گزینه‌های مرزبندی حوزه‌های انتخاباتی مشخص شد

- ظفرشاه رویی

کمیسیون مستقل انتخابات، سه گزینه را برای چگونگی تعیین حوزه‌های انتخاباتی در نظر گرفته و قرار است پس از بحث‌ و مشورت‌ با احزاب سیاسی و نهادهای جامعه مدنی، یکی از این گزینه‌ها را به عنوان طرح نهایی به کابینه ارایه دهد.
این گزینه‌ها که شامل تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی، تقسیم کردن حوزه‌های انتخاباتی به حوزه‌های کوچک‌تر و استفاده از سرحدات ولایات به عنوان حوزه‌های انتخاباتی می‌شوند،‌ به گفته‌ی مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات، هر کدام دارای مزایا و نواقص مشخص‌اند.
معاذالله دولتی از کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات، روز دوشنبه یازدهم دلو، در یک نشست مشورتی با مسوولان شماری از نهادهای جامعه مدنی گفت که این گزینه‌ها از نگاه حقوقی با در نظرداشت شرایط فعلی کشور مورد بررسی قرار گرفته و پس از مشورت‌ با نهادهای جامعه مدنی و احزاب سیاسی، یکی از این گزینه‌ها به عنوان طرح نهایی به کابینه ارایه خواهد شد.
در قانون انتخابات جدید که براساس یک فرمان تقنینی ریاست‌جمهوری نافذ شده است، مسوولیت تعیین حوزه‌های انتخاباتی در انتخابات پارلمانی به دوش کمیسیون مستقل انتخابات گذاشته شده است.
تعیین حوزه‌های جدید انتخاباتی تنها به منظور برگزاری انتخابات پارلمانی در نظر گرفته شده است. براساس قانون انتخابات،‌ حوزه‌های انتخاباتی در انتخابات ریاست‌جمهوری در سراسر افغانستان و در انتخابات شوراهای ولسوالی‌ها خود ولسوالی‌ها خواهند بود.
معاذالله دولتی می‌گوید که براساس طرح تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی، تعداد کرسی‌های مجلس نمایندگان از ۲۴۹ به ۲۵۰ کرسی افزایش یافته و هم‌چنین سی‌و‌یک ولایت از یک تا به بیست‌و‌چهار حوزه انتخاباتی تقسیم خواهند شد. سه ولایت دیگر که برای هرکدام یک کرسی در مجلس نمایندگان در نظر گرفته شده است، هرکدام یک حوزه انتخاباتی خواهند بود. در این طرح ده کرسی برای کوچی‌ها، یک کرسی برای شهروندان هندوباور، شصت‌و‌پنج کرسی برای زنان و ۱۷۴ کرسی دیگر برای کسانی که در حوزه‌های تک‌کرسی شرکت می‌کنند، درنظر گرفته شده است.
آقای دولتی می‌گوید در صورت نهایی شدن طرح تک‌کرسی‌سازی حوزه‌های انتخاباتی، در انتخابات پارلمانی از دو سیستم انتخاباتی، رای اکثریت نسبی و رای واحد غیرقابل انتقال استفاده خواهد شد. به گفته او، برای یک کرسی شهروندان هندوباور، ۱۷۴ کرسی حوزه‌های تک‌کرسی و ولایاتی که یک کرسی برای زنان اختصاص یافته است، از سیستم انتخاباتی رای اکثریت نسبی و برای ده کرسی کوچی‌ها از رای واحد غیرقابل انتقال استفاده خواهد شد.
به گفته وی، در تک‌کرسی‌شدن حوزه‌های انتخاباتی نمایندگی بهتری از ساحات مشخص جغرافیایی تامین شده و هم‌چنین ارتباط میان نمایندگان و موکلین‌شان بیشتر می‌گردد. او تاکید کرد که در این طرح زمینه ایجاد یک پارلمان یک‌دست و سهولت‌های لازم در روند رای‌دهی و شمارش آرا مساعد شده و همین‌طور هزینه‌های کمتری در مبارزات انتخاباتی به مصرف می‌رسد.
معاذالله دولتی در عین ‌حال تاکید کرد که در صورت تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی، اقلیت‌ها و احزاب کوچک‌تر از نمایندگی محروم شده و بیشتر آرای مردم ضایع می‌شود. به گفته او، زمینه برای حضور بیشتر زنان در پارلمان نیز محدود می‌شود و احتمال این که زنان بتوانند بیشتر از سهمیه‌‌شان در پارلمان راه ‌یابند، در تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی کمتر است. آقای دولتی گفت که این طرح زمینه را برای دخالت و نفوذ افراد زورمند در مرزبندی‌ حوزه‌های انتخاباتی نیز مساعد می‌سازد.
