کودکان افغان مدافع حرم در سوریه

- فریدون آژند

جدیدترین گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر در مورد فرستادن افغان‌های مهاجر در ایران برای جنگیدن در سوریه حاکی از آن است که سن افغان‌هایی که در «لشکر فاطمیون» برای دفاع از رژیم بشار اسد از ایران فرستاده شده‌اند روز به روز کم شده می‌رود. بررسی‌های سازمان دیده‌بان حقوق بشر نشان می‌دهد که حتا کودکان ۱۴ ساله افغان نیز در جنگ سوریه فرستاده شده‌اند. با این‌که سازمان دیده‌بان حقوق بشر از ایران خواسته است تا فوراً جلو فرستادن کودکان افغان به جنگ سوریه را بگیرد، ولی مسلماً این خواست هرگز اجابت نخواهد شد.
این بار اول نیست که گزارش‌هایی از فرستادن افغان‌های مهاجر در ایران به جنگ سوریه به نشر می‌رسد. ایران حالا برخلاف گذشته حتا کتمان این مساله که افغان‌ها را برای جنگ و حمایت از رژیم بشار اسد به این کشور می‌فرستد در دستور کار ندارد. ایران فقط اعلام می‌کند که این نیروها به صورت داوطلب به سوریه فرستاده می‌شوند. افغان‌هایی که در حمایت از بشار اسد به سوریه برای جنگ اعزام می‌شوند در گروهی که به نام لشکر فاطمیون یاد می‌شود حضور دارند. ایرانی‌ها به آنان لقب مدافعین حرم را داده‌اند و می‌توان با جستجوی همین نام در گورستان‌های ایران قبرهای زیادی از افغان‌های کشته‌شده در سوریه را پیدا کرد. البته نباید از یاد برد که افغان‌ها تنها در سنگر حمایت از بشار اسد نمی‌جنگند. یک تعداد از افغان‌ها نیز در سنگر مقابل برای داعش و چند گروه دیگر وابسته به القاعده جنگ می‌کنند. برخلاف ادعای ایران مبنی بر حضور داوطلبان افغان‌ها در جنگ سوریه، واقعیت این است که مشوق‌ها و فشارهایی که ایران بر خانواده‌های افغان ساکن در ایران وارد می‌کند جوانان مهاجر افغان را مجبور می‌سازد تا در جبهات جنگ سوریه حضور پیدا کنند. این مشوق‌ها عبارت اند از دادن معاش زیاد به جنگجوی حاضر در سوریه، دادن خانه در ایران به خانواده جنگجوی اعزام‌شده، دادن وعده‌ی تحصیل در دانشگاه‌های ایران در صورت زنده‌برگشتن جوان افغان و همچنان دادن جواز اقامت به کسانی که هنوز در ایران به عنوان مهاجر غیر قانونی شناخته می‌شوند. این مشوق‌ها و تا حدی فشارها بر خانواده‌های افغان ساکن در ایران آنان را وادار به پذیرش رفتن به سوریه می‌کند. افغان‌های مهاجری که پس ۲۰۱۵ از ایران به کشورهای اروپایی رفته‌اند، روایت‌های زیادی در مورد مجبورساختن افغان‌ها برای حضور در جنگ سوریه بیرون داده‌اند. جلوگیری از سوءاستفاده ایران از مهاجران افغان برای فرستادن‌شان به سوریه، با استفاده از ابزار دیپلوماتیک و همچنان ترغیب نهادهای حقوق بشری بین‌المللی باید صورت بگیرد. ولی واقعیت این است که بخشی از افغان‌هایی که به سوریه رفته‌اند از داخل خاک افغانستان نیز جذب شده‌اند. نهادهای مذهبی زیادی در داخل افغانستان سعی در جذب سرباز برای رفتن به جنگ سوریه دارند. آنان با نشان‌دادن باغ‌های سبز و سرخ و با استفاده از احساسات مذهبی مردم، آنان را به جنگ سوریه می‌فرستند. در این‌جا نقش نهادهای استخباراتی و امنیتی کشور بیشتر متبارز می‌شود تا جلو فرستادن جوانان و کودکان افغان برای جنگ در سوریه را بگیرند. اکثراً جذب جوانان و کودکان برای رفتن به جنگ سوریه به صورت مخفی و دور از چشم دولت صورت می‌گیرد. بناً این وظیفه‌ی نهادهای مخفی استخباراتی است که با این پدیده مبارزه کنند. زیرا تبعات فرستادن جوانان افغان به صحنه‌های نبردها در سوریه بیشتر از کشته‌شدن تعدادی از آنان است. زیرا بلاخره روزی جنگ سوریه به پایان خواهد رسید و بار دیگر افغانستان شاهد حضور جنگجویانی خواهد بود که مملو از عقده‌های مذهبی به افغانستان باز می‌گردند. افغان‌ها سال‌های سال با مذاهب مختلف به صورت مسالمت‌آمیز در افغانستان زنده‌گی کرده‌اند. با این‌که داعش به شدت در پی افروختن آتش جنگ مذهبی در افغانستان است و به همین دلیل بیشتر اماکن مذهبی را در افغانستان هدف قرار می‌دهد، ولی تا هنوز هیچ‌گاهی تنش میان پیروان مذاهب مختلف در افغانستان به وجود نیامده است. با این حال نمی‌توان نگران این مسأله نبود که اگر روزی جنگجویان برگشته از سوریه به افغانستان برسند، تنش‌های مذهبی در افغانستان شدت نگیرد. زیرا بخش عمده‌ای از جنگ در سوریه صبغه‌ی مذهبی پیدا کرده است و حتا کسانی که در آتش جنگ سوریه دستی دارند تلاش می‌کنند تا صبغه مذهبی این جنگ را پررنگ‌تر بسازند.

اشتراک گذاري با دوستان :