مـن با طبیعت استم

- لیمه افشید

چهارشنبه‌ی هفته‌ی گذشته، پنجم ماه جون برابر بود با روز جهانی محیط زیست. سازمان ملل متحد ۴۵ سال پیش روز جهانی محیط زیست را برای اولین بار در سال ۱۹۷۲ در نشست استکهلم سویدن به رسمیت شناخت و اولین کنفرانس روز جهانی محیط زیست در سال ۱۹۸۷ در کشور کنیا برگزار شد. هم‌زمان با برگزاری نشست استکهلم سازمان ملل متحد قطع‌نامه‌ای را تصویب کرد که باعث ایجاد برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) شد. برنامه محیط زیست سازمان ملل به مناسبت روز جهانی محیط زیست مراسم ویژه‌ای را مثل راه‌پیمایی‌های خیابانی، همایش‌های بایسکل‌سواری، نمایش، مسابقات نقاشی و مقاله‌نویسی در مکتب‌ها، درخت‌کاری، فعالیت‌های مربوط به بازیافت، پاک‌سازی و دیگر کارهای مربوط به محیط زیست با هدف جلب توجه مردم و افکار عمومی به مسایل مربوط به محیط زیست، آلوده‌گی‌ها و اهمیت آن، برگزار می‌کند. هم‌چنان بخشیدن چهره‌ی انسانی به مسایل محیط زیستی، توان‌مندسازی مردم برای تبدیل‌شدن به فعالانی در زمینه توسعه‌ی پایدار و متوازن، ارتقا این بینش در بین عموم که جوامع در تغییر دیدگاه‌ها و در خصوص مسأله محیط زیست نقش محوری و اساسی ایفا می‌کنند  و ترویج مشارکت با هدف اطمینان از برخورداری همه ملت‌ها از آینده‌ای امن‌تر و سعادت‌مند‌تر، از اهداف دیگر برگزاری این مراسم گفته می‌شود.چهارشنبه‌ی هفته‌ی گذشته، پنجم ماه جون برابر بود با روز جهانی محیط زیست. سازمان ملل متحد ۴۵ سال پیش روز جهانی محیط زیست را برای اولین بار در سال ۱۹۷۲ در نشست استکهلم سویدن به رسمیت شناخت و اولین کنفرانس روز جهانی محیط زیست در سال ۱۹۸۷ در کشور کنیا برگزار شد. هم‌زمان با برگزاری نشست استکهلم سازمان ملل متحد قطع‌نامه‌ای را تصویب کرد که باعث ایجاد برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) شد. برنامه محیط زیست سازمان ملل به مناسبت روز جهانی محیط زیست مراسم ویژه‌ای را مثل راه‌پیمایی‌های خیابانی، همایش‌های بایسکل‌سواری، نمایش، مسابقات نقاشی و مقاله‌نویسی در مکتب‌ها، درخت‌کاری، فعالیت‌های مربوط به بازیافت، پاک‌سازی و دیگر کارهای مربوط به محیط زیست با هدف جلب توجه مردم و افکار عمومی به مسایل مربوط به محیط زیست، آلوده‌گی‌ها و اهمیت آن، برگزار می‌کند. هم‌چنان بخشیدن چهره‌ی انسانی به مسایل محیط زیستی، توان‌مندسازی مردم برای تبدیل‌شدن به فعالانی در زمینه توسعه‌ی پایدار و متوازن، ارتقا این بینش در بین عموم که جوامع در تغییر دیدگاه‌ها و در خصوص مسأله محیط زیست نقش محوری و اساسی ایفا می‌کنند  و ترویج مشارکت با هدف اطمینان از برخورداری همه ملت‌ها از آینده‌ای امن‌تر و سعادت‌مند‌تر، از اهداف دیگر برگزاری این مراسم گفته می‌شود.هر سال نیز یکی از مسایلی که محیط زیست را تهدید می‌کند، به عنوان موضوع و شعار این روز انتخاب می‌شود. شعار امسال روز جهانی محیط زیست «من با طبیعت استم» بوده و هدف از انتخاب این شعار افزایش آگاهی عمومی برای حفظ محیط زیست و ترغیب مسوولان به اتخاذ تدابیر برای مقابله با تخریب محیط زیست گفته شده است. از روز جهانی محیط زیست در حالی در جهان بزرگ‌داشت می‌شود که زمین و زنده‌گی زمینیان از سوی بحران‌های جدی محیط زیستی در سراسر دنیا مورد تهدید قرار دارد. از مسأله گرمایش زمین و ذوب‌شدن یخچال‌های بزرگ آن