طرح دوم کمیسیون مستقل انتخابات که شامل تقسیم حوزه‌های انتخاباتی به حوزه‌های کوچک‌تر است، براساس آن ولایاتی که از یک تا پنج کرسی در پارلمان دارند به یک، ولایاتی که از شش تا ده کرسی دارند به دو، ولایاتی که از یازده تا پانزده کرسی دارند به سه، ولایاتی که از شانزده تا بیست کرسی دارند به چهار و هم‌چنین ولایاتی که از بیست و یک تا بیست و پنج کرسی دارند به پنج حوزه انتخاباتی تقسیم خواهند شد. در این طرح ولایاتی که به دو یا بیشتر از دو حوزه انتخاباتی تقسیم شوند، در آن از سیستم رای‌گیری رای واحد غیرقابل انتقال کار گرفته خواهد شد.
معاذالله دولتی می‌افزاید که در کوچک‌ شدن حوزه‌های انتخاباتی نیز در مقایسه با حوزه‌های بزرگ نمایندگی بهتر و ارتباط بیشتری میان نمایندگان و موکلان‌شان تامین خواهد شد. به گفته او، در این طرح زنان بیشتری برعلاوه سهمیه‌شان در انتخابات پارلمانی برنده خواهند شد و هم‌چنین زمینه‌ها برای برنده‌شدن اقلیت‌ها نیز نسبت به تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی مهیا خواهد گردید. آقای دولتی از کاهش احتمال دست‌کاری زورمندان در مرزبندی‌ حوزه‌ها، سهل شدن روند برگزاری انتخابات، پایین آمدن هزینه‌ها در مقایسه با تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی را از دیگر مزایای طرح تقسیم شدن ولایات به حوزه‌های کوچک‌تر یاد کرد. اما او در عین‌حال تاکید کرد که در این طرح نمایندگی واقعی تامین نشده، پارلمان یک‌دست شکل نخواهد گرفت و همین‌طور اصل تساوی رای هم تامین نخواهد شد.
این کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که اجرای طرح‌های تک‌کرسی شدن حوزه‌های انتخاباتی و تقسیم ولایات به حوزه‌های کوچک‌تر، با مشکلات جدی نیز مواجه است. او گفت که پیچیده شدن حوزه‌بندی برای انتخابات پارلمانی و شوراهای ولایتی، نبود آمار و ارقام مشخص از نفوس کشور، دقیق نبودن نقشه‌های ساحات، ایجاد مشکلات و سوءتفاهم‌ها در تعیین مراکز رای‌گیری و احتمال به تاخیر افتادن زمان برگزاری انتخابات از جمله چالش‌ها و مشکلات در فرا روی طرح‌های تک‌کرسی شدن و تقسیم ولایات به حوزه‌های کوچک‌تر انتخاباتی است.
استفاده از سرحدات ولایات به عنوان حوزه‌های انتخاباتی، گزینه سوم کمیسیون مستقل انتخابات است. معاذالله دولتی می‌‌گوید که در این طرح سرحدات اداری ولایات مانند انتخابات‌های گذشته به حیث حوزه‌های انتخاباتی استفاده خواهد شد. به گفته او، در صورت اجرای این طرح، کل افغانستان به سی‌و‌شش حوزه انتخاباتی تقسیم می‌شود. سی‌و‌چهار ولایت هر کدام یک حوزه، کوچی‌ها و شهروندان هندو باور دو حوزه دیگر خواهند بود.
کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که در صورت تایید گزینه سوم، هزینه‌ها کاهش یافته و وقت کمتری به مصرف خواهد رسید. این کمیسیون می‌افزاید که با اجرای این طرح، حضور زنان در پارلمان نیز به کرسی‌های اختصاص داده شده محدود نمی‌ماند و هم‌چنین نمایندگی اقلیت‌ها و احزاب کوچک نیز در پارلمان تامین می‌شود. به گفته این کمیسیون، در این طرح پارلمان یک‌دست شکل نگرفته و ارتباط میان نمایندگان و موکلان نیز مانند گذشته خواهد ماند.

