الف- موثریت کمکها:
یکی از مسوولیتهای دولت افغانستان و جامعه جهانی دولتسازی بود. هرچند برگزاری دو انتخابات ریاستجمهوری و دو انتخابات پارلمانی و شورای ولایتی و تشکیل شورای ملی و شوراهای ولایتی و ایجاد حدود 000.72شورای همبستگی ملی در سطح قریهها، از دستآوردهای کشور در عرصه دولتسازی دانسته میشود، ولی اگر میزان مشارکت مردم و شفافیت انتخاباتهای دور اول و دور دوم را مقایسه کنیم، نشان میدهد که دولت افغانستان متاسفانه در این عرصه نیز روند منفی را طی کرده است. انتخاباتهای دوره اول ریاستجمهوری و پارلمانی کشور، در مقایسه با انتخاباتهای دور دوم با مشارکت گستردهتر مردم و بهصورت شفافتر برگزار شد. انتخابهای دور دوم با تقلب گسترده همراه بود که باعث بیاعتمادی مردم نسبت به دولت و نهادهای دولتی گردید. در کنفرانس بینالمللی کابل تاکید صورت گرفت که «دولت فقط در صورتی میتواند امنیت را تضمین نماید، که مردم به تواناییهای دولت در ارایه خدمات عامه، حکومتداری خوب، محافظت از حقوق بشر، بهشمول برابری جنسیتی و فرصتهای اقتصادی، اعتماد داشته باشند.» اما تقلب در انتخابات اخیر و جنجالهای پس از آن، باعث شد که اعتبار و حرمت نهادهای حکومتی و پارلمان در نزد مردم، زیر سوال برود. دخالت نهادهای قضایی و عدلی در امر انتخابات، این مشکل را بیشتر از پیش ساخت. پارلمان کشور در اثر این جنجالها کارایی خود را تا حدود زیادی از دست داد و نتوانست در ساختار دولت نقش موثر و فعال بازی کند. علاوه بر این، دولت در عرصه فسادزدایی و اصلاح ادارات عامه، اقدام موثری انجام نداده است، با آنکه حکومت افغانستان در کنفرانس کابل متعهد شد که «همه اقدامات لازم را برای شفافیت و حسابدهی بیشتر جهت مبارزه با فساد روی دست میگیرد.»
براساس گزارش شفافیت بینالملل در سال 2009 و 2010، افغانستان در کنار سومالی، برما و عراق در صدر کشورهای آلوده به فساد در جهان قرار دارند، در حالیکه در سال 2008 افغانستان در رده پنجم لیست فاسدترین کشورهای جهان و در سال 2007 در رده نهم این لیست قرار داشت. بیشتر از نصف مردم در این کشورها رشوه پرداختهاند.
همچنین نظر به گزارش سازمان ملل متحد، از هردو فرد افغان، يکي از آنها مجبور به پرداخت رشوه است. به اين دليل، حدود دوسوم افغانها اعتمادشان را نسبت به نهادهاي دولتي و نيز نسبت به امدادگران خارجي از دست دادهاند. بيش از نيمي از جمعيت افغانها به اين باوراند که سازمانهاي بينالمللي و نيز سازمانهاي غيردولتي، انجوهاي فعال در افغانستان، آلوده به فساد هستند. موسسه دیدبان اصالت افغانستان نیز گفته است که پرداخت رشوه توسط مردم این کشور، نسبت به سال 6002 دوبرابر شده است. تحقیقات این نهاد نشان میدهد که 82درصد فامیلها، برای دست یافتن به حداقل یک خدمت عامه، رشوه دادهاند. در سال 9002 ارزش اوسط تادیه شده 967.7افغانی (معادل 651دالر امریکایی) بوده است. این رقم، در کشوری که عاید سرانه در آن 205دالر امریکایی در یک سال میباشد، رقم بزرگی است. براساس تحقیق این موسسه، نهادهای امنیتی و قضایی، فاسدترین نهادها خوانده میشوند. بههمین خاطر، در تحقیقی که سازمان ملل متحد انجام داده است، مشکل فساد حتا نسبت به مشکل امنیت و بیکاری نیز بزرگتر دانسته شده است. در مجموع در سال 9002 افغانها دو و نیممیلیارد دلار رشوه دادهاند که این مقدار پول تقریبا معادل 32درصد عاید ناخالص ملی کشور است. فساد نقش عمدهای در بدبینی و بیاعتمادی شهروندان کشور، نسبت به حکومت و ارگانهای دولتی افغانستان دارد. از این وضعیت گروههای مخالف برای سربازگیری و ناامن ساختن بیشتر افغانستان بهرهبرداری میکنند.
ادامه دارد
