چگونگی فساد و شکست کابل‌بانک

- نویسنده: گرنت مکلیود، از انستیتیوت صلح ایالات متحده‌ی امریکا - منبع: گزارش ویژه‌ی انستیتیوت صلح ایالات متحده‌ی امریکا - ترجمه و تخلیص: محمدآصف سیرت

در‭ ‬سال‭ ‬۲۰۰۴‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬شیرخان‭ ‬فرنود،‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬را‭ ‬بنیان‌گذاری‭ ‬و‭ ‬تأسیس‭ ‬کرد،‭ ‬در‭ ‬اوایل‭ ‬دوسیه‌های‭ ‬اعطای‭ ‬وام‌های‭ ‬بانک‭ ‬و‭ ‬سوابق‭ ‬اعتبار‭ ‬متقضایان‭ ‬قروض‭ ‬را‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬شدید‭ ‬و‭ ‬دقیق‭ ‬بررسی‭ ‬وکنترول‭ ‬می‌کرد‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬امور‭ ‬تکنولوژی‭ ‬بانکی‭ ‬و‭ ‬سرمایه‭ ‬سپرده‌گذاران‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬اشخاص‭ ‬مسلکی‭ ‬و‭ ‬متخصص‭ ‬سپرده‭ ‬بود‭.‬

در‭ ‬اواسط‭ ‬۲۰۰۸‭ ‬شیرخان‭ ‬فرنود‭ ‬صلاحیت‭ ‬و‭ ‬احتضار‭ ‬عملیات‭ ‬بانک‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خلیل‌الله‭ ‬فیروزی‭ ‬واگذار‭ ‬و‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬دیگر‭ ‬چون‭ ‬کار‭ ‬پامیر‭ ‬ایرلاین،‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬املاک‭ ‬در‭ ‬دبی،‭ ‬واردات‭ ‬مواد‭ ‬نفتی‭ ‬و‭ ‬ساختمانی‭ ‬و‭ ‬غیره‭ ‬تمرکز‭ ‬کرد‭.‬

کابل‌بانک‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬تصدی‭ ‬فیروزی،‭ ‬مبالغ‭ ‬هنگفت‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬افراد‭ ‬تأثیرگذار‭ ‬و‭ ‬مسلط‭ ‬بر‭ ‬حکومت‭ ‬افغانستان‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬روزافزون‭ ‬توزیع‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬سال‭ ‬۲۰۰۹‭ ‬صدها‭ ‬هزار‭ ‬دالر‭ ‬برای‭ ‬کمپاین‭ ‬انتخابات‭ ‬مجدد‭ ‬رییس‭ ‬جمهور‭ ‬کرزی‭ ‬مصرف‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬هم‌چنان‭ ‬کمک‌های‭ ‬زیاد‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬عمر‭ ‬زاخیلوال،‭ ‬رییس‭ ‬کمپاین‭ ‬و‭ ‬وزیر‭ ‬مالیه‌ی‭ ‬آقای‭ ‬کرزی‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬شد‭.‬

این‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬سپرده‌گذاری‌های‭ ‬نقدی‭ ‬هرروزه‌ی‭ ‬افغان‌ها‭ ‬که‭ ‬اکثر‭ ‬آن‌ها‭ ‬کارمند‭ ‬دولت‭ ‬بودند،‭ ‬تغذیه‭ ‬می‌شد‭. ‬هم‌چنان‭ ‬این‭ ‬مبالغ‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬یک‭ ‬ابتکار‭ ‬دیگر‭ ‬بانک‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬‮«‬بخت‭ ‬حساب‮»‬‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬هفته‭ ‬به‭ ‬مشترکین‭ ‬جوایز‭ ‬می‌داد،‭ ‬در‭ ‬بانک‭ ‬جمع‭ ‬می‌گردید‭.‬

به‭ ‬دلیل‭ ‬نبود‭ ‬شیرخان‭ ‬فرنود‭ ‬در‭ ‬دفترمرکزی‭ ‬کابل‌بانک،‭ ‬روند‭ ‬از‭ ‬دست‌دادن‭ ‬کنترول‭ ‬فرنود‭ ‬بر‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬آغاز‭ ‬شد‭.‬

