کنفرانس وزیران دفاع و نگاه معطوف به جلو ناتو به افغانستان

- فریدون آژند

به نظر می‌رسد اجلاس وزیران دفاع ناتو که روزهای هشتم و نهم نوامبر در شهر بروکسل برگزار شد، نگاهی معطوف به جلو برای افغانستان داشته است. دبیر کل ناتو در چندین نشست خبری‌ای که در حاشیه‌ی این کنفرانس دو روزه برگزار می‌کرد، از دید مثبت اعضای ناتو برای آینده حضور این سازمان در افغانستان خبر می‌داد.
توقع می‌رفت که در این کنفرانس روی افزایش نیرو‌های ناتو تا سقف سه‌هزار نفر در افغانستان توافق صورت بگیرد، سهمیه‌بندی این افزایش هم طوری بود که پنجاه درصد سربازان اضافه‌شده از نیرو‌های امریکایی باشد و پنجاه درصد دیگر هم از اعضای غیر امریکایی ناتو. با این حال در آغاز روز دوم کنفرانس، ینس استولتنبرگ سرمنشی سازمان ناتو در یک کنفرانس خبری گفت که اعضای غیر امریکایی ناتو توانسته‌اند برای فرستادن یک هزار سرباز دیگر به توافق برسند. او هم‌چنان گفت که این توافق نهایی نیست و آنان هم‌چنان تلاش دارند تا آخر کنفرانس، توازن پنجاه-پنجاه حضور نیرو‌های ناتو در افغانستان را هم‌چنان نگه دارند.
هم‌چنان بحث استراتژی جدید دولت امریکا در قبال آسیای جنوبی نیز یکی از عمده‌ترین مسایل مطرح‌شده در کنفرانس ناتو بود. تقریباً یک اجماع کلی در رابطه به چهارچوب اجرایی استراتژی جدید امریکا در میان اعضای ناتو وجود دارد. سرمنشی ناتو تقریباً در همه‌ی نشست‌های خبری‌اش روی مسأله همکاری پاکستان در رابطه به مبارزه با تروریزم صحبت داشت. آقای استولتنبرگ با تأکید گفت که ناتو نمی‌تواند قبول کند که هیچ کشوری پایگاه امن برای طالبان باشد. او گفت که این موضوع را ناتو با فرماندهان پاکستانی، در میان گذاشته و از آنان خواسته است تا همکاری بیشتر در امر مبارزه با تروریزم داشته باشند. تأکید ناتو بیشتر بر این بود که پاکستان می‌تواند نقشی کلیدی‌ای با ندادن هیچ‌گونه پایگاه امن تروریستی به طالبان در مسأله مبارزه با تروریزم داشته باشد.
ناتو هم‌چنان به مسأله انتخابات نیز به عنوان یک بخش عمده‌ی حرکت به سمت ثبات در افغانستان نگاه می‌کند. نگاه اعضای ناتو به انتخابات افغانستان با نگرانی و تردید در مورد برگزاری شفاف و عادلانه انتخابات همراه است. سرمنشی ناتو در همه‌ِی نشست‌های خبری‌اش به طور حتمی بحث انتخابات را هم بلند کرد. او گفت برای ناتو انتخابات در افغانستان بسیار مهم است که به شکل شفاف، منصفانه و عادلانه برگزار شود و حکومتی با پایه‌های وسیع مردم در افغانستان ایجاد شود: «به همین خاطر ما نیرو‌های ناتو در افغانستان را افزایش می‌دهیم تا به نیرو‌های افغان در امر برگزاری انتخابات همکاری و کمک همه‌جانبه کنند.»
از سوی دیگر بحث اصلاحات در دولت افغانستان نیز برای ناتو جز اصل‌های مهم به حساب می‌رود. سرمنشی ناتو گفت که آنان نسبت به عمل‌کرد و فعالیت دولت افغانستان در قبال مبارزه با فساد راضی هستند و توقع دارند که این روند هم‌چنان ادامه یابد. بحث حکومت‌داری خوب، مبارزه با فساد و اصلاحات ساختاری در داخل حکومت از بحث‌های حاشیه‌ای بود که در مباحث مربوط به افغانستان مطرح شده بود.
هم‌چنان در ملاقاتی که با تعدادی از دیپلومات‌های کشور‌های عضو ناتو در حاشیه نشست دو روزه داشتیم، اکثریت آنان نیز بر حکومت‌داری خوب به عنوان یک اصل ثبات‌ساز در افغانستان تأکید داشتند. یکی از دیپلومات‌های آلمانی در این نشست به هیأت رسانه‌ای افغانستان گفت که در شمال کشور آنان بیشتر از حمایت‌های نظامی، بر ملکی‌سازی و تقویت حکومت‌داری خوب تمرکز دارند و تلاش می‌کنند تا حمایت‌های گسترده را برای کمک به غیر نظامیان ایجاد کنند. آن‌چه که در کنفرانس دو روزه‌ی وزیران دفاع ناتو گذشت، هر چند مبحث‌های عمده‌ای دیگر نظیر نگرانی از فعالیت هسته‌ای و گسترش آزمایش راکت‌های بالستیک کوریای شمالی و بررسی آینده‌ی فرماندهی ناتو را هم در بر می‌گرفت، اما در بحث افغانستان، نگاه معطوف به جلو ناتو امیدوارکننده بود. با این حال این نگاه معطوف به جلو، برآیند یک نگرانی عمده ناتو را نیز تشکیل می‌داد. افزایش حملات تروریستی در افغانستان و گسترش جغرافیای جنگ در این کشور، ناتو را نگران ساخته است که افغانستان بار دیگر کانون منازعات نیابتی کشور‌های همسایه شود. برای ناتو به خوبی هویدا است که طالبان حالا دیگر اعمال سیاست کشوری چون پاکستان نیستند. حالا اشراف و نفوذ کشور‌هایی چون روسیه، ایران و حتا چین بر طالبان، تا حد زیادی مشخص شده است و به نظر می‌رسد نگرانی از تقویت طالبان از سوی این کشور‌ها جغرافیای جنگ را گسترده‌تر از وضعیت فعلی کند. ناتو هرچند به شدت تأکید دارد که به وضعیت جنگی در افغانستان دوباره برنمی‌گردد. ولی قراین چنین نشان می‌دهد که ناتو ناگزیر شده است تا به صورت غیر مستقیم بار دیگر وارد جنگ افغانستان شود.

اشتراک گذاري با دوستان :