شکست ایتلاف انقره

- منوچهر

چنین می ‏نماید که ایتلاف نجات از هم پاشیده است. داکتر عبدالله توانست با صلاح‌الدین ربانی و حاجی محمد محقق به تفاهم برسد. تفاهم عبدالله با صلاح‌الدین ربانی و محمد محقق، خلای بزرگی در ایتلاف انقره به وجود آورد. این روزها رییس اجرایی با رییس‌جمهور در تفاهم کامل به‌سر می‌برد. هر دو رهبر در مورد مسایل خرد و بزرگ، باهم توافق نظر دارند و اگر توافق هم نداشته باشند، به بسیار آسانی می‌‏توانند به توافق برسند. این وضعیت تا حدودی معلول میانجی‌گری‌های دیپلومات‌های کشورهای غربی است.
دیپلومات‌های غربی از «شکننده‌گی کابل» سخت نگران‌ اند. آنان پیوسته تلاش می‌کنند تا جناح‌های تشکیل‌دهنده‏ی حکومت وحدت ملی در تفاهم باشند. آنان از افزایش فاصله میان جناح‌ها و چهره‌های تشکیل‌دهنده‏ی حکومت وحدت ملی، نگران می‌شوند. برای دیپلومات‌های غربی بقای حکومت وحدت ملی تا انتخابات سال ۲۰۱۹ یک دست‌آورد کلان است. به نظر می‌رسد که داکتر عبدالله هم باید این دیدگاه موافق است. داکتر عبدالله از همان آغاز به این نتیجه رسیده بود که پافشاری زیاد بر خواست‌های سیاسی‏اش جایگاه بین‌المللی او را صدمه می‌زند و باعث نارضایتی جامعه جهانی می‌گردد. او از همان روزهای بحران انتخابات سال ۱۳۹۳ به این نتیجه رسیده بود که اعلام حکومت موازی یا تلاش برای به دست آوردن کل قدرت، سبب نارضایتی جامعه جهانی و قطع کمک‌های بین‌المللی به کابل می‌شود.
به نظرمی‌رسد که باور داکتر عبدالله به لزوم بقای حکومت هر روز بیشتر می‌شود. به همین دلیل است که تفاهم او با رییس‌جمهور افزایش می‌یابد و فاصله‏ی او با هم‌تیمی‌هایش بیشتر می‌شود. به نظر می‌رسد که داکترعبدالله دیدگاه‌های جهانی را به آقایان صلاح‌الدین ربانی و محمد محقق نیز تشریح کرده است و آنان را قانع ساخته تا همسویی بیشتر در درون دولت بیشتر به سود جناح آنان است تا اختلاف و پراکنده‌گی.
تنها چهره‏ای که هنوز هم ساز مخالف می‌نوازد والی بلخ است. والی بلخ فکر می‌کند که اختلاف بیشتر با رییس‌جمهور و هم‌سویی با مخالفان ارگ، منافع او را تامین می‌کند. به نظر می‌رسد که عبدالله عبدالله تلاش می‌کند تا میان والی بلخ و رییس‌جمهور هم تفاهم حاصل شود. این تلاش‌ها تاهنوز نتیجه نداده اما داکتر عبدالله به شدت تلاش می‌کند تا رییس‌جمهور و والی بلخ را به تفاهم برساند.
از اثر میانجی‌گری‌های عبدالله عبدالله، مخالفت صلاح‌الدین ربانی و محمد محقق با رییس‌جمهور غنی کاهش یافته است. حضور صلاح‌الدین ربانی در نشست‌های ارگ بیشتر شده است. هم‌چنان صلاح‌الدین ربانی و محمد محقق در مراسم اعطای رتبه به سرپرست وزارت دفاع نیز شرکت کردند. این دو، قبلاً با لحن تند خواستار برکناری تمامی ‌مسوولان نهاد‌های امنیتی شده بودند. صلاح‌الدین ربانی در جلسات اخیر شورای امنیت نیز شرکت کرده است. او که قبلاً با آقای اتمر مشکل داشت و اعتماد خود را بر مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور از دست داده بود، حالا کنار او می‌نشیند.
به نظر می‌رسد که عبدالله عبدالله، می‌خواهد والی بلخ را هم مثل وزیر خارجه و معاون دوم ریاست اجرایی به رییس‌جمهور غنی نزدیک کند. چنین می‌نماید که عبدالله عبدالله بر بقایش مطمین‌تر شده است و فکر می‌کند که در آینده در پست ریاست اجرایی به عنوان رییس اجرایی یا صدراعظم اجرایی، ابقا خواهد شد. به نظر می‌رسد آقای عبدالله اطمینان کامل دارد که در آینده به عنوان صدراعظم اجرایی در دولت افغانستان وظیفه اجرا خواهد کرد. در سطح بین‌المللی هم از او به عنوان نخست وزیر بالقوه افغانستان استقبال می‌شود. تیم رییس‌جمهور غنی هم با ایجاد یک سمت نخست‌وزیری مشکلی ندارد. آقای دانش معاون دوم ریاست‌جمهوری چندی پیش گفت که مخالف نظام‌های پارلمانی و فدرلی است، اما با حضور یک صدر اعظم اجرایی در حکومت که زیردست رییس‌جمهور کار کند و به او گزارش بدهد و نزد پارلمان مسوول باشد، مشکلی ندارد. به نظر می‌رسد که کشورهای کمک‌کننده به افغانستان هم خواستار حضور یک صدراعظم اجرایی در نظام هستند.
اما داکتر عبدالله نمی‌تواند برای ایجاد همسویی میان جنرال دوستم و رییس‌جمهور غنی کاری بکند. جنرال دوستم پرونده‏ی حقوقی دارد و جامعه ‏ی جهانی خواستار بررسی قضایی این پرونده است. اگر رییس‌جمهور غنی این خواست جامعه‏ی جهانی را نادیده بگیرد، مشکل کلان در روابط کابل و جامعه‏ی جهانی ایجاد می‌شود. برای جامعه‏ی جهانی حل‌وفصل پرونده‏ی حقوقی جنرال دوستم، مساله‏ی اصلی است و به همین دلیل، امکان همسویی میان رییس‌جمهور غنی و جنرال دوستم وجود ندارد. جنرال دوستم نمی‌خواهد که در دادگاه‌های افغانستان حاضر شود و حکم این دادگاه‌ها را در مورد پرونده‏ی حقوقی‌اش بپذیرد.

اشتراک گذاري با دوستان :