رقابت بانوان در بازار مردانه: دوست نداریم از مردان عقب بمانیم

- سهیلا وداع خموش

فضای قهوه‌خانه آرام بود. چراغ‌های زرد، میز و چوکی‌های چرمیِ قهوه‌ای که با رنگ دیوار‌ها هم‌خوانی داشتند، سبب شده تا فضا را بیشتر زیبا و آرام‌بخش بسازد. در یکی از دیوار‌های این قهوه‌خانه عکس‌های قاب شده از زنان قهرمان چه قهرمان نظامی زن، چه آوازخوان زن و چه سیاست مدار زن به چشم می‌خوردند. در میان این الگو‌های زنانه، چند مرد در عقب میز‌های این قهوه‌خانه به نظر می‌رسیدند که آرام آرام با هم حرف می‌زند. در این میان فقط یک دختر پشت میزی نشسته بود که کتابچه‌ای به دست داشت و از دو مرد دیگر حسابی می‌گرفت. ظاهر آرام، اما جدی و هدف‌مندی داشت.
او جاهده شعبان است و ۲۴ بهار عمرش را سپری کرده است. وی ماستری‌اش را از یکی از دانشگاه‌های دهلی هندوستان در رشته تجارت به دست آورده است و فعلا ضمن رهبری از قهوه‌خانه‌اش «بارانه»، کارمند برحال وزارت تجارت افغانستان نیز می‌باشد.
از وی در باره‌ی چگونگی فعالیت‌ها و انگیزه ایجاد قهوه‌خانه‌اش که با دو دختر خانم دیگر در آن شریک است، پرسیدم و نخستین پرسش از این‌جا آغاز شد.

۸صبح: چه انگیزه‌ای سبب شد تا شما دست به ایجاد قهوه‌خانه بزنید؟

جاهده: زمانی که من با سه دوست دیگرم دوره ماستری خود را در رشته تجارت در دهلی هندوستان سپری می‌کردیم و هر سه دوست، صنفی و خواهرخوانده به‌خاطر حل مشکل و یا خواندن درس در برخی از کافی شاپ (قهوه‌خانه)‌ها می‌رفتیم. نیاز به یک فضای آرام داشتیم. در‌‌ همان‌جا تصمیم گرفتیم زمانی که به کشورمان برویم، قهوه‌خانه‌ای باز خواهیم کرد. در‌‌ همان‌جا انگیزه ایجاد قهوه‌خانه با محیط آرام و تزیین زیبا برای ما پیدا شد. هدف ما این است که از یک‌سو جوانان بتوانند جلسات رسمی خود را در این قهوه‌خانه برگزار کنند و در ضمن دوست‌ها نیز باهم دیدار رسمی یا شخصی داشته باشند و از سوی دیگر بتوانیم تجارت خود را رشد دهیم.

۸صبح: شما سه دختر خانم ضمن این‌که مصروف پیش‌بُرد این قهوه‌خانه هستید، وظیفه‌های دیگری را نیز دنبال می‌کنید؟

جاهده: ما سه دوست ضمن این‌که رهبری این قهوه‌خانه را به عهده داریم، هرکدام مصروف کارهای رسمی نیز می‌باشیم. دو دوست دیگرم در موسسات بین‌المللی کار می‌کنند و من در وزارت تجارت و صنایع مصروف کار می‌باشم. فقط روزانه یک یا دوبار به این قهوه‌خانه سر می‌زنیم تا در کار‌های قهوه‌خانه کمبودی وجود نداشته باشد.

۸صبح: در قهوه‌خانه‌ی شما چند کارمند کار می‌کند، آیا زنان هم در این‌جا فعالیت دارند؟

جاهده: نه. زن‌ها این‌جا تا کنون کار نمی‌کنند، فقط در حال حاضر به تعداد شش کارمند مرد داریم، اما با تکمیل‌شدن کار ساختمان منزل دوم این قهوه‌خانه در نظر داریم تا زنان را نیز به کار بگماریم.

۸صبح: مشتریان و مهمانان شما بیشتر چه کسانی اند؟

جاهده: مهمانان ما که هم زنان‌اند و هم مردان، بیشتر محصلان، کارمندان موسسه‌ها و اداره‌های دولتی و شخصی به‌منظور بازدیدهای شخصی رسمی می‌آیند و از فضای آرام این قهوه‌خانه استفاده می‌کنند. هدف ایجاد این کافه هم همین بوده و زن و مرد می‌توانند این‌جا بیایند و ممانعت خاصی وجود ندارد.

۸صبح: زمانی که قهوه‌خانه‌تان را به روی مردم گشودید، از این‌که زنان رهبری این قهوه‌خانه را به عهده دارند، واکنش مردم چه بود؟

جاهده: مشتریان از خدمات ما راضی هستند، به‌خصوص از فضای آرام‌بخش این‌جا و طرح و دیزاینی که در آن به کار برده شده است. در صفحه به‌نام «بارانه کافی شاپ» که نظریات مردم را از طریق آن دریافت می‌کنیم، واقعا نظریات مثبت نسبت به نظریات منفی بیشتر است، اما اندک افرادی هم پیدا می‌شوند که با کار زنان به خصوص کار در کافی‌شاپ واقعا مخالف‌اند.

