هنری  که تاریخ را زنده نگه‌می‌دارد

- سهیلا وداع خموش

با او در یکی از اتاق‌های کارهای عملی انستیتیوت هنرهای زیبا، در حالی که بالای مجسمه سنگی‌ای کار می‌کرد، روبه‌رو شدم.
کار این مجسمه کوچک تمام شده بود، ولی نیاز به دست‌کاری بیشتر داشت. او با دقت و احتیاط کامل مصروف اصلاحات لازم به روی مجسمه گچی بود.
در این انستیتیوت، اصول بر آن است که مواد و مصارف روی یک اثر را خود محصلان بپردازند تا هنری بیاموزند و اثری خلق کنند. به‌همین دلیل محصلانی که بنیه‌ی مالی‌شان کم است، مجبور‌اند کمتر کار کنند و اثرهای کمی خلق کنند.
فاضله، نیز تا کنون به خاطر اقتصاد ضعیفش در دو سال، تنها توانسته سه مجسمه را خلق کند و اثرهای میناتوری و سرامیک نیز داشته باشد.
به‌گفته مسوولان، انستیتیوت هنرهای زیبا، همین‌اکنون بیش از هزار محصل در این انستیتیوت مصروف فرا‌گیری هنر در بخش‌های گرافیک، نقاشی و مجسمه‌سازی می‌باشند که ۷۰ درصد آن را دختر خانم‌ها تشکیل می‌دهند.
یکی از این هنرجویان، فاضله نیازی است که آخرین روز‌های تحصیلی‌اش را در این انستیتیوت پشت سر می‌گذارد.
برای این‌که بدانیم بانو نیازی چگونه به‌هنر رو آورده است و دراین راستا با چه مشکلاتی روبه‌رو است، به پای صحبت‌هایش می‌‌نشینیم و اولین پرسش را چنین آغازگر می‌شویم.

۸صبح: چه وقت به هنر مجسمه‌سازی رو آوردید، با چه انگیزه‌ای آغاز کردید؟

فاضله نیازی: از گذشته‌ها به این هنر علاقمند بودم و خیلی خوشم می‌آمد تا مجسمه‌سازی را یاد بگیرم، بعد با سپری‌کردن امتحان ورودی به این انستیتیوت راه یافتم و کارم را آغاز کردم.

۸صبح: چه موانعی پیش رو دارید و چرا؟

فاضله نیازی: هرچند کدام مانع خاصی وجود ندارد، اما برخی‌ها به این باوراند که مجسمه‌سازی گناه دارد، اما به باور من هیچ گناهی در این کار نیست، چون من تنها به هنر مجسمه‌سازی علاقه دارم نه به‌خود مجسمه. فقط مجسمه را از بعد هنری‌اش خوش دارم، نه این‌که آن را عبادت کنم. مجسمه، زبان گویای تاریخ است. به خصوص برای آن عده مردم که از نعمت سواد برخوردار نیستند، این مجسمه‌ها‌ استند که برای آنان وسیله‌ی افهام و تفهیم می‌باشند. همین مجسمه‌ها‌ استند که شرایط فعلی افغانستان را به تصویر می‌کشند و هدف من هم همین است. پس می‌توان گفت که مجسمه‌سازی گناه نیست و فقط هنری است که تاریخ یک کشور را زنده نگه‌می‌دارد.

۸صبح: اولین کاری که روی دست گرفتید، چه بود؟

فاضله نیازی: اولین گام‌هایم را در سال ۱۳۹۴ از انستیتیوت هنرهای زیبا، آغاز کردم و در جمع دانش‌آموزان این انستیتیوت شامل شدم و اولین کارم را از ساختن گلدان هنری آغاز کردم، سپس در سمستر دوم درسی، به مجسمه‌سازی آغاز کردم. ساختن مجسمه را از مجسمه‌های نیم‌تنه و سپس مجسمه‌های سراپا آغاز کردم.

۸صبح: در این دو سال چه چیزهایی فرا گرفته‌اید و دست به ساخت چی زده‌اید؟

فاضله نیازی: آماده‌ساختن اسکیج یا طرح یک مجسمه، ساختن قسمت سر مجسمه، وسایل میناتوری و سرامیک و غیره که بخش کاری ما به آن مرتبط است. برخی از وسایل دیگر چون بشقاب، چاینک و گلدان‌ها و سرامیک را به وسیله ماشین می‌سازیم و بعد بخش میناتوری و سرامیک آن را به وسیله دست آماده می‌سازیم.

۸صبح: قبل از این‌که به مجسمه‌سازی آغاز کنید، خوش داشتید چهره‌ی کی را بسازید؟

فاضله نیازی: قبل از این‌که به مجسمه‌سازی آغاز کنم، دوست داشتم چهره پدر جانم را ترسیم کنم، اما استادان در ساختن چهره اعضای خانواده محدودیت وضع کردند و گفتند که اولین‌باری که می‌خواهید چهره‌سازی کنید، از قهرمانان، شاعران و نویسندگان باشد، نه از اعضای خانواده. به‌همین منظور، اولین کارم را با ساختن مجسمه سیدجمال‌الدین افغان، شروع کردم.

۸صبح: کار مجسمه‌سازی را مشترک انجام می‌دهید یا فردی؟

فاضله نیازی: کار مجسمه‌سازی را بیشتر فردی انجام می‌دهیم، اما برخی اوقات اگر بالای مجسمه بزرگ سر تا پا کار کنیم، روی آن مشترکا کار صورت می‌گیرد، ولی خوش دارم کارم را فردی انجام دهم.
در ضمن هر دانشجویی که می‌خواهد اثری خلق کند، تمام مصارف به دوش خود محصل می‌باشد، به همین خاطر هر محصل نظر به توان مالی‌اش اثر خلق می‌کند.

۸صبح: در ساختن مجسمه که به شکل جمعی کار می‌کنید، خوش دارید کدام قسمت از بدنه مجسمه را بسازید؟

فاضله نیازی: خوش دارم همیشه روی چشم‌های مجسمه کار کنم، چون در ساختن چشم خیلی علاقه و مهارت دارم، به خصوص برجسته‌سازی چشم مجسمه خیلی مرا به سویش می‌کشاند.

۸صبح: نظر به این‌که مصارف بالای خود محصل است، در این مدت بر روی چند مجسمه کار کرده‌اید؟

فاضله نیازی: تا کنون روی سه مجسمه کار کرده‌ام، اما کار‌های هنری دیگر خرد و کوچک نیز زیاد کرده‌ام، مانند گلدان، وسایل تزیینی، بشقاب و غیره که روی آن میناتوری کار کرده‌ام.

۸صبح: شما ضمن مجسمه‌سازی، آیا می‌ناتوری هم می‌کنید؟ چه تفاوتی میان مجسمه‌سازی، نقاشی و گرافیک وجود دارد؟

فاضله نیازی: در رشته‌های دیگر چون نقاشی و گرافیک مجسمه کار نمی‌شود، اما در مجسمه‌سازی هم گرافیک نیاز است و هم نقاشی. یعنی کسی که مجسمه‌سازی می‌کند، باید هم گرافیک را یاد گیرد و هم نقاشی را که من در هر سه بخش خود را راحت احساس می‌کنم.

۸صبح: در مجسمه‌سازی، کارتان را از کدام جا آغاز می‌کنید؟

فاضله نیازی: در آغاز ما یک ذخیره‌ی‌گل داریم که در گام اول باید تصفیه شود زمانی که گل تصفیه شد، آن را خمیر می‌کنیم و می‌‌گذاریم تا مانند خمیر آردی برسد. زمانی که گل برسد، طوری در می‌آید که به دست نچسبد. بعد دنبال مجسمه‌سازی می‌رویم. اول «اسکیچ» یا طرح مجسمه را می‌کشیم، سپس گل را می‌گذاریم و قسمت سر مجسمه را می‌سازیم، بعد گردن مجسمه و سپس شانه ساخته می‌شود. به همین شکل دیگر قسمت‌های بدن آن. سر مجسمه مانند تخم مرغ در می‌آید و سپس اگر مجسمه زن باشد و یا مرد مو، چادر، کلاه و یا چیز دیگری که به سر دارد، آن را می‌سازیم و سپس چشم، بینی و دهن و غیره قسمت‌های صورتش را می‌سازیم. تهداب این انستیتیوت با مجسمه‌سازی گذاشته شده است. وقتی دیگر رشته‌ها چون گرافیک و نقاشی به وجود آمد، مجسمه‌سازی را دست کم گرفتند. با وجودی که تهداب گرافیک و نقاشی را مجسمه‌سازی به وجود آورد.

۸صبح: در آینده چه تصمیم دارید؟

فاضله نیازی: در آینده می‌خواهم یک مجسمه‌ساز خوب شوم و با ساختن مجسمه‌های تاریخی نمی‌گذارم هویت کشورم نابود شود. در ضمن می‌خواهم با ساختن مجسمه‌ها به خاطر محو خشونت بر زنان کار کنم.

۸صبح: پیام‌تان به دیگر بانوان چیست؟

فاضله نیازی: خانم‌ها بیایند به کارهای هنری رو آورند، چون با مجسمه‌سازی می‌توان به دیگر زنان بفهمانند تا به خشونت بر زنان خاتمه دهند. یکی از راه‌های محو خشونت بر زنان به خصوص مردمانی که از نعمت سواد بی‌بهرده‌اند، می‌توان آگاهی داد و خشونت بر زنان را متوقف ساخت. از خانواده‌ها نیز می‌خواهم جلو کارهای هنری را نگیرند و دختران‌شان را بگذارند تا هنرمندان خوبی شوند و به وطن خدمت کنند.

اشتراک گذاري با دوستان :