آیا بریتانیای کبیر به بریتانیای صغیر مبدل می‎شود؟

- اخشيد جاويد

یک سال از همه‌‌پرسی پر تنش بریتانیا جهت خروج از اتحادیه اروپا، که اکثراً از آن به عنوان برگزیت می‌شود، می‌گذرد. فرایند خروج بر اساس ماده ۵۰ پیمان لیسبون رسماً آغاز شده است و مذاکرات و مباحثات پیرامون چگونه‌گی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و عواقب آن جریان دارد. اما چرا این‌قدر سردرگمی و آشفته‌گی سیاسی و اقتصادی این پروسه را احتوا کرده است؟
پرمحتواترین پاسخ این است که جداشدن بریتانیا از یک ازدواج چهل و چهار ساله، امری است بسیار پیچیده. اما نکته‌‌ی بسیار تلخ‌تر این است که رأی‌دهنده‌گان در مورد واقعیت این همه‌پرسی عمداً در تاریکی نگهداشته شدند. چنان‌که اکثریت سیاست‌مداران انگلستان که خود نیز از پس‌لرزه‌های برگزیت غافل بودند با قول و قرارهای دروغین، مردم را فریب دادند.
با آن‌هم برگزیت به سرعت به سمت تحقق در حرکت است:
پویایی رشد اقتصادی انگلستان بیش از هر چیز، مدیون بخش خدمات است که محرک اصلی اقتصاد این کشور محسوب می‌گردد. لندن یکی از مراکز مهم تجارت بین‌المللی و «دستوردهنده» اقتصاد جهانی به شمار می‌رود.
این‌که لندن تاج و تخت قدرت خویش را پس از برگزیت حفظ خواهد کرد موضوعی است که در چند ماه اخیر در ذهن مردم انگلستان خطور کرده و هربار با شایعه‌‌ای جدید بر این مسأله دامن زده می‌شود.
صاحب نظران معتقد اند که برگزیت آینده‌ی اقتصادی نامعلوم و پیچده‌ی به بار خواهد آورد و بنابراین تعدادی از شرکت‌ها و بانک‌های بزرگ جهانی اعلام کرده‌اند که بعد از برگزیت به فکر تغییر مکان دفترهایشان به دیگر مراکز تجارتی اروپا مانند دوبلین، فرانکفورت، زوریخ، لوگزامبورگ و پاریس هستند. این تغییر مکان، به آن‌ها اجازه‌ی تجارت آزادانه در سراسر اروپا را خواهد داد.
یکی از شهرهای نام‌برده که ممکن است بیشترین منفعت را از برگزیت ببرد پاریس، رقیب تاریخی لندن است. اخیراً فرانسه تلاش دارد تا با بنیان‌نهادن یک دادگاه بین‌المللی، مکاتب بین‌المللی و بازنگری قوانین کار و مالیات، پاریس را جذاب‌تر بسازد.
ماه گذشته بانک انگلستان پیش‌بینی افزایش عاید سرانه داخلی را برای ام‌سال و سال دیگر کم‌تر در نظر گرفت. اتاق‌های تجارت بریتانیا اخیراً اعلام کرده‌اند که کاهش رشد اقتصادی، افزایش تورم پولی، افزایش قرض، عدم حضور تجار بریتانیایی در بازارهای بین‌المللی و کاهش ارزش پول ملی بریتانیا (پوند)، مهم‌ترین آثار اقتصادی خروج از اتحادیه اروپا به شمار می‌روند.
این منجلاب تاریک اقتصادی هنگامی رخ می‌دهد که ریاضت اقتصادی مدتی است که مهمان ناخوانده و دوست‌نداشتنی مردم انگلستان شده است و بحران اقتصادی دهه اخیر تأثیرات‌ قابل توجهی بر زنده‌گی مردم گذاشته است.
مخالفان ادامه عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا، به خصوص سال‌مندان انگلیس، با وجود تمام این ابهامات هم‌چنان خروج انگلستان را حمایت می‌کنند و مطمین‌اند که این تصمیم درست بوده و بهایی است که ارزش پرداختن را دارد. آنان باور دارند که برگزیت فرصتی را فراهم می‌کند تا بریتانیا از چنگ مقررات دست و پاگیر که به باور حاکم منجر به آلمانیزه‌کردن اتحادیه اروپا شده است فرار و روابط اقتصادی مفیدی را با کشورهای غیر عضو اتحادیه اروپا برقرار کند.
در جمع‌‌بندی کلی می‌توان گفت علایمی وجود دارد که از تأثیرات مخرب برگزیت بر حوزه‌های اصلی اقتصاد انگلستان حکایت می‌‌کنند. طبعاً ارزیابی دقیق‌تر وضعیت اقصادی بریتانیا بعد از خروج از اتحادیه اروپا امکان‌پذیر خواهد بود. اما هیچ شکی نیست که مهارت حکومت بریتانیا در مذاکرات با اتحادیه اروپا، دقت در مدیریت روند برگزیت و میزان انعطاف‌پذیری طرفین کلید کاهش آشفته‌گی و تلاطم‌های سیاسی و ‌اقتصادی خواهد بود.
لازم به تذکر است که ضمن لغو صدها قرارداد و توافق‌نامه؛ موضوعات اصلی این مذاکرات که امکان دارد تا پنج سال به درازا بکشد؛ عبارت‌اند از:
• مراوده و اقامت ۳ میلیون شهروند اروپایی در بریتانیا و ۱٫۲ میلیون شهروند بریتانیا در اتحادیه اروپا؛
• مسایل سیاسی و اجتماعی مانند هم‌کاری در زمینه روابط خارجی، مبارزه علیه تروریزم به شمول تشریک اطلاعات، مسایل تجارتی و اقتصادی؛
• تسویه حساب تعهدات مالی بریتانیا در قبال اتحادیه اروپا که تقریباً ۱۰۰ میلیارد یورو برآورد شده است.
همه‌پرسی تنش‌زای سال گذشته، بلاتکلیفی و دودسته‌گی عمیق بین مردم انگلستان ایجاد کرده است. از سوی دیگر، به اساس نظریات کارشناسان، ملی‌گرایان در اسکاتلند و ایرلند شمالی از این فرصت استفاده خواهند کرد تا کمپاین جدایی از انگلستان را پیش ببرند. بنا بر این می‌توان تصور کرد که نهایتاً خطر تجزیه تدریجی بریتانیا وجود دارد. اما این هم انکار ناپذیر است که برگزیت ثبات و توسعه اروپا و هم‌گرایی میان کشورهای این اتحادیه را نیز متزلزل خواهد کرد.
برگزیت قماری بود که هیچ مشکلی را حل نکرد و برعکس تیشه به ریشه بریتانیایی زد که روزگاری یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های جهان بود و تصور می‌کرد که می‌تواند تا حدی دوران اقتدار و نفوذ‌ از دست‌رفته خود را احیا کند.

اشتراک گذاري با دوستان :