سگرت استقبال از مرگ

- عاطفه طیب، متخصص صحت عامه

زنده‌گی در عصر حاضر در محیطی مملو از تغییر و تحولات بـارز و بی‌نظیر بـه وقـوع مـی‌پیونـدد. تعامـل ویژه‌گی‌های فردی از کودکی تا سالمندی (به ویژه دوره نوجوانی و جوانی) با محیطی پیچیـده و متغیر تعیین‌کننده نحوه سازگاری و رفتارهای مرتبط با سلامت افراد می‌باشد. وقـوع چنین تغییرات گسترده‌ای، علی‌رغم تمام مزیت‌ها، عامل خطر نیز محسوب می‌شود و احتمال بـروز رفتارهای نـاایمن و پرخطر را افـزایش می‌دهد.
با درک حقایق مذکور، لزوم پرداختن به رفتارهای تهدیدکننده سلامتی در جوامع پیچیده و در حال تحول اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. استفاده از سگرت به عنوان رفتار نادرست صحی، نه فقط سلامت فرد و جامعه را به خطر می‌اندازد، بلکه مهم‌ترین علت مرگ و میر است. سگرت در نگاه اول بسیار ساده به نظر می‌رسد؛ یک لوله کاغذی که حاوی قطعات خردشده برگ تنباکو است و فیلتری که در دهان جای می‌گیرد ، ولی در حقیقت سگرت طراحی پیچیده‌ای دارد. طراحی‌ای که امکان می‌دهد مقدار ثابت نیکوتین به طور مداوم به بدن فرد وارد شود. بنا به گزارش سازمان جهانی صحت، مصرف دخانیات (محصولات تنباکو) سالانه، به طور متوسط منجر به مرگ ۵/۴ میلیون انسان در جهان می‌شود. هر ۷ ثانیه یک مورد مرگ و میر ناشی از استعمال دخانیات در جهان اتفاق می‌افتد که این آمار در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۱۰ میلیون نفر خواهد رسید. با توجه به روند مصرف دخانیات به نظر می‌رسد در آینده میزان مرگ و میر درکشورهای در حال پیش‌رفت چند برابر بیشتر گردد، طوری که اکنون ۲/۵ میلیارد نفر در جهان، و به طور کلی ۴۷ درصد مردان و ۱۲ درصد زنان جهان، از سگرت استفاده می‌کنند.
شواهد علمی دیگری نیز نشان می‌دهد که سگرت نه فقط فرد سگرتی را بیمار می‌سازد، بلکه افرادی که در اطراف وی زنده‌گی می‌کنند نــیز در معرض خطر هستند، طوری که تخمین زده می‌شود ایـن افـراد ۳۰ در صد بیشتر از سایر افراد مبتلا به سرطان ریه می‌شوند. مصرف سگرت یک عـلت مهم مرگ زودرس است. بنا به نتایج پژوهش‌ها، هر نخ سگرت حدود ۵/۵ دقیقه از عمر انسان را می‌کاهد و افراد سگرتی حدود ۱۳-۱۴ سال زودتر از افراد غیر سگرتی فوت می‌کنند.
دود تنباکو و سگرت حاوی بیش از ۴۰۰۰ ماده شیمیایی است که بیش از ۴۰ نوع از آن‌ها مواد محرک یا سمی و سرطان‌زا هستند.
در بین این مواد شیمیایی، گازها و بخارهای متنوعی وجود دارد که از نظر غلظت، حامل مواد خاصی هستند که آلاینده‌گی آن‌ها ۵۰ هزار برابر بیشتر از آلوده‌ترین شهرهای جهان است.
سگرت‌کشـیدن منجر به مشکلات قلبی، سکته، آب مروارید، امراض مزمن ریوی، آمفیزم و سرطان‌های ریه، خون دهان، گلو، معده، گردن، کلیه، مثانه، تنفس بد، تغییر رنگ دندان‌ها، بوی بد دهان، کاهش ویتامین ث، کاهش توانایی در حرکات ورزشی، آسم و سرفه می‌شود. سرطان ریه بیشترین ارتباط را با کشیدن سیگار دارد به طور متوسط ۹۰ در صد سرطان‌های ریه به دلیل مصرف سگرت است. گفته می‌شود در حال حاضر مرگ ۸۷ در صد مـوارد سرطان ریه و ۸۲ در صد موارد مرگ به علت امراض انسدادی ریه‌ها، ناشی از مصرف سگرت می‌باشـد. علاوه بر ریه، سگرت روی سیستم قلبی عروقی نــیز تاثیرگذاشته و۲۱ در صد موارد مرگ به دنبال امراض عروق کرونری و ۱۸ درصد موارد مرگ به دنبال سکته قلبی نیز ناشی از سگرت می‌باشد. دلایل متعددی وجـود دارد که نشان می‌دهد سگرت‌کشیدن فرد را مستعد توبرکلوز نیز می‌سازد.
برعلاوه، سگرت نقش اقتصادی مهمی در جوامع ایفا می‌کند و تاثیرات منفی مالی آن را نمی‌توان به طور کلی در این نوشته بازگو کرد. با وجودی که مالیات سیگار منبع مهمی از درآمدهای دولت است. هزینه‌های سیگار در جامعه نه تنها فقط از نظر قیمت آن بلکه شامل تداوی امراضی که در اثر استعمال به وجود می‌آیند و نیز عدم توانایی انجام کارهای روزانه نیز می‌شود.
سن، جنس، سطح تحصیلات، اختلالات روحی و روانی، تقلید، کنجکاوی، ندامت‌های شدید، ناکامی‌ها، استقلال‌طلبی، ویژه‌گی‌‌های شخصیتی، داشتن والدین سگرتی، پاشیده‌گی نظام خانواده‌گی و… از عوامل مهم گرایش فرد به استعمال سگرت است.
از آن جایی که رفتارهای صحی اکتسابی هستند، لذا با بالابردن آگاهی و نگرش افراد در مورد مضرات، ارتقاء دانش و اطلاعات، تغییر نگرش، تصحیح باورهای غلط و آموزش مهارت‌های خاص، جوامع می‌توانند نقش مهمی برای وقایه از استعمال سگرت ایفا نمایند. برعلاوه، خانواده هسته اولیه تشکیل جوامع انسانی است و خانواده سالم، بنیان‌گذار یک جامعه سالم به شمار می‌رود. خانواده، مهم‌ترین و اصلی‌ترین نهاد در ساخت بنیان‌های شخصیتی کودک و مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین عامل در پی‌ریزی رشد شخصیتی اوست. آثار چشم‌گیر و نفوذ والدین بر تار و پود وجود فرد، تنها محدود به دوران کودکی و نوجوانی نمی‌شود، بلکه سرتاسر زنده‌گی بزرگ‌سالی او را نیز فرا می‌گیرد.
به همین دلیل، می‌توان منشا و سرچشمه بسیاری از ناهنجاری‌ها و انحرافات را در یک محیط و جو ناسالم خانواده‌گی و ارتباطات مخرب و پرتنش اعضای خانواده که همه‌گی ناشی از فقدان یک نظام صحیح و معنادار تربیتی بر مبنای پایه‌های استوار اخلاقی، معنوی و مذهبی است جست و جو کرد و در نتیجه، والدین در مقابله با مصرف سگرت، توسط نوجوانان و جوانان مهم‌ترین نقش را به عهده دارند.

اشتراک گذاري با دوستان :