مذاکراتی که به بن‌بست خورد

- بابک کابلی

به نظر می‌رسد که مذاکرات آقای عطامحمد نور، والی بلخ با محمد اشرف غنی، رییس‌جمهور کشور به بن‌بست رسیده است. چنین می‌نماید که آنچه آقای عطامحمد نور از این مذاکرات می‌خواست به دست نیاورده است و شخص رییس‌جمهورغنی هم دیگر علاقه‌مند دوام این مذاکرات نیست. آقای عطامحمد نور در جریان مذاکره با محمد اشرف غنی، مرتکب چند اشتباه اساسی شد. این اشتباه‌ها موقف آقای عطامحمد نور را تضعیف کرد.
اشتباه اول آقای عطامحمد نور پشت کردن به عقبه سیاسی‌اش بود. والی بلخ که یکی از معماران دسته انتخاباتی داکترعبدالله عبدالله بود، در روزهای مذاکره با محمد اشرف غنی به رییس اجرایی با ادبیات تند حمله کرد. حمله به عبدالله سبب شد که عقبه سیاسی عطامحمد نور در مذاکره با محمداشرف غنی آسیب ببیند.
برخی از چهره‌های سیاسی از جمله امرالله صالح، رییس پیشین سازمان امنیت ملی به آقای عطامحمد نور مشوره دادند که مذاکره با ارگ در فقدان عقبه سیاسی، سودی ندارد، اما آقای نور فکر می‌کرد که حمله به عبدالله به سودش است و او را در موضع قوی‌تر قرار می‌دهد.
اشتباه دیگر آقای عطامحمد نور، رسانه‌ای‌سازی برخی از بحث‌های پشت پرده بود. والی بلخ در یکی از نشست‌ها، بسیار به صراحت اعلام کرد که رییس‌جمهور غنی قبول کرده است که نیم کنسولگری‌های افغانستان در خارج و ۱۵ پست ولایت را در داخل به علاوه معینیت‌ها و سمت‌های وزارت، به او بدهد.
این موضع‌گیری آقای عطامحمد نور، حلقه طرفداران محمد اشرف غنی و مشاوران او را عصبانی ساخت. این موضع‌گیری آقای نور سبب شد که رییس‌جمهور غنی نیز احساس حقارت کند. آقای غنی در انتخابات ریاست‌جمهوری به رای‌دهنده‌گانش وعده داده بود که آقای عطامحمد نور را از سمت ولایت بلخ برکنار می‌کند. رای‌دهنده‌گان محمد اشرف غنی منتظر بودند که رییس‌جمهور، حکم برکناری عطامحمد نور را امضا کند. اما آقای غنی با درنظرداشت واقعیت نفوذ عطامحمد نور در بلخ و سهم او در جناح عبدالله، تصمیم گرفت که با ایشان کنار بیاید. تلاش برای کنار آمدن با عطامحمد نور برای آقای اشرف غنی، نوعی ریسک سیاسی محسوب می‌شد.
اما افشاسازی بحث‌های پشت پرده توسط آقای عطا محمد نور، میزان این ریسک را برای محمد اشرف غنی به حدی بالا برد که ارگ از خیر معامله با والی بلخ گذشت. عقب‌نشینی ارگ از مذاکره با عطامحمد نور کل مذاکرات محمداشرف غنی و والی بلخ را به بن‌بست رساند.
طرفداران آقای عطامحمد نور می‌گفتند که به زودی متن مکتوب توافقات آقای عطامحمد نور و محمداشرف غنی را رسانه‌ای می‌کنند، اما اوضاع و احوال نشان می‌دهد که اصلاً متن مکتوبی ترتیب نشده است.
محمد اشرف غنی دیگر به سود خودش نمی‌بیند که با آقای عطامحمد نور یک توافق‌نامه امضا کند. آقای عطامحمد نور پیوسته اعلام می‌کرد که عضو شورای رهبری حزب جمعیت و رییس کمیته اجرایی این حزب است.
اما ایشان مشروعیت سازمانی این القاب را هم تثبیت نکرده است. حزب جمعیت تصمیم داشت که کنگره برگزار کند و در آن مشروعیت سازمانی عناوینی را که برخی از بلندپایه‌گان این حزب یدک می‌کشند، تثبیت کند. اما این کنگره تا حال برگزار نشده است.
آقای عطامحمد نور، امکانات مالی و نفوذ کافی برای برگزاری کنگره جمعیت داشت. هواداران او ادعا می‌کنند که حتا صلاح‌الدین ربانی وزیر خارجه نیز از والی بلخ حرف شنوی دارد. اگر آقای عطا محمد نور از نفوذ و امکانات مالی‌اش برای برگزاری کنگره جمعیت استفاده می‌کرد و در آن برای خودش مشروعیت سازمانی می‌آفرید، موضع‌اش در مذاکره با ارگ تقویت می‌شد.
واقعیت دیگر این است که عبدالله، با محمد اشرف غنی به نحوی کنار آمده است. خواست جامعه جهانی هم این است که غنی وعبدالله کنار بیایند و شکننده‌گی سیاسی حکومت وحدت ملی را مدیریت کنند. آقای عبدالله هم تلاش می‌کند که جامعه جهانی و محمد اشرف غنی را راضی نگهدارد. او برای ایجاد سمت نخست‌وزیری لابی می‌کند. او فکر می‌کند که ماموریتش ایجاد سمت نخست‌وزیری است، هرچند که در این زمینه هم چندان موفق نبوده است.
تفاهم غنی و عبدالله سبب شده است که ارگ دیگر تمایلی به معامله جداگانه و تقسیم کرسی‌ها با سیاستمداران دیگر از جمله عطامحمد نور نداشته باشد. احتمال آن بسیار زیاد است که آقای عطامحمد نور در سمت والی بلخ باقی بماند، اما بسیار بعید است که اشرف غنی مذاکره با او را از سر بگیرد.

اشتراک گذاري با دوستان :