۸صبح: نظریاتی که مردم مخالف آن بوده‌اند، کدام مساله بود؟

جاهده: کسانی که نظر مخالف داشتند، استدلال‌شان این بود که زنان نباید در اجتماع کار کنند، به نظر آنان کار در کافی شاپ یا قهوه‌خانه خیلی بد است و زنان نباید دست به چنین کاری بزنند، اما از دید ما سه خانم، کار کار است و به دست‌آوردن پول از راه کار آبرومندانه، واقعا مایه افتخار ما می‌باشد. افغانستان، افغانستان پانزده سال قبل نیست که زنان کار نکنند، درس نخوانند و در خانه با دست‌های بسته بنشینند. هدف ما این است تا با گسترش‌دادن این‌گونه کار‌ها، زمینه‌های کاریابی را برای خانم‌ها بیشتر فراهم بسازیم و همین‌اکنون با پذیرفتن این ریسک، ما زمینه کار را برای دیگر خانم‌ها را فراهم می‌سازیم تا در بیرون کار کنند و استقلالیت مالی خود را داشته باشند.

۸صبح: در این کافه، چه مقدار پول سرمایه‌گذاری کرده‌اید؟

جاهده: ایجاد این قهوه‌خانه از سرمایه شخصی ما سه خانم بوده است و در کل تا کنون مبلغی بیشتر از ۳۵۰۰۰ دالر به مصرف رسیده است و هنوز هم کار روی آن جریان دارد.

۸صبح: چه تفاوتی میان فعالیت قهوه‌خانه شما با دیگر قهوه‌خانه‌ها که از سوی مرد‌ها رهبری می‌شوند، وجود دارد؟

جاهده: فضای این قهوه‌خانه نظر به قهوه‌خانه‌های دیگر که در کابل فعالیت دارند، متفاوت است. چون این‌جا به وسیله خانم‌ها طرح و دیزاین شده و در کل سلیقه خانم‌ها در آن به‌کار رفته است. در ضمن مشتریان از محیط سالم و آرام این‌جا خوش بوده‌اند.

۸صبح: آیا طرح و دیزاین این قهوه‌خانه را قبلا جای دیده بودید و یا این‌که سلیقه و ابتکار خود را به‌کار گرفته‌اید؟

جاهده: نه. طرح و دیزاین آن را خودمان در مشورت با هم انجام دادیم و در ضمن در انتخاب رنگ‌ها از انترنت کمک گرفته‌ایم. یعنی دست طراح، در آن دخیل نبوده است.

۸صبح: آیا با دیگر قهوه‌خانه‌ها و کافی شاپ‌ها در رقابت هستید؟

جاهده: بلی، بخواهیم یا نخواهیم، ما فعلا در یک رقابت جدی کشانیده شده‌ایم چون ما سه دخترخانم تلاش می‌کنیم تا در رقابت با مردان پس [عقب] نمانیم. هرچند رقابت با مردان مشکل است.

۸صبح: چطور می‌توانید در این بازار مردانه رقابت کرده و پیروز شوید؟

جاهده:‌‌ همان‌طوری که از اول این قهوه‌خانه را ایجاد کردیم خوشبین بودیم، هنوز هم خوشبین استیم. حال نیز امیدواریم که کامیاب شویم. هرچند در دیگر قهوه‌خانه‌ها و رستورانت‌ها، مینو و انتخاب غذا بیشتر است، اما قهوه‌خانه ما نیز ویژگی‌های خوب خود را دارد تا مشتری جلب کند و از رقابت به دور نماند. یکی از ویژگی‌های قهوه‌خانه‌ی ما، فضای آرام، با دیزاین زیبا و آرامش‌بخش می‌باشد.

۸صبح: این قهوه‌خانه از ساعت چند تا چند به روی مشتریان باز است؟

جاهده: دروازه قهوه‌خانه بارانه از ساعت ۸صبح تا ده شب به روی مشتریان باز است و بعد از رسمیات نیز ما سه خانم تا شش یا هفت شام می‌آییم و ناظر خدمت‌رسانی کارمندان این قهوه‌خانه می‌باشیم.

۸صبح: پیام‌تان به دیگر خانم‌ها چیست؟

جاهده: پیام من به زنان دیگر این است که هیچ وقت از مجاهدت و تلاش دست نکشند، کار نوعی از جهاد است. زنان تلاش کنند تا راه‌های دست‌یابی به کار را خودشان جستجو کنند و منتظر دولت و دیگر نهاد‌ها نباشند، تا بیایند برایشان زمینه‌ی کاریابی را فراهم سازند. هرکس می‌تواند کار پیدا کند، فقط به اندک ابتکار نیاز است.

اشتراک گذاري با دوستان :