سرنوشت کارت‌های رای‌دهی

هم‌چنین کمیسیون مستقل انتخابات برای تعیین سرنوشت کارت‌های رای‌دهی نیز دو گزینه را در نظر گرفته است. ابطال کارت‌های رای‌دهی توزیع شده در چند دور انتخابات گذشته و اعتباردهی این کارت‌ها و توزیع کارت‌های جدید از جمله گزینه‌های کمیسیون‌ مستقل انتخابات است.
معاذالله دولتی می‌گوید در صورتی که کارت‌های رای‌دهی قبلی باطل گردد، فهرست جدیدی از رای‌دهندگان مشخص و مشکلات و چالش‌هایی که در چند دور انتخابات گذشته وجود داشت، حل خواهد شد. به گفته او، با باطل شدن کارت‌های‌ای دهی قبلی و توزیع کارت‌های جدید، هرچند در انتخابات پیش ‌رو هزینه‌ بیشتری مصرف خواهد شد، اما هزینه‌ها برای دورهای بعدی کاهش خواهد یافت. به گفته او، با توزیع کارت‌های جدید هر رای‌دهنده به یک مرکز مشخص ارتباط داده شده و فهرست دقیقی از رای‌دهندگان تهیه خواهد شد.
این کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات در عین ‌حال، از احتمال تهیه فهرست رای‌دهندگان براساس ملاحظات قومی و مشکلات امنیتی نیز در صورت توزیع کارت‌های رای‌دهی جدید خبر داد و گفت که در این صورت احتمال این که شماری از مناطق به دلیل نبود امنیت از دسترسی به روند توزیع کارت‌های رای‌دهی محروم شوند، نیز وجود دارد. به گفته او، زمان‌بر و هزینه‌بر بودن این روند از دیگر معایب آن به شمار می‌رود.
در همین‌ حال، نجیب‌الله احمدزی رییس کمیسیون مستقل انتخابات، می‌گوید که در چند دور انتخابات گذشته بیشتر از بیست‌و‌یک میلیون کارت رای‌دهی توزیع شده است. او تاکید کرد که برای جلوگیری از استفاده این کارت‌ها، نیاز است تا فهرست جدیدی از رای‌دهندگان تهیه شود.
اما، نعیم اصغری مسوول برنامه‌های موسسه انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان، فیفا، می‌گوید که در چند دور انتخابات گذشته نزدیک به بیست‌و‌سه میلیون کارت رای‌دهی در افغانستان توزیع شده است. او گفت: «از سال ۲۰۰۴ تاکنون در حدود بیست و سه میلیون کارت رای‌دهی توزیع شده است و در پهلوی آن از کشورهای همسایه نیز کارت‌های تقلبی و جعلی هم سرازیر شد که در مجموع بیشتر از سی میلیون شده باشد، هرچند هنوز ارقامش معلوم نیست. اگر این کارت‌ها را باطل نسازیم و فهرستی رای‌دهندگان را تکمیل نکنیم، بازهم ما فهرست در حدود بیست و سه میلیون رای‌دهنده خیالی را خواهیم داشت. بهتر است که کارت‌ها باطل شوند.» نعیم اصغری افزود که هرچند باطل کردن کارت‌های قبلی و توزیع کارت‌های جدید هزینه کلان نیاز دارد، اما تاکید کرد که انجام اصلاحات نیاز به مصرف هزینه دارد. به گفته او، به جای این که هزینه‌های کلان در انتخابات «تقلبی» به مصرف برسد، بهتر است که برای برگزاری انتخابات سالم و شفاف‌تر سرمایه‌گذاری شود.

اشتراک گذاري با دوستان :