مـوریانـه‌ها دهـن بسته مـرا می‌‌خـوردند

- سهیلا وداع خموش

موریانه‌ها دهن بسته مرا می‌‌خوردند، نام مجموعه ای از پریسکه [نوعی از اشعار کوتاه] است که از حس زیبایی‌پسند زلاله زلال رحمانی تراوش کرده است.
وی اولین پریسکه‌سرای جوان و با‌استعدادی است که این سبک را برای نخستین بار در افغانستان بنیان گذاشته است.
زلاله زلال، دختری است پرتلاش با شخصیت منحصر به فرد، با دید متفاوت، زیباپسند و افکار بلند جایگاهش را در مدت زمانی کوتاه میان شاعران معاصر ثابت کرده است.
وی را در رو‌نمایی کتابش دیدم و از زیبایی اشعارش پی بردم که تا چه حد روح سرکشش در ادبیات معاصر زبان فارسی دری می‌‌تازد، اما چه زیبا.
هرچند این مجموعه اولین کتاب زلاله است که چندی قبل از چاپ برآمد و به دست علاقمندان شعر و ادب قرار گرفت، اما وی کتاب‌های دیگری نیز روی دست دارد تا به علاقمندان شعر ثابت سازد که روزی پریسکه یا کوتاهه‌هایش چه شیرین جایگاه بیشتری را در ادبیات افغانستان پیدا خواهد کرد.
خلاصه این که پریسکه چه سبکی است و زلاله زلال رحمانی کیست و تا کنون چند پارچه شعر سروده است، روزنامه هشت صبح مصاحبه‌ی ویژه‌ای را با این شاعر جوان ترتیب داده است، تقدیم‌تان می‌شود.

۸صبح: سرودن شعر را از کجا آغاز کردید و اشعار تان در چه قالب است؟

زلاله زلال: در آغاز چهار بیتی، غزل، رباعی و بعد‌ها به نوشتن طرح‌های ادبی نو، سرودن اشعار سپید و در این دو سال اخیر به نوشتن و تحقیق روی شعر پریسکه پرداخته‌ام.

۸صبح: تا کنون چند قطعه شعر سروده‌اید و اولین اثرتان به نام چیست؟

زلاله زلال: اشعار بی‌شماری را در قالب‌های گوناگون تجربه کرده‌ام که از آن جمله مجموعه‌ای به اسم «موریانه‌ها دهن‌بسته مرا می‌‌خوردند» اولین اثر من است که حاوی ٣٢ قطعه شعر سپید و ٩٠ شعر پریسکه می‌‌باشد که در بهار سال ١٣٩۵ به دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت.

۸صبح: بیشتر اشعار این کتاب روی کدام موضوعات می‌چرخد؟

زلاله زلال: محتویات شعرها واضح است که موضوعات اجتماعی و فرهنگی یک جامعه را در بر می‌گیرد و شرح حال شاعر را.

۸صبح: در کدام حالات و کدام لحظات حس شعر سرایی در شما پدید می‌آید؟

زلاله زلال: غم و خوشی دو دلیل برای سرودن شعر و واژه‌پردازی است، این دو حس آشنا، تنها راه‌یافتن به دنیا اسرار‌آمیز شعر و تخیل می‌باشد.
قسمی که به همه معلوم است شعر احساسات و هیجانات درونی انسان‌ها است و از آن جایی که انسان‌ها حس زیبایی‌پسند دارند و این زیبایی در هر قالب و پدیده که نقش ببندد زیبا و قابل ستایش است و شعر همانند نقاشی و موسیقی و امثال این‌ها به نگرش درونی تعلق گرفته و من هم‌چنان سال‌ها است در دنیای درونی‌ام زیسته و با واژه‌ها انس گرفته‌ام و زیبایی کلام را در شعر می‌سرایم.

۸صبح: قالب شعر پریسکه که شما از آن پیروی می‌کنید چگونه قالبی است؟ هم‌چنان شعر پریسکه در کجا و توسط چی کسی مطرح شده است؟

زلاله زلال: پریسکه قالب شعری جدید در زبان فارسی است، قالب شعر پریسکه برای اولین بار در سال ۱۳۹۱ در ایران به وسیله علی‌رضا بهرهی مطرح شده است.
معنای «پریسکه» جرقه آتش است، در افغانستان این سبک کاملا نوپا است.

۸صبح: در قالب پریسکه شاعر ملزم به رعایت کدام نکات می‌باشد‌؟

زلاله زلال: شعر پریسکه نوعی شعر کوتاه است، ولی با ساختار متفاوت و قواعد و قاعده خاص خودش، «پریسکه» می‌تواند در دو، سه و چهار فصل یا مصراع سروده شود و حتا شاعر می‌تواند در یک بند شعر را آغاز و ختم کند، به طور مثال:
عشق نه زنبور عسل بود نه پروانه افسون، موریانه‌ها دهن بسته مرا می‌خوردند
و یا
به جرم صداقت دستگیر روزگار شدم

۸صبح: آیا در کشور ما زنان می‌توانند بدون هیچ نوع قید و بندی شعر بسرایند به خصوص اگر محتوای آن عاشقانه باشد ؟

زلاله زلال: به نظر من برای یک زن شجاع و مبارز و زنی که واقعا پی هدفش باشد، صادقانه هیچ ترس و هیچ محدودیتی در کار نیست، البته تنها افغانستان نه بلکه زنان در سراسر جهان مشکلات اجتماعی و جنسیتی خود را دارند و اما در طول تاریخ زنان موفق و مبارز ثابت کرده‌اند که هیچ چیز مانع پیش‌رفت و ترقی‌شان نمی‌شود .

۸صبح: در چاپ کتاب، یک نویسنده و یا شاعر با کدام مشکلات روبه‌رو می‌‌باشد؟

زلاله زلال: در افغانستان همان طوری ‌که جنگ نقطه پایان به هر روی‌کرد فرهنگی و اجتماعی، شده متاسفانه کتاب هم ارزش خود را از دست داده است، اگر نگاهی به کشور‌های دیگر کنیم نویسنده و یا شاعر صرف می‌نویسد و با قرار‌دادی با ناشر، متباقی کار‌ها را دست او می‌گذارد و از درآمدش زندگی می‌کند، ولی در افغانستان شاعر و نویسنده حتا حق تالیف از ناشر اخذ نمی‌کند و اکثریت با پول شخصی خود کتاب را به دست نشر می‌سپارد.

۸صبح: در اخیر پیام تان به دیگر زنان شاعر چیست؟

زلاله زلال: پیامم برای همه عزیزان شاعر این است که در هر قالب شعری که دوست دارند شعر بسرایند، بسرایند و بسرایند، ولی همه قالب‌ها را تجربه کنند، چون از دید من تجربه است که انسان را در انتخاب کمک و در رسیدن به هدف و به‌خصوص پیدا کردن راهی به سمت شخص خودش، یعنی شناخت شاعر از شخصیت خودش اصل مهم و ارزنده کار او است هر شاعر باید خودش را در نخست دریاید و بعد آمیزیش او با محیط و ماحول شعرش را شکل می‌دهد و همین تجربه است که ما را کمک می‌کند تا به پختگی برسیم و با عقاید و باورهایی که داریم بسراییم.

اشتراک گذاري با دوستان :