیکه تمام سعیشان بر افتخارآفرینی برای کشور معطوف بود. عرصه ورزشهای رزمی یکی از عرصههای مهمی بود که میتوانست برای افغانستان در سطح بینالمللی، نامآوری کند و همینطور هم شد. تکواندو و کاراته رشتههایی هستند که از چندی به اینسو برای افغانستان پی هم افتخارآفرینی میکنند و از مدال طلا تا برنز را در مسابقات منطقهای و جهانی برای ورزشکاران افغان به ارمغان آوردهاند. در کنار آن، به تازگی ما در رشته کرکت نیز صاحب نام و شهرت معجزه آسا شدهایم. المپیک 2008 و افتخارآفرینی روحالله نیکپا ورزشکار رشته تکواندو، برای نخستینبار پرچم افغانستان را بهعنوان کشور مدالآور به اهتزاز در آورد. در شبی که نیکپا مدال برنز را از المپیک پیکینگ به چنگ آورد، افغانها پرشور و پر از هیجان فارغ از هیچگونه تعلق و آلایشی به خوشحالی پرداختند. هرچند در المپیک پیکینگ ما چهره شاخص و نامآور نثاراحمد بهاوی را نیز با خود داشتیم که حتا طلای جهانی دارد، ولی او نتوانست از سد حریفان خویش بگذرد و با بدشانسی از گرفتن مدال محروم ماند. اینبار و در المپیک لندن ما بار دیگر توان و استعداد ذاتی ورزشکاران خود را به محک زدیم. ورزشکاران افغان شاید تنها ورزشکارانی باشند که با تکیه بر استعداد و توان فردی خود، پا بر چنین مسابقات مهمی میگذارند، ورنه حمایت و ساماندهی ورزش افغانستان در حدی نیست که حتا بشود با تکیه بر آن امیدی برای افتخارآفرینی در سطح منطقه داشت. با این حال، شب جمعه باز هم برای افغانان شب به یاد ماندنی در عرصه ورزش بود. روحالله نیکپا بار دیگر میرفت که حماسه المپیک 2008 را تجدید کند و همچنان تجدید کرد و اگر کمی بدشانسی نمیداشت، شاید حالا ما بزرگترین مدال المپیک خود را بهدست میآوردیم. روحالله نیکپا با آغاز مسابقاتش، با قدرت مضاعف و توان شگفتیآفرین، اولین حریفش را با اختلاف زیاد پشت سر گذاشت و در مسابقه بعدی و با کمی بدشانسی، در روند طلایی و با امتیاز طلایی با باخت روبهرو شد، ورنه بهگفته کارشناسان گرفتن مدال طلا برایش خیلی محتمل بود. حتا تعدادی از کارشناسان به این عقیدهاند که در بازی مقابل حریف ایرانیاش که منتج به باختش شد، کم لطفی داوران نیز مزید بر علت بود و اگر اخطارهای داوران به حریف ایرانیاش حساب میشد، دست نیکپا بهعنوان برنده بالا میرفت. نیکپا بعد از این باخت هم خود را نباخت و برای گرفتن مدال برنز با قدرت بیشتر حریفانش را مغلوب کرد و برای دومینبار مدال المپیکی نصیب افغانستان ساخت. برد نیکپا بار دیگر هلهله در میان افغانها بهوجود آورد. شبکه اجتماعی فیسبوک تبدیل به شبکه نیکپا شده است. افغانها از هر گوشه جهان با احساسات شگفت این برد را تجلیل کردند و نیکپا یکبار دیگر نشان داد که افغانستان پر از استعداد و توان است که اگر توجه به آنصورت بگیرد میتواند خیلی حرفها برای گفتن داشته باشد.
حالا افغانستان از تاریخ المپیک دو مدال برنز با خود همراه دارد و بهاوی دیگر ورزشکار افتخارآفرین افغانستان میتواند تالار افتخارات افغانستان را در عرصه ورزش پربارتر بسازد. ( این مطلب قبل از مسابقات بهاوی نوشته شده است)
به امید آنکه ما بار دیگر شاهد افتخارآفرینی فرزندان این خطه در عرصههای مختلف باشیم.