درسال‭ ‬۲۰۰۹‭ ‬فیروزی‭ ‬با‭ ‬تبانی‭ ‬وکمک‭ ‬محمود‭ ‬کرزی‭ ‬و‭ ‬حصین‭ ‬فهیم،‭ ‬برادران‭ ‬رییس‭ ‬جمهور‭ ‬و‭ ‬معاون‭ ‬رییس‭ ‬جمهور‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬برادران‭ ‬از‭ ‬سهم‌داران‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬شده‭ ‬بودند،‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬از‭ ‬میان‭ ‬برداشتن‭ ‬شیرخان‭ ‬فرنود‭ ‬کرد‭. ‬این‭ ‬درست‭ ‬زمانی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬فرنود‭ ‬پی‭ ‬برد‭ ‬دیگر‭ ‬توانایی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬گرفتن‭ ‬کنترول‭ ‬بانک‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬داده‭ ‬است‭.‬

به‭ ‬همین‭ ‬دلیل،‭ ‬فرنود‭ ‬از‭ ‬روزنامه‌ی‭ ‬واشنگتن‌پست‭ ‬تقاضای‭ ‬یک‭ ‬مصاحبه‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬غیرقانونی‭ ‬بانک‭ ‬را‭ ‬برملا‭ ‬ساخت‭. ‬هم‌چنان‭ ‬به‭ ‬سفارت‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‌ی‭ ‬امریکا‭ ‬مراجعه‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬موجب‭ ‬به‭ ‬میان‭ ‬آمدن‭ ‬واقعه‌ای‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬گرفتن‭ ‬کنترول‭ ‬اداره‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬توسط‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬بود‭. ‬کاری‭ ‬که‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬کشف‭ ‬تقلب‭ ‬گسترده‭ ‬و‭ ‬سرقت‭ ‬صدها‭ ‬میلیون‭ ‬دالر‭ ‬از‭ ‬سرمایه‌های‭ ‬سپرده‌گذاران‭ ‬در‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬گردید‭.‬

در‭ ‬سال‭ ‬۲۰۱۰‭ ‬صلاحیت‭ ‬اداره‌ی‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬را‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬اپریل‭ ‬۲۰۱۱‭ ‬دارایی‌های‭ ‬بد‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬به‭ ‬مدیریت‭ ‬تصفیه‌ی‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬سپرده‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬دارایی‌های‭ ‬خوب‭ ‬کابل‌بانک،‭ ‬بانک‭ ‬جدیدالتأسیس‭ ‬دولتی‭ ‬‮«‬کابل‌بانک‭ ‬نو‮»‬‭ ‬ایجاد‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬واقع‭ ‬این‭ ‬‮«‬کابل‌بانک‭ ‬نو‮»‬‭ ‬دقیقاً‭ ‬عین‭ ‬همان‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬سابق‭ ‬می‌باشد‭ ‬که‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬امکانات‭ ‬و‭ ‬دارایی‌های‭ ‬خوب‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬ادامه‭ ‬می‌دهد‭. ‬درست‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬زمان‭ ‬یک‭ ‬بازرسی‭ ‬و‭ ‬تفتیش‭ ‬بی‌طرف‭ ‬بین‌المللی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬بانک‭ ‬صورت‭ ‬گرفت‭ ‬که‭ ‬نتایج‭ ‬و‭ ‬یافته‌های‭ ‬آن‭ ‬نشان‌دهنده‌ی‭ ‬چگونگی‭ ‬میکانیزم‭ ‬مستفیدان‭ ‬از‭ ‬تقلب‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بانک‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬شامل‭ ‬اسامی‭ ‬با‭ ‬مشخصات‭ ‬اکثر‭ ‬مقامات‭ ‬دولتی‭ ‬می‌باشد‭.‬

در‭ ‬گزارش‭ ‬واضح‭ ‬ساخته‌اند‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬یک‭ ‬از‭ ‬مقام‌های‭ ‬دولتی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬پرونده‌ی‭ ‬کابل‌بانک‭ ‬نقش‭ ‬داشته‌اند،‭ ‬چه‭ ‬کسانی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬چه‭ ‬مقام‌هایی‭ ‬قرار‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬چگونه‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬مقدار‭ ‬از‭ ‬دارایی‌های‭ ‬این‭ ‬بانک‭ ‬را‭ ‬برده‌اند‭.‬

اشتراک گذاري با دوستان :