سلامت انتخابات تضمین شود

- فریدون آژند

از همان سال ۱۳۸۳ و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شورای ملی، بوی نامطبوع تخلف و تقلب انتخاباتی فضای افغانستان را کاملاً در نوردید. تخلف‌ها و تقلب‌های انتخاباتی در حدی گسترده بود که می‌توانست روند انتخابات را با چالش روبه‌رو ساخته و مشروعیت کامیاب‌شده‌گان انتخابات را زیر سوال ببرد. با این‌که گزارش‌ها و شکایت‌های فراوانی به نهاد‌های عدلی و قضایی درباره‌ی تخلف‌ها و تقلب‌ها ارایه شد، ولی مجال کم‌تری برای پرداختن به این شکایت‌ها به وجود آمد و انتخابات افغانستان با همان روند شکسته و ریخته تا سال ۲۰۱۴ ادامه یافت.
حالا پس از گذشت ۱۶ سال و تجربه‌ی برگزاری چندین انتخابات و بدبختانه کسب تجربه‌ی بیشتر و قدرت‌مندتر در امر انجام تخلف و تقلب انتخاباتی، لوی‌سارنوالی کشور از بررسی موارد جرمی انتخاباتی و پی‌گیری جدی و دقیق این جرایم خبر می‌دهد. آقای فرید حمیدی لوی‌سارنوال کشور به تازه‌گی گفته است که سارنوال‌ها در حال آموزش هستند و ظرفیت در این رابطه بلند می‌رود و لوی‌سارنوالی بررسی‌های خود را مستقلانه، بی‌طرف و همه‌جانبه در این رابطه صورت خواهد داد.
در میان نگرانی‌های همیشه‌گی در مورد صورت‌گرفتن تخلفات و تقلب‌های انتخاباتی، این موضع‌گیری لوی‌سارنوالی می‌تواند نوید خوبی برای افکار عمومی باشد که در طول این سالیان، اعتماد خود را نسبت به اثرگذار‌بودن آرای‌شان از دست داده بودند.
واقعیت امر این است که افکار عمومی در طول سالیان گذشته کم کم نسبت به این مسأله که رأی آنان تعیین‌کننده است، بدگمان شده بود. از یک طرف تخلفات گسترده و علنی نامزدان انتخاباتی و از سوی دیگر جهت‌گیری مشخص و عینی کمیسیون‌های انتخاباتی در رابطه به انتخابات، اعتبار انتخابات را به شدت پایین آورده بود. چالش‌های انتخاباتی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۳ اوج این بی‌اعتباری بود. وضعیت پس از انتخابات ریاست جمهوری به نحوی دل‌سردی مردم را نسبت به حضور در پای صندوق‌های رأی بیشتر ساخت. وقتی با آن‌همه شواهد و نشانه‌های تخلف و تقلب، هیچ تغییری در نتایج انتخابات به وجود نیامد، چگونه می‌توان امیدوار بود و حضور گسترده و آگاهانه‌ی مردم در صف‌های انتخابات را انتظار داشت؟ از سوی دیگر پایین‌آمدن گراف حضور مردم در انتخابات به خودی خود می‌تواند بزرگ‌ترین چالش برای کشور و دموکراسی منبعث از اراده مردم باشد. به همین دلیل هم دولت و هم جامعه‌ی جهانی ناگزیر از تشویق و ترغیب مردم برای حضور در انتخابات آینده است. پس برای این که حضور مردم را در انتخابات به طور گسترده شاهد باشیم باید پیش‌درآمدهایی را روی دست بگیریم.
در قدم نخست باید به مردم این مسأله کاملاً تلقین شود که تخلف و تقلب نمی‌تواند بر نتایج انتخابات اثر بگذارد و نهاد‌های مرتبط به این مسایل چون لوی‌سارنوالی به طور بی‌طرفانه و مستقل، تمامی دوسیه‌های جرمی شکل‌گرفته در انتخابات را به سرانجام جرمی آن می‌رسانند. مسلماً وقتی مردم به این اعتقاد برسند که جلو تخلف‌ها گرفته خواهد شد و متخلفان نیز به مراجع عدلی سپرده می‌شوند، خود به خود اعتماد به انتخابات بالا می‌رود و حضور مردم نیز گسترده‌تر می‌شود.
در قدم بعدی، باید جلو چنددسته‌گی‌هایی که در نهاد‌های انتخاباتی شکل می‌گیرد نیز گرفته شود. به تازه‌گی گزارش‌هایی درباره‌ی دودسته‌گی کمیشنران کمیسیون انتخابات در مورد تصامیم لازم درباره‌ی انتخابات به نشر رسیده است. گویا گروهی از کمیشنران بدون آن‌که مسایل را به طور مشترک به سرانجام برسانند، تعدادی را از گردونه تصمیم‌گیری‌ها دور ساخته‌اند. این مسأله بدترین ضربه را به روند انتخابات خواهد زد و بار دیگر مردم نسبت به برگزاری سالم انتخابات بدبین خواهند شد. دولت باید به هر شکل ممکن این مشکل را حل کند و حتا اگر احساس می‌شود که تعدادی در داخل کمیسیون انتخابات به شکل مافیایی کار می‌کنند، باید آنان را خلع صلاحیت کند.
سال آینده انتخابات مجلس نماینده‌گان را در پیش داریم، با این‌که هنوز حتا تقویم انتخابات نیز تهیه نشده، ولی رییس‌جمهور تأکید کرده که انتخابات پارلمانی در موعد تعیین‌شده (سرطان سال آینده) برگزار خواهد شد. پس از آن در سال ۱۳۹۸ انتخابات ریاست‌جمهوری برگزاری می‌شود. بناً از همین حالا باید دولت آستین بر بزند و مردم را که با تمام مشکلات گذشته باز هم به رأی‌دهی ترغیب کند تا حضور گسترده در انتخابات داشته و دموکراسی را در کشور نهادینه بسازند.

اشتراک گذاري با دوستان :