ارزش کار رسانه‌ای را به گند نکشید

- فریدون آژند

ویدیو کلیپ ورود غیر قانونی یک خبرنگار همراه با شماری از سربازان پولیس به رستورانت تاج بیگم، اوج وقاحت کسانی است که خود را در زیر نقاب کار رسانه‌ای و خبرنگاری جا زده‌اند. اصول کار رسانه‌ای حکم می‌کند که هیچ گاهی بدون اجازه و رضایت هیچ کس نمی‌توان در مورد وی نوشت، یا از وی ویدیویی به نشر رساند و یا حتا تصویری اتفاقی از وی یا ملکیت وی نیز به نشر سپرد. اکثراً شاید همه شاهد باشند که رسانه‌ها گاهی در تصویر خبری‌ای، نوشته‌ای یا اعلانی یا نشر نمبر پلیت موتری آن را مخدوش می‌کنند. این مسأله به دلیل‌هایی صورت می‌پذیرد: یکی این که به نحوی جلو تبلیغ برای آن عنوان گرفته شود و دوم این که حریم خصوصی کسی نقض نگردد. ولی خبرنگار تلویزیون ولسی جرگه خلاف تمام اصول بنیادی ژورنالیزم و خلاف اخلاق خبرنگاری به زور وارد یک محوطه از نگاه حقوقی ملکیت فردی وارد شده و با وقاحت تمام مشغول فلم‌برداری می‌شود. بدتر از همه که برای ورود خود به ملکیت فردی کسی، از نیروی قهریه استفاده می‌کند. برای من عجیب است که پولیس بر اساس کدام اصل و دستور رسمی وارد رستورانت تاج‌بیگم شده است. در ویدیوکلیپ دیده می‌شود که فرمانده این گروه پولیس به لیلا حیدری مسوول رستورانت تاج‌بیگم می‌گوید:‌ «ما با هم هم‌آهنگ کردیم.» ما یعنی کی؟ آیا یک خبرنگار این صلاحیت را دارد که پولیس را وادار کند با وی به ملکیت فردی کسی هجوم ببرند؟ طبق قانون مدنی و حقوقی، هیچ نیرویی بدون مجوز سارنوالی و بدون حضور هیأت تعیین شده از سوی سارنوالی، پولیس و محکمه حق ورود به ملکیت فردی کسی را ندارد، مگر این که نگرانی از حوادث خاص مثل رویدادهای تروریستی در میان باشد که مسلماً خبرنگار تلویزیون ولسی جرگه به دنبال کدام تروریست نبوده است. از سوی دیگر این گونه وارد شدن‌های غیر قانونی می‌تواند بزرگ‌ترین ضربه را به حیثیت افراد و شهروندان بزند. در همین ویدیوکلیپ نشر شده چهره تعدادی از جوانان دیده می‌شود که در حال نوشیدن چای یا هم کشیدن قلیان‌اند. احتمال زیاد وجود دارد که در بین این جوانان کسانی باشند که بدون اجازه خانواده به رستورانت آمده باشند یا هم دوست ندارند کسی از قلیان‌کشیدن یا سگرت‌زدن آنان خبر شود. این کلیپ تصویری می‌تواند بزرگ‌ترین ضربه را به حیثیت این افراد وارد کند. یا اگر در همین رستورانت دختری حضور می‌داشت که پنهان از چشم دیگران به رستورانت آمده بود، همین کلیپ می‌توانست حتا باعث مرگ وی نیز شود. پس مسلماً خبرنگار تلویزیون ولسی جرگه نه تنها یک عمل خلاف اصول خبرنگاری کرده، که یک عمل جرمی را نیز مرتکب شده است و باید مورد پی‌گیری عدلی قرار بگیرد.
از سوی دیگر وزارت داخله نیز باید سریعاً نسبت به افراد پولیسی که با این خبرنگار وارد رستورانت تاج‌بیگم شده‌اند، اقدام کند. زیرا این عمل مصداق خودسری نیروی امنیتی و عمل‌کرد غیر قانونی آنان است. مشخص نیست که آیا خبرنگار ولسی جرگه از کدام نهاد امنیتی دستوری برای همراهی پولیس با او، به حوزه‌ی امنیتی برده است یا کدام وکیل دستور همراهی با وی را داده است. به هر صورتی که باشد، وزارت داخله وظیفه دارد تا زوایای پنهان این هجوم غیر قانونی به یک رستورانت توسط پولیس را بررسی کند.
از سوی دیگر این عمل‌کرد غیر قانونی خبرنگار ولسی جرگه به حیثیت رستورانت تاج بیگم و خانم لیلا حیدری نیز صدمه وارد کرده است. خبرنگار گویا چنین وانمود می‌کند که در این رستورانت اعمال غیرقانونی یا خلاف اخلاق اجتماعی رخ می‌دهد. برخورد خبرنگار نیز با خانم لیلا حیدری بسیار دور از نزاکت و عفت عمومی است. خبرنگار گویا خود را در مقام یک مستنطق قرار داده تا از خانم لیلا حیدری تحقیق کند. حمله بر لیلا حیدری و رستورانتش در حالی صورت می‌گیرد که لیلا حیدری بار سنگین بازپروری شماری از معتادان را بر شانه‌هایش می‌کشد، چیزی که حتا دولت نیز از بردن آن ناتوان است.
در سوی دیگر نهاد‌های حامی رسانه‌ها و کمیسیون بررسی تخطی‌های رسانه‌ای نیز در این رابطه باید اقدام کنند. این عمل خبرنگار ولسی‌جرگه در پهلوی مصداق‌های جرمی، خود نقض تمام اصول و ارزش‌های رسانه‌ای نیز هست.
توقع می‌رود که نهاد‌های خبرنگاری در قدم اول تلویزیون ولسی‌جرگه را مجبور بسازند تا این خبرنگار را اخراج کند و هم‌چنان کمیسیون بررسی تخطی‌های رسانه‌ای نسبت به عمل تلویزیون ولسی‌جرگه باید واکنش لازم را صورت بدهد. ما نباید زمینه را برای سوء استفاده از اسم و مسلک خبرنگاری که کار حیاتی و پر ارزشی است، برای عده‌ای فراهم بسازیم. برخورد با این گونه اعمال زشت باعث تداوم اعتماد شهروندان افغانستان به کار رسانه‌ای می‌شود.

اشتراک گذاري با دوستان :