میانجی‌گری ترکیه

رییس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان در دیدار با رییس جمهور غنی، از استراتژی جدید ایالات متحده در افغانستان حمایت کرد و گفت که انقره تلاش می‌کند که میان افغانستان و پاکستان میانجی‌گری کند تا این دو کشور به صلح برسند. ترکیه قبلاً هم میان افغانستان و پاکستان میانجی کرده بود. در زمان حکومت حامد کرزی که آن زمان در پاکستان جنرال مشرف حاکم بود، مقام‌های ترکیه تلاش کردند تا میان افغانستان و پاکستان میانجی‌گری کنند. آن میانجی‌گری‌ها توانست که اندکی از میزان تنش میان افغانستان و پاکستان بکاهد، اما مشکل اساسی را حل نکرد.
مشکل اساسی و اصلی میان افغانستان و پاکستان، حمایت استراتژیک پاکستان از طالبان و دیگر گروه‌های مسلح افراط‌گرای ضد افغانستان است. پاکستان طالبان را متحد طبیعی و ایدیولوژیک خودش در افغانستان می‌داند و با آنان مثل یک دولت در حال تبعید برخورد می‌کند. ارتش پاکستان، شهرها و مجموع قلمرو پاکستان را در اختیار آنان گذاشته است. پاکستان فکر می‌کند که صرف به وسیله‏ی این گروه می‌تواند منافع امنیتی و استراتژیکش را در افغانستان تأمین کند. حمایت استراتژیک از طالبان نشان می‌دهد که پاکستان یک دولت مدرن را در قلمرو افغانستان نمی‌خواهد. حمایت از طالبان صرف یک واکنش نیست. پاکستان می‌خواهد به واسطه‏ی آنان برای خودش عمق استراتژیک سیاسی و ایدیولوژیک در افغانستان ایجاد کند.
تا زمانی که به این مشکل به صورت جدی رسیده‌گی نشود، روابط افغانستان و پاکستان نورمال نمی‌شود. حمایت استراتژیک پاکستان از طالبان و گروه‌های مرتبط به آنان، معنای دیگری غیر از راه‌اندازی یک جنگ اعلام ناشده، علیه افغانستان ندارد. فعلاً افغانستان و پاکستان در یک جنگ اعلام ناشده به سر می‌برند. جنگی که پاکستان آن را به افغانستان تحمیل کرده است. ترکیه و هر کشور دیگری که میان افغانستان و پاکستان میانجی‌گری می‌کند، باید به این مشکل رسیده‌گی کند.
ترکیه و هر کشوری دیگری که در امنیت افغانستان و بهبود روابط کابل و اسلام‌آباد منافع دارد، باید با جنرال‌های راولپندی بسیار صریح گپ بزند. ترکیه باید جنرال‌های پاکستانی را قناعت دهد که دیگر دنبال عمق استراتژیک، زون امنیتی و جنگ نیابتی در افغانستان نباشند و یک افغانستان دارای دولت نیرومند و مدرن را در کنار خود بپذیرند. افغانستان مدرن و دموکراتیک، هیچ زیانی به پاکستان وارد نمی‌کند. تردیدی نیست که افغانستان دموکراتیک و مدرن، روابط گسترده‏ی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی با هند خواهد داشت. هند بزرگ‌ترین دموکراسی دنیا و دارای اقتصاد نیرومند است و هیچ کشوری نمی‌تواند این کشور را نادیده بگیرد. هند، الگوی دموکراسی در فرهنگ شرقی و اقتصاد موفق است. محدودسازی روابط کابل و دهلی نو، نه منطقی است و نه مطلوب. مردم افغانستان چنین چیزی را قبول نمی‌کنند.
اما یک افغانستان مدرن و دموکراتیک، آماده‏‏ی پاسخ‌گویی به نگرانی‌های مشروع پاکستان است. در صورتی که جنرال‌های پاکستانی از خشونت دست بردارند و حمایت استراتژیک از طالبان و گروه‌های مرتبط با آنان را کنار بگذارند، کابل به هر نوع نگرانی مشروع اسلام‌آباد ترتیب اثر خواهد داد. ترکیه باید پاکستان را قانع سازد که دست از سیاستِ حمایت از طالبان بردارد و نگرانی‌های خود را مستقیماً با دولت مشروع و مدرن افغانستان، در میان بگذارد. برخی از جنرال‌های سلطه‌طلب و متکبّر پاکستانی مذاکره جدی با افغانستان را کسر شأن می‌دانند و به همین دلیل به حمایت از طالبان حتا به قیمت بی‌ثباتی داخلی ادامه می‌دهند. اگر ترکیه می‌خواهد که به صورت جدی میانجی‌گری کند، باید این مسایل را با جنرال‌های پاکستانی در میان بگذارد.

اشتراک گذاري با دوستان :