نهادهای بزرگ اقتصادی در آستانه‌ی ورشکسته‌گی

سه هفته قبل تروریستان با حمله بر هوتل انترکانتینتال کابل بیشتر از بیست تن را کشته و شمار دیگری را زخمی کردند. بیشتر کشته و زخمی‌شده‌گان این رویداد کارمندان شرکت هوایی خصوصی کام ایر بودند. پس از این رویداد، شمار زیادی از کارمندان خارجی شرکت هوایی کام ‌ایر افغانستان را ترک کردند. افزون بر آن، شرکت اواکراینی که پنج هواپیمای اجاره‌ای را در اختیار کام ایر قرار داده بود، طیاره‌های شان را دوباره فراخواند.
مجموع این مسایل سبب شد تا در برنامه‌های پرواز شرکت هوایی کام‌ ایر اختلال جدی ایجاد شده و شمار پروازهای این شرکت از ۴۰ پرواز به ۱۰ پرواز در روز کاهش پیدا کند.
اختلال در پرواز‌های یگانه شرکت هوایی خصوصی کشور که بخش‌های مختلف افغانستان را به پایتخت و به یکدیگر وصل می‌کند، نشان داد که تروریستان از حمله بر هوتل انترکانتینتال افزون بر ایجاد ترس، رعب و وحشت در کابل، هدف دیگری را نیز دنبال می‌کردند و آن ایجاد اختلال در دسترسی و سفر مردم از یک نقطه به نقطه دیگر کشور بود.
سکتور هواپیمایی کشور از مدت زیادی به این سو به دلیل بی‌کفایتی و بی‌توجهی دولت با رکود مواجه است. ما در طول یک و نیم دهه‌ی گذشته حداقل سه شرکت خصوصی را از دست داده‌ایم. در کنار آن، شرکت هواپیمایی آریانا که یکی از نمادهای ملی افغانستان است با مشکلات جدی و اساسی مواجه شده و از فقدان مدیریت مفید و موثر رنج می‌برد. همین سبب شده است تا شماری از شرکت‌های خارجی، بخش‌عمده‌ی بازار انتقالات هوایی کشور به خارج از افغانستان را به خودشان اختصاص دهند.
شکی نیست که در کنار بی‌کفایتی و بی‌برنامه‌گی دولت برای بهبود سکتور هواپیمایی کشور، شرکت‌های خصوصی ما نیز قادر نشدند تا خدمات معیاری را به مشتریان خویش ارایه کنند. در پهلوی آن، ایمن نبودن هواپیماهای این شرکت‌ها عامل دیگر سقوط شان شد.
دولت افغانستان در طول هفده سال گذشته هیچ‌گاهی با یک برنامه‌ای موثر و روشن در صدد بهبود سکتور هواپیمایی کشور نبوده است. حتا مقام‌های ارشد دولتی، به شمول رییس جمهور، چون به ایمنی هواپیماهای داخلی اعتماد نداشته‌اند، بارها از هواپیماهای خارجی به منظور سفر به بیرون از کشور استفاده کرده‌اند.
با توجه به آن‌چه گفته شد به نظر می‌رسد که ما در آستانه‌ی سقوط آخرین شرکت هواپیمایی خصوصی کشور باشیم و این شرم بزرگی برای مردم و شکست بزرگی برای دولت افغانستان است. در شرایطی که رییس جمهور غنی پیوسته از کاهش وابسته‌گی ترانزیتی به پاکستان حرف زده و گسترش دهلیزهای هوایی را یکی از راه‌های رشد اقتصادی کشور می‌داند، بی‌توجهی حکومتش در فراهم‌آوری امنیت لازم برای کارمندان یگانه شرکت خصوصی هواپیمایی کشور، قابل نقد و نکوهش است. در کنار آن، بی‌توجهی رییس جمهور و حکومتش در فراهم‌آوری مدیریت سالم سکتور هواپیمایی کشور به خودی خود نشان می‌دهد که لاف و گزاف‌های آقای غنی در کاهش وابسته‌گی ما به مسیر‌های زمینی، جز توهم چیز دیگری نیست.
نهادهای اقتصادی افغانستان نیازمند توجه جدی اند. ورشکسته شدن شرکت هوایی صافی به دلیل مالیات گزاف و نبود میکانیزم‌های حمایتی کسی جز مردم افغانستان ضرر نکرد، زیرا شرکت صافی توانسته بود نرخ‌های مسافرت را در حد قابل رقابت پایین نگه دارد.
اگر حکومت افغانستان از یک سو به دلیل مالیات بلند و از سوی دیگر به سبب وضعیت بد امنیتی نتواند از نهادهای بزرگ اقتصادی حمایت کند، این مساله از یک سو به فرار سرمایه‌ها می‌انجامد و از طرف دیگر شعار اشتغال زایی حکومت را در حد شعار می‌گذارد.

اشتراک گذاري با دوستان :