گرفته تا کاهش آب‌های زیرزمینی و آلوده‌گی‌های هوا، همه از موضوعات داغ و قابل توجه فعالان محیط زیست است که در صورت بی‌توجهی به آن‌ها، می‌تواند نتایج غیر قابل جبرانی را در پی داشته باشد. اهدای جایزه برای فعالیت‌های محیط زیستی، بازیافت مواد به شکل ساخت آثار هنری، برپا کردن حراج به نفع یک پروژه محیط زیستی، برنامه‌های آگاه‌سازی، رقابت‌ها یا همایش‌های بایسکل‌سواری، اعلام عمومی خدمات محیط زیستی از طریق رادیو و تلویزیون، استفاده چند نفر با هم از موتر شخصی یک نفر به جای استفاده بیشتر موترهای تک‌سرنشین، حمایت از افراد نام‌دار در زمینه محیط زیست، مراسم پاک‌سازی، مسابقات نقاشی، مقاله‌نویسی و شعر، کنفرانس‌های محیط زیستی، بحث‌های گروهی، پخش جزوه، بروشور و پوستر، برنامه‌های آموزشی محیط زیستی در مکتب‌ها، ایجاد ساختارهای دولتی در ارتباط با مدیریت محیط زیست، گردش در محیط‌های طبیعی، نمایشگاه‌ها، بازارها، جشنواره فلم‌های محیط زیستی، ملحق‌شدن به یک گروه محیط زیستی، پاکیزه نگاه‌داشتن محله، به پا کردن یک برنامه عمومی محیط زیستی، آگاه‌شدن از حقوق محیط زیستی، آغاز سیاست‌های محیط زیستی دولت، انتشارکتاب‌ها و یا گزارش‌ها، مصاحبه‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی، مقالات در روزنامه‌ها، ایجاد شبکه، حفظ دایم پاکیزه‌گی محیط، سازمان‌دهی یک برنامه خاص، رژه یا اجتماعات مردمی، اجرای برنامه‌های تیاتر یا شعر، توزیع کالای تبلیغاتی در ارتباط با موضوع امسال از قبیل تی‌شرت، کلاه، نشان کتاب، تست‌هایی در ارتباط با موضوع هر سال برای مکاتب، گروه‌های جوانان و کارمندان، تصویب کنوانسیون‌های محیط زیستی بین‌المللی، بازیافت، بازسازی زیستگاه‌های طبیعی، تعمیر وسایل برای استفاده از آن‌ها، استفاده‌ی مجدد از وسایل، صرفه‌جویی در مصرف کاغذ، برگزاری سمینارها، امضای کنوانسیون‌های محیط زیستی بین‌المللی، تفکیک زباله‌ها، جذب حمایت‌های مالی از بخش خصوصی برای فعالیت‌های محیط زیستی، سمپوزیم، درخت‌کاری، استفاده از شیوه‌های پایدار حمل و نقل مثل پیاده روی، بایسکل‌سواری، اعلام دغدغه‌های محیط زیستی خود، فعالیت داوطلبانه در سازمان‌هایی که کار محیط زیستی انجام می‌دهند، برگزاری کارگاه‌ها، نوشتن نمایش‌نامه، شعر، نوشتن نامه به مسوولان شهری، نماینده‌گان مجلس، دولت‌مردان و روزنامه‌ها، نشان‌دادن علاقه‌های محیط زیستی‌تان، فعالیت‌های انجام شده به سرپرستی جوانان، پیوستن به یک گروه محیط زیستی، وارد نکردن هیچ ماده‌ی آلوده‌کننده‌ای به فضا از راه‌های مؤثر در حفاظت از محیط زیست و کمک در برطرف‌کردن چالش‌های سد راه آن می‌تواند باشد. حفاظت از طبیعت و محیط زیستی که این همه داغ است چه اهمیتی برای انسان دارد و چگونه می‌توان از آن به گونه‌ی درست نگهداری کرد؟ در «راه‌های نگهداری از محیط زیست» آمده است که به دلایل ذیل حفاظت از محیط زیست و موجودات زنده‌ی طبیعت، اهمیت دارد: ۱- زنجیره‌ی حیات: جانوران ، محتاج گیاهان (برای تبدیل انرژی خورشیدی به غذا) و گیاهان محتاج جانوران (برای انتقال دانه‌های گرده و بارورکردن آن‌ها)هستند و بقای جانوران منوط به بقای طعمه‌های‌شان است.۲- یک گنجینه‌ی درمانی: معالجه‌ی ۸۰ درصد جمعیت کشور‌های در حال توسعه با داروهای طبیعی صورت می‌گیرد. منشای بسیاری از داروها، جانوران به خصوص آبزیان (جانوران بحری) هستند. در کشورهایی چون هند، چین، آمازون و آسیای جنوب شرقی، داکتران گیاهان مختلفی را به طریقه‌ی سنتی استفاده می‌کنند. ۳- یک انبار وسیع: طبیعت یک مخزن بزرگ مواد خوراکی است که هنوز چندان مورد استفاده قرار نگرفته و مواد غذایی انسان به این تنوع زیستی در محصولات کشاورزی وابسته است. ۴- معدنی برای صنعت: تقریباً در تمام شاخه‌های صنعت از نشایسته‌ها، شیره‌ی بعضی نباتات، روغن‌های گیاهی، چربی‌های گیاهی و حیوانی استفاده می‌شود و گیاهانی مثل نیشکر، چغندر قند و گندم، به عنوان انرژی‌های سبز شناخته شده‌اند. به منظور حفاظت از طبیعت می‌توان روش‌های زیر را انجام داد: حمایت قانونی از انواع موجودات، حمایت قانونی از محل‌های ویژه، فضاها، پارک‌ها، حفاظت‌گاه‌ها و…خرید زمین به عنوان یک سلاح قدرت‌مند و گران‌قیمت توسط سازمان حفاظت محیط زیست. قوانین جالب‌توجهی در زمینه‌های مختلف مربوط به محیط زیست پایه‌گذاری شده است، که اگر این قوانین به نحو احسن اجرا شوند و میان مجریان قوانین همکاری و هم‌آهنگی وجود داشته باشد، می‌توان تا حدودی به حفظ محیط زیست امیدوار بود.به همراه وضع قوانین، باید به مردم آموزش و اطلاعات لازم ارایه و احترام به محیط زیست از طریق آموزش به آن‌ها القا شود.امریکا وآلمان ۶۰ درصد از تحقیق جهانی در زمینه محیط زیست را به خود اختصاص داده‌اند و در سطح اروپا بسیاری از برنامه‌های جامعه اقتصادی در باره‌ی محیط زیست است. این میزان تحقیقات بسیار ضعیف است و نیاز به تحقیقات بیشتری در سطح جهانی دارد. فرمول«زمین یکی است ولی جهان چنین نیست» به ما یادآوری می‌کند که باید بین مردم کل جهان همکاری و هم‌آهنگی لازم ایجاد شود تا همه بتوانند از این مکان مشترک، یعنی زمین، بهره‌ی کافی ببرند که به لطف خدا این ضرورت همکاری بین‌المللی از آغاز قرن ۲۱ تشدید شده است.در گذشته مصرف روزانه‌ی انرژی مردم بسیار کم بود و بیشترین وسایل خانه‌گی از جنس مواد قابل تجزیه مثل چوب بود که پس از مصرف و دور انداختن، به طور طبیعی تجزیه می‌شوند و از بین می‌روند، ولی امروزه در جهان صنعتی، جنس بیشتر وسایل از مواد غیرقابل تجزیه مثل پلاستیک است که موجب آلوده‌گی محیط زیست می‌شود. از طرفی موترها نقش زیادی در آلوده‌گی محیط زیست دارند. موترها هم در زمان تولید و هم در زمان مصرف ایجاد آلوده‌گی می‌کنند. همه‌ی ما می‌توانیم به وسیله بازیافت مواد و وسایل خانه‌گی و استفاده از وسایل عمومی، سهم شایانی در کاهش آلوده‌گی محیط زیست داشته باشیم. بازیافت زباله‌ها‌ی صنعتی نقش مهمی در صرفه‌جویی انرژی وکاهش میزان استفاده از مواد خام اولی دارد. بازیافت قوطی‌ها و بوتل‌ها باعث می‌شود تا زباله‌ی کمتری وارد محیط زیست شده وآلوده‌گی کمتری ناشی از مصرف انرژی در محیط ایجاد می‌گردد. از طرفی کاهش بسته‌بندی‌ها و بازیافت بعضی از مواد کیمیایی استفاده شده، مراحل تولید آلوده‌گی صنعتی کاهش می‌یابد.بخش عظیمی از کره زمین در گذشته‌های دور پوشیده از جنگل‌های سر سبز بوده است. جنگل‌های پر باران استوایی به دلیل وضعیت آب و هوایی خاص خود بسیار غنی بوده و دارای اکوسیستم پیچیده‌ای می‌باشند و در حال حاضر انواع گونه‌های گیاهی و جانوری موجود در این مناطق بیشتر از تمام زیست‌گاه‌ها‌ی دیگر جهان می‌باشد. امروزه با افزایش جمعیت انسان برای کشاورزی، راه‌سازی، ساختمان‌سازی و… به قطع درختان این جنگل‌ها پرداخته و منجر به نابودی این مناطق می‌گردد، محافظت از حیات وحش به منظور تضمین آینده، وظیفه تمام مردم جهان است که خوشبختانه در این مسیر گام‌های مثبتی برداشته شده است. در سال ۱۹۹۲ بیشتر ملت‌های جهان پیمان همکاری‌های دوجانبه‌ای را امضا کردند که از نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری جلوگیری می‌کند. بسیاری از این کشورها قبلا «توافق‌نامه ممنوعیت تجارت گونه‌های در معرض خطر را امضا کرده‌اند. برای حفظ گونه‌ها‌ی در حال نابودی باید روش زنده‌گی‌مان را عوض کنیم ودر عمل (نه تنها حرف) به محافظت و حمایت از حیات وحش بپردازیم.در سفارش‌هایی که در «راه‌های نگهداری از محیط زیست» برای جلوگیری از تخریب محیط زیست شده است، آمده است: ۱- استفاده‌نکردن و یا کاهش استفاده از فرآورده‌های خطرزا و مسموم در مصارف خانه‌گی و تجارتی ۲- مهار ریختن پس‌مانده‌های فرآورده‌های شوینده، رنگ‌های شیمیایی، حلال‌های کیمیایی و سموم آفت‌کش‌های مستعمل ۳- تشویق اصناف در تقبل مسوولیت در قبال محیط زیست ۴- اطلاع عموم مردم از برنامه‌هایی در حفاظت از محیط زیست و ارتقای آن‌ها ۵- گزارش تخلیه غیر قانونی زباله و تخطی از مقررات ۶- جلوگیری از قطع بی‌رویه درختان و نابودی جنگل‌ها و مراتع. ۷- جلوگیری از شکار بی‌رویه جانوران ، آبزیان و…  ۸- مراقبت از آب‌ها و جلوگیری از آلوده‌گی منابع آبی (رودخانه‌ها، دریاها و سایر منابع) ۹- تفکیک زباله‌ها از هم (کاغذ-پلاستیک-مواد یکبار مصرف و…) و باز یافت پس‌مانده‌ها ۱۰- جلوگیری از تولید زباله و آموزش درست مصرف‌کردن ۱۱- اسراف‌نکردن در منابع طبیعی مثل نفت، گاز، آب و…  ۱۲- کاهش استفاده از اسپری‌ها که باعث تخریب لایه‌ی ازن می‌شوند. ۱۳- جلوگیری از آلوده‌گی هوا، مخصوصا در شهرهای بزرگ با آموزش فرهنگ استفاده از وسایل نقلیه ۱۴- جدی‌گرفتن پیام مسوولان برای حفاظت از محیط زیست ۱۵- اجرای طرح‌های آموزشی برای فرهنگ‌سازی ۱۶- اجرای طرح‌های همکاری سازمان محیط زیست با سایر ارگان‌ها حتا مکاتب در پاک‌سازی مراتع، جنگل‌ها، سواحل دریاها، پارک‌ها و… ۱۷-  شناسایی منابع اصلی آلوده‌گی و ساختن فهرستی مشخص از مواد آلوده‌کننده.افغانستان از جمله کشور‌هایی است که وضعیت محیط زیست در آن روز تا روز رو به بدترشدن است و طبق آماری، آلوده‌گی هوا در این کشور سالانه جان سه هزار نفر را می‌گیرد. اداره ملی حفاطت از محیط زیست افغانستان با آن که عضویت کنوانسیون‌های مهم محیط زیست جهانی را دارد، هنوز نتوانسته است با برنامه‌هایش تغییر قابل لمسی در وضعیت روبه بدترشدن محیط زیست کشور بیاورد و عضویت در این کنونسیون‌ها، تنها امتیازی است که اداره ملی حفاظت از محیط زیست در روی ورق از سازمان‌ها جهانی به ویژه سازمان ملل متحد گرفته است. در اعلامیه‌ی این اداره در پیوند به روز جهانی محیط زیست آمده است که هر روز، روز تجلیل و گرامی‌داشت از روز جهانی محیط زیست و هفته محیط زیست است، ایجاب می‌کند تا در حفاظت از محیط زیست خویش بکوشیم و آن را به صفایی و پاکی گرامی‌ بداریم. این اداره هم‌چنان افزوده است که اداره ملی حفاظت محیط زیست از همه‌ی شهروندان کشور، نهاد‌های ملی و بین‌المللی، مراجع علمی، خطبا، علما و دانشمندان، جامعه مدنی و رسانه‌ها تقاضا می‌کند تا پیام‌های محیط زیستی را به گوش مردم برسانند و آنان را آگاهی بخشند.

اشتراک گذاري با دوستان :