8صبح، کابل: کنفرانس بین‌المللی "اندیشه‌ها و جنبش‌های عدم خشونت در جنوب آسیا"، روز گذشته در مقر وزارت امور خارجه‌ی افغانستان دایر گردید.
داکتر رنگین دادفر سپنتا، وزیر امور خارجه‌ی کشور در افتتاح این کنفرانس گفت برگزاری کنفرانسی در باره ی جنبش های عدم خشونت در جنوب آسیا، در کشوری که حل معضلات از طریق زور معمول بوده و است، نوعی تناقض را به نمایش می گذارد.

زیرا به گفته ی داکتر سپنتا، "مردم سرزمین ما همواره به سلحشوری و گردن افرازی مشهود اند. تاریخ ما، تاریخ فتوحات است. گاه دیگران بر این سرزمین چیره شدند و گاه ما بر دیگران غلبه کردیم. شمشیر و سلاح و توسل به زور در گفتمان سنتی ما جای بسیار ویژه دارد. نه تنها در ایدیولوژی سنتی که در گرایش های به ظاهر مدرن ما نیز پرداختن به زور و حل معضلات از طریق زور، امر عادی به نظر می رسد".
خشونت در افغانستان و سایر کشورهای منطقه به یک پدیده ی عام تبدیل شده و در متن مناسبات اجتماعی، و حتا مناسبات و روابط خانوادگی به وضوح دیده می شود. از سوی دیگر، خشونت های سیاسی و جنگ های داخلی در افغانستان و کشورهای منطقه، از یک طرف مردم را رنجانده و فرصت ها را از آن ها گرفته است، از سوی دیگر به عام شدن پدیده ی خشونت انجامیده است.
وزیر امور خارجه ی کشور معتقد است که در گفتمان های سیاسی و فلسفی قدیم و جدید ما، برای گرایش گریز و اجتناب از خشونت، جایی نبوده است.
داکتر سپنتا افزود که نه تنها برای محو خشونت نمی توانیم استراتژی علمی و فلسفی ارایه کنیم، بلکه واکنش ما از حالت عاطفی نیز تهی شده، طوری که مرگ و کشتار باعث انزجار و گریز ما از خشونت نمی شوند.
داکتر سپنتا افزود: "ستایش و حتا پرستش خشونت نه تنها در ساختارها و روابط قدرت و سیاست ما ریشه دارند، بلکه جهان ایدیولوژیک روشنفکران مذهبی و مدرن ما را نیز به گونه ی فراگیر در سلطه دارند".
داکتر سپنتا به نقل از مهاتما گاندی علاوه کرد اجتناب از خشونت راه و هدف است و گریز از خشونت باید به فلسفه و استراتژی ارتقا بیابد؛ به فلسفه ی زندگی، به فلسفه ی مقاومت و مبارزه با بی عدالتی.
با این وجود، داکتر سپنتا ابراز امیدواری می کند که چنین کنفرانس هایی بتواند اجتناب از خشونت را به یک ارزش اخلاقی تبدیل کند و یک جنبش صلح وسیع را در منطقه به وجود آورد. به گفته ی وی، همدیگر پذیری با وجود تفاوت ها، احترام به آزادی بیان و کثرت گرایی، از طریق ایجاد فرهنگ صلح متصور است.
افغانستان با کشورهای همسایه ی خود مشترکات زیاد تاریخی و فرهنگی دارد. اما با وجود این مشترکات، وجود منازعات و قضایای سیاسی باعث شده که حتا روابط این کشورها تحت تاثیر قرار گیرند. از سوی دیگر، معضلات و خشونت های جاری در افغانستان را تحلیلگران به کشورهای منطقه ارتباط می دهند، به این مفهوم که خشونت های جاری در افغانستان، هم بر کشورهای منطقه تاثیر می گذارد و هم ناشی از تحولات و فعالیت حلقه هایی در درون کشورهای همسایه است.
پاکستان و سایر کشورهای منطقه، از سوی دولتمداران افغان و نیز تحلیلگران به عنوان کشورهای نگریسته شده اند که می توانند نقش موثری در کاهش و محو خشونت در افغانستان بازی نمایند. پیش از این، مقام های دولتی افغانستان بارها حلقه هایی در پاکستان را متهم کرده اند که در تمویل و تجهیز شورشیانی که در افغانستان خشونت می آفرینند، نقش بازی می کنند.
در همین حال، افراسیاب ختگ، عضو پارلمان پاکستان و از تحلیلگران مسایل منطقه ای، می گوید ما مشترکات زیادی داریم تا بتوانیم در امنیت و صلح زندگی نماییم.
افراسیاب ختگ گفت: " می خواهم روشن بسازم که خشونت های جاری در منطقه ی ما، زاده ی کل جامعه نیست، زاده ی افراد عادی نیست، بلکه این خشونت از بیرون در بخش سیاست ما تزریق شده است. در جریان جنگ سرد، قدرت های بزرگ جنگ شان را در سرزمین های ما شروع کردند. حتا امروز، ما می توانیم منبع این خشونت ها را در مناطق دیگر دنبال کنیم".
آقای ختگ افزود پاکستان بعد از یک دیکتاتوری نظامی طولانی، به سوی یک گذار دموکراتیک در حرکت است. به گفته ی وی، دیکتاتوری نظامی در پاکستان با بازی دوگانه ی خود، هم مردم پاکستان و هم جهان را فریب داده بود. وی ابراز اطمینان کرد که حکومت مردمی پاکستان سیاست های نظامیان را کنار گذاشته، برای مردم خود و منطقه، کار خواهد کرد.
افراسیاب ختگ در خصوص روابط افغانستان و پاکستان گفت، در جهان کشورهای کمی اند که مشترکاتی مانند افغانستان و پاکستان داشته باشند. ختگ توسعه ی اجتماعی- اقتصادی را در مبارزه با خشونت و تروریزم در منطقه مهم دانسته، در ارتباط به مناطق قبایلی گفت، مناطق قبایلی از مسایل اجتماعی – سیاسی، دور نگه داشته شده اند، در حالی که مناطق اطراف آن تغییر کرده اند. به گفته ی وی، مناطق قبایلی به یک گذار و تغییر نازمند اند.
برعلاوه، به باور افراسیاب ختگ به مناطق قبایلی به مثابه ی یک فضای استراتژیک دیده شده تا منطقه ای که در آن انسان ها زندگی می کنند، انسان هایی که حقوق و هویت دارند.
آقای ختگ با اشاره به افکار گذشتگان در مورد همزیستی، گفت باید بار دیگر مفکوره ی صلح را به مرحله ی اجرا بگذاریم.
همچنان داکتر سعیده حمید، عضور بخش برنامه ریزی دولت هند، گفت مبارزه علیه خشونت فقط یک مفهوم نیست، بلکه نیاز به اقدام های عملی دارد. به گفته ی وی، صلح نیاز همه کشورهای جنوب آسیا است که از منازعه رنج می برند. وی به نقش زنان در مبارزه علیه خشونت اشاره کرده، گفت هنوز هم زنان مورد خشونت قرار می گیرند و توجه زیادی به آن ها در کشورهای جنوب آسیا نشده است.
خانم حمید گفت: "ما این جا گردهم آمده ایم که تجربه ها و داشته های خود را به اشتراک بگذاریم، از یک دیگر بیاموزیم تا اعتماد و اعتبار خود را افزایش دهیم. و مهمترین مساله این که به تبادل و انتقال درس هایی بپردازیم که به عنوان پالیسی سازان و فعالان جامعه ی خود، آموخته ایم".
خانم حمید علاوه کرد که باید مردم در روند مبارزه با خشونت و تامین صلح سهیم شوند.
این کنفرانس توسط مرکز مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه ی کشور برنامه ریزی شده است. داکتر داوود مرادیان در مورد برگزاری این کنفرانس گفت: "برگزاری کنفرانسی برای مطالعه ی جنبش های عدم خشونت در جنوب آسیا در وزارت امور خارجه، بر مبنای دو اصل و فلسفه انجام گرفته است. به نظر ما افغانستان و منطقه، به اندازه ی کافی از چند دهه خشونت در عذاب بوده و ما به صورت طبیعی، و شاید بتوان گفت به صورت افراطی، تشنه ی صلح، همزیستی، مدار با خود و دیگران هستیم".