مقام های دولت افغانستان و ایران در تلاش  اند تا روابط تجارتی میان دو کشور را توسعه داده و زمینه سرمایه گذاری تاجران ایرانی را در افغانستان مساعد سازند.
مسوولان نهادهای تجارتی و اقتصادی دولتی و خصوصی در افغانستان می گویند با آن که زمینه تجارت میان کشورهای ایران و افغانستان زیاد است، اما سطح تبادل تجاری میان دو کشور به حد پایین خود قرار دارد. به گفته مسوولان دولتی، واردات کالای ایرانی در افغانستان سالانه به 850 میلیون دالر می رسد در حالی که واردات کالا های پاکستانی به کشور، به بیش از یک و نیم میلیارد دالر در سال رسیده است.
غلام محمد ایلاقی، مشاور وزارت تجارت روز پنجشنبه در همایش بین المللی توسه و عمران افغانستان، که به منظور بررسی زمینه ها و موانع بر سر راه توسعه تجارت و سرمایه گذاری از سوی سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل با همکاری شماری از نهادهای تجارتی آن کشور برگزار شده بود، گفت در حالی که افغانستان و ایران دارای مشترکات زیادی هستند، اما صادرات و سرمایه گذاری ایرانی ها در افغانستان محدود است. به گفته او، گرچند صادرات ایران در افغانستان ناچیز است، اما صادرات افغانستان به ایران قابل مقایسه نیست.
در همین حال داکتر فداحسین مالکی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کابل، در این همایش گفت برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در دو کشور باعث شد تا رفت و آمد هیات های اقتصادی میان دو کشور کمتر شود. آقای مالکی افزود با وجودی که زمینه تبادل محصولات تجاری میان دو کشور زیاد است، اما طی سال های اخیر این تبادلات در سطح پایینی قرار داشته است. سفیر جمهوری اسلامی ایران در کابل می گوید برخی موانع قانونی بر سر راه تاجران افغانی و ایرانی وجود دارد که به گفته او، این موانع باید از سر راه برداشته شوند. او تاکید کرد که در حال حاضر محصولات" فوق العاده ای" در افغانستان وجود دارد که ایرانی ها می توانند از آن بر سر سفره های شان استفاده کنند. آقای مالکی گفت:"من افق و آینده روشنی می بینم. به لحاظ این که مسوولین دو کشور چه در جلسات خصوصی و چه در جلسات عمومی مصصم هستند. البته یک سری دغدغه های بخش خصوصی و صاحبان سرمایه دارند که این دغدغه ها را ما باید حل کنیم".
سفیر جمهوری اسلامی ایران در کابل می افزاید موقعیت و شرایط خوبی برای سرمایه گذاری و تجارت میان دو کشور موجود است اما برخی موانع در بندر ایران و همچنین در گمرکات و شماری از ادارات وجود دارد. آقای مالکی می گوید در آینده نزدیک هیات های عالی رتبه در سطح معاونان اول ریاست جمهوری دو کشور، از ایران و افغانستان دیدار و موانع تجاری را ارز یابی می کنند.
در همین حال حاجی عبدالهادی فرهنگ، رییس اتحادیه تاجران و سرمایه گذاران افغانستان می گوید در حالی که دولت افغانستان برای تاجران ایرانی در مدت دو الی سه روز جواز تجارت می دهد، اما دولت ایران جواز تجارت نمی دهد. عبدالهادی فرهنگ گفت: " ما که در افغانستان برای تاجران ایرانی در مدت بیست و چهار ساعت و یا دو، سه روز جواز می دهیم و شخصیت حقوقی شان منحیث تاجر شناخته می شود، از جمهوری اسلامی ایران خواهشمندیم که عمل بالمثل بکند و تاجران افغانی را در ایران جواز تجارت و صادرات و واردات بدهد. ایران افغان ها را جواز تجارتی نمی دهد و اگر این زمینه سازی شود که برای تاجران افغان جواز تجارتی داده شود و شخصیت تجاری در ایران پیدا بکنند، باعث می شود که میلیون ها دالر در افغانستان صادرات صورت گیرد".
آقای فرهنگ می افزاید گرچند وزارت تجارت ایران با تاجران افغانی همکاری می کند اما وزارت کار آن کشور کم کاری می کند و به افغان ها به حیث یک کارگر ساده نگاه می کند. رییس اتحادیه تاجران و سرمایه گذاران افغانستان می افزاید:"اداره بخش وزارت کار ایران کم کاری می کند و نگرش این بخش به افغان ها، به حیث کارگر است نه منیحث یک تاجر. ما در این زمینه اسناد و شواهدی زیاد داریم و حتا تاجران بزرگ ما که در ایران کار می کردند، از این مساله ناراض شدند و به دوبی و جاهای دیگر رفتند. دوستان در جلسات و کنفرانس ها همیشه یک چیز را می گویند اما نقاط اساسی را کسی می داند که در آن جا کار می کند. من مدتی می شود که در ایران تجارت و دفتر دارم و تاکنون ده ها میلیون تومان برای دریافت جواز تحویل داده ام اما تاکنون برای ما جواز نداده است".
با این حال وی می گوید سیستم تجارتی میان ایران و افغانستان هنوز به شکل سنتی آن است و تاجران باید پول نقد ببرند و اموال تجارتی بخرند. به گفته او، بردن پول زیاد توسط تاجران افغان به ایران، برای شماری از نهادهای آن کشور "سوال برانگیز" می شود و مشکلات زیادی برای تاجران افغان خلق می گردد. او گفت ضعف سیستم بانکی در ایران باعث شده که تاجران افغان نتوانند از طریق بانک و یا داشتن کارت تجاری پول خود را حمل و اموال تجارتی خریداری کنند.
قربان حقجو، رییس هیات عامل اتاق تجارت و صنایع افغانستان می گوید تاجران و سرمایه گذاران ایرانی در افغانستان می توانند در تمام بخش حرف اول را بزنند. به گفته او، به دلیل بی کیفیت بودن اموال تجاری پاکستان و چین، محصولات تجارتی و صنعتی ایران در افغانستان متقاضی زیاد دارد.
با این حال مسوولان دولتی می گویند در حال حاضر نزدیک به سی شرکت تجارتی ایرانی به شکل مستقل و نیمه مستقل در افغانستان فعالیت